thumb thumb|Kapelusz thumb|Blaszki
Czubajka sutkowata (Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Macrolepiota, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum).
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1821 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus mastoideus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1951 Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Macrolepiota. Ma 22 synonimy łacińskie. Niektóre z nich:
Polską nazwę czubajka sutkowata podał Władysław Wojewoda w 1998 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako czubajka właściwa, czubajka wysmukła, stroszka wysmukła, kożuszek. W niektórych atlasach grzybów jest opisywany jako czubajka beżowa. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała nazwę czubajka wątła dla synonimu Macrolepiota affinis.
Morfologia Kapelusz Średnicy od 5 do 12 cm, młody – jajowaty, później wypukły do rozpostartego, jasnobrązowy, jasnomięsnoochrowy, skórka początkowo gwiaździście popękana, u dojrzałych owocników pozostaje taka tylko pośrodku, gdzie jest także ciemniejsza, w innych miejscach delikatnie gęsto, promieniście i ziarnisto łuseczkowata, przy czym między łuseczkami prześwituje bledsze tło. Blaszki Przy trzonie wolne, białe. Trzon Wysokości od 10 do 15 cm, średnicy od 0,8 do 1,5 cm, cylindryczny, z bulwiastą podstawą (do 2,5 cm), daje się wyłamać, gładki lub lekko pasemkowaty, łykowaty, rurkowaty, koloru jasnego, brązowawego drewna. Posiada wyraźny podwójny, dający się przesuwać pierścień. Miąższ Białawy, smak lekko orzechowy. Wysyp zarodników Biały. Zarodniki o rozmiarach 13–16(-18) × 7–9,5(-11) µm. Gatunki podobne czubajka kania (Macrolepiota procera) ma większe owocniki i kapelusz pokryty dachówkowato grubymi łuskami. Jadalna. czubajka białotrzonowa (Macrolepiota excoriata) ma jaśniejszy trzon i łuseczki na kapeluszu. Jadalna.
Występowanie i siedlisko Występuje tylko w Europie. W Polsce występuje na obszarze całego kraju, jest dość rzadka, nie znajduje się jednak na liście gatunków zagrożonych.
Owocniki wytwarza od sierpnia do listopada w prześwietlonych lasach liściastych i iglastych, na ich skraju, przy leśnych drogach. Miejscami jest dość pospolita.
Znaczenie Saprotrof. Grzyb jadalny, nadający się do panierowania i smażenia.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pieczarkowate