Kościół śś. Piotra i Pawła w Parzymiechach – gotycki kościół parafialny w Parzymiechach w powiecie kłobuckim, zbudowany zapewne w XIV lub XV wieku, przebudowywany w XVIII i XIX wieku, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
Historia Świątynia była wzmiankowana w 1460 roku, prezbiterium jak i pierwotny kościół mogą pochodzić z XIV wieku, a nawa z XV wieku. Obiekt służył za zbór ariański od 1570 do 1598 roku, a następnie jako zbór kalwiński; katolicy odzyskali go w 1649 lub 1660 roku. Rozbudowano go około 1750 roku na koszt tamtejszego proboszcza, ks. Jakuba Szczepanowskiego. Powiększenie kościoła nastąpiło w 1875 roku, rozszerzono i przedłużono wówczas nawę w części zachodniej, powstała empora i dzisiejsza wieża. Sklepienie nawy wykonano na początku XX wieku w miejsce pierwotnego stropu. Restaurację budynku przeprowadzono w latach 1934–1935 za czasów ks. Bonawentury Metlera, po czym biskup Teodor Kubina ponownie konsekrował kościół w 1935 roku. Podczas II wojny światowej Niemcy spalili Parzymiechy wraz z plebanią, kościół został uszkodzony i ograbiony z paramentów.Po zakończeniu wojny dokonano remontów, zakupiono dwa dzwony i przeprowadzono kolejną restaurację. Przebudowy zmieniły pierwotną gotycką bryłę.
Architektura Kościół w stylu gotyckim, orientowany, murowany z cegły i kamienia łamanego, ściany są otynkowane. Prezbiterium jednoprzęsłowe na planie kwadratu ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym, nawa prostokątna nakryta pozornym sklepieniem kolebkowym o łuku koszowym z zakrzywieniem, ostrołukowa tęcza, do nawy przylega kruchta od południa. Od zachodu przylega kwadratowa wieża, którą wieńczy baniasty dach hełmowy z latarnią. Do prezbiterium przylega od północy zakrystia ze sklepieniem kolebkowym oraz druga młodsza zakrystia, wykorzystywana jako składzik. Zachowały się kamienne gotyckie portale z XV wieku z trójlistnym ściętym łukiem, umieszczono w nich współczesne drzwi; jeden prowadzi z prezbiterium do starszej zakrystii, natomiast drugi z kruchty do nawy. Okna ostrołukowe w prezbiterium i w starszej części nawy. Dachy dwuspadowe nad prezbiterium i nawą, do 1920 roku był położony gont, następnie wykonano pokrycie z blachy. Na dachu sygnaturka ośmioboczna w stylu barokowym.
Główny ołtarz w stylu późnobarokowym z około 1760 roku, ufundował go proboszcz ks. Jakub Szczepanowski. W nastawie ołtarza barokowy obraz ze sceną Przemienienia Pańskiego z XVIII wieku w sukience również z XVIII wieku. We wschodniej części mensy znajduje się nieczytelna płyta epitafijna z XVI wieku, na niej inskrypcja poświęcona częstochowskiemu malarzowi Janowi Wdanowskiemu z 1897 roku. Ołtarze boczne z 1783 roku w stylu rokokowym z rzeźbami aniołów, w lewym obraz przedstawiający Nauczanie Maryi z XIX wieku i zapewne św. Augustyna, w prawym obraz św. Barbary z XIX roku, pochodzący z nieistniejącej kapliczki przydrożnej, na zasuwie barokowy obraz z wizerunkiem św. Mikołaja z XVIII wieku oraz wizerunek św. Karola Boromeusza w zwieńczeniu ołtarza. Rokokowa ambona jest połączona z konfesjonałem, pochodzi z 2. połowy XVIII wieku. Organy 10-głosowe firmy Jana Szymańskiego z Warszawy, remontowane w 2014 roku.
Kościół otacza ogrodzenie, do którego prowadzą schody.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Parzymiechy Kategoria:Architektura gotyku w województwie śląskim Kategoria:Religia w gminie Lipie Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie kłobuckim Kategoria:Kościoły w archidiecezji częstochowskiej Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła