Popiersie Mikołaja Kopernika we Fromborku – pomnik znajdujący się przy Szkole Podstawowej im. Mikołaja Kopernika we Fromborku.
Jego twórczynią była rzeźbiarka Genowefa Nowak (1927–1981), nauczycielka rzeźby i plastyki w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Nowym Wiśniczu. Jako harcmistrz Związku Harcerstwa Polskiego organizowała ona od 1969 roku harcerskie obozy plastyczne we Fromborku w ramach Operacji 1001-Frombork. Akcja ta miała na celu powojenną odbudowę Fromborka i przygotowanie miasta do obchodów 500-lecia urodzin Mikołaja Kopernika. Popiersie zostało wykonane wspólnie z harcerzami pod jej kierunkiem z wypalanej gliny, a następnie umieszczone na trapezowym postumencie ze sztucznego kamienia. Na przedniej ścianie postumentu zamontowana została prostokątna tablica z napisem „MIKOŁAJOWI KOPERNIKOWI HARCERZE”.
Kopernika na pomniku przedstawiono z bujnymi, lekko kręcącymi się włosami, opadającymi na ramiona. Szata zaakcentowana została wykładanym kołnierzem i trójkątnym wycięciem na piersi. Na lewej piersi wyrzeźbione zostało płaskie astrolabium, to jest przyrząd astronomiczny używany w nawigacji, służący do wyznaczania położenia ciał niebieskich nad horyzontem.
Popiersie zostało uroczyście odsłonięte 22 lipca 1971 roku na Placu Czynu Harcerskiego we Fromborku, położonym pomiędzy ceglaną prostopadłościenną wieżą wodna a stacją PKP. W tym też roku za prace dla miasta w ramach harcerskiej Operacji Frombork 1001 harcmistrz Genowefie Nowak i jej 18 uczniom przyznano tytuły honorowego obywatelstwa Fromborka.
W 1996 roku pomnik został zniszczony przez nieustalonych sprawców i przez długie lata przeleżał w magazynie muzeum. Dopiero po 14 latach został poddany renowacji w ramach realizacji przez OSP we Fromborku zadania publicznego z zakresu podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnacji polskości oraz świadomości obywatelskiej. Renowacja pomnika została również wsparta finansowo przez honorowych obywateli Fromborka. Od 2001 roku pierwotna lokalizacja pomnika była jednak już zagospodarowana jako miejsce upamiętniające ofiary ewakuacji przez Zalew Wiślany w 1945 roku. Toteż postanowiono popiersie astronoma ustawić przed budynkiem Zespołu Szkół we Fromborku, przy ul. Katedralnej 9, jako że szkoła podstawowa we Fromborku nosiła imię Mikołaja Kopernika. Ponownego odsłonięcia instalacji dokonano 24 czerwca 2010 roku w obecności mieszkańców, nauczycieli i uczniów szkoły. Przeprowadzona w 2010 roku renowacja jednak nie odwzorowała dokładnie wszystkich szczegółów pierwotnej rzeźby, zawężono podstawę klatki piersiowej postaci, nie zachowano szczegółów ubioru astronoma, również nie odtworzono jego atrybutu – astrolabium. Także poprzez pomalowanie rzeźby ciemną farbą zatracono jej pierwotny, surowy wygląd wypalonej gliny.
Przypisy
Kategoria:Pomniki Mikołaja Kopernika we Fromborku Kategoria:Pomniki w Polsce odsłonięte w 1971 Kategoria:Popiersia w Polsce