Hala lekkoatletyczna im. Janusza Kusocińskiego (także: Hala AWF i Wielka hala ćwiczeń) – hala sportowa Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie.
Położenie i charakterystyka Hala położona jest przy ulicy Marymonckiej 34 w warszawskiej dzielnicy Bielany, na obszarze MSI Las Bielański, na terenie należącym do Akademii Wychowania Fizycznego (AWF). Sąsiaduje ze stadionem lekkoatletycznym im. Zygmunta Szelesta. Przylega do północnego skrzydła gmachu głównego uczelni; w sąsiedztwie znajdują się trzy sale gimnastyczne oraz zabytkowa rzeźba Dziewczynka ze skakanką z 1930 roku (nr rej.: B/2449 z 7.04.1989).
Halę zaprojektował Edgar Norwerth, za konstrukcję odpowiadał Stanisław Hempel, a kierownikiem budowy był Maksymilian Dudryk. Była największym budynkiem Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego im. Józefa Piłsudskiego. Powstała na zlecenie inwestora, którym był Departament Budownictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych.
Wymiary hali to 136 metrów długości, 22 metry szerokości i 10 metrów wysokości. W momencie wybudowania była największym tego typu obiektem w Polsce o rozwiązaniach konstruktorskich nie stosowanych wcześniej na świecie. Jej powierzchnia użytkowa wynosi 2999 m², a kubatura 39 600 m³.
Konstrukcja hali jest żelbetowa. Składa się z 26 żeber, ustawionych co 6 metrów. Wypełnienie stanowią cegły dziurawki i cegły ceramiczne. Została zbudowana na planie wydłużonego prostokąta. Dach o spadku 2% ma na całej długości świetliki, których celem było dostarczenie równomiernego światła nie rażącego oczu. Architektura ma cechy modernistyczne i funkcjonalne.
W wyniki modernizacji zakończonej w 2017 roku hala została podzielona na pięć sektorów: do gier zespołowych, do skoków (skok wzwyż, skok o tyczce) i piłki ręcznej oraz do rzutów; kolejne dwa to stumetrowa bieżnia z sześcioma torami oraz tartanowa bieżnia okólna o długości 200 m. Nosi imię absolwenta AWF i olimpijczyka Janusza Kusocińskiego.
Historia Na realizację nowej uczelni sportowej – Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego im. Józefa Piłsudskiego – zorganizowano w 1928 roku konkurs, jednak ostatecznie poza konkursem powierzono projekt Edgarowi Norwerthowi. Projekt powstał w bardzo krótkim czasie. Wielka hala ćwiczeń służąca do uprawiania sportu w okresie zimowym została wybudowana w latach 1928–1930 wraz z resztą kompleksu. Początkowo prace miały zostać zakończone w ciągu jednego roku, jednak problemy z kredytowaniem i przeszkodami formalnymi wydłużyły proces. Prace wykończeniowe trwały aż do 1935 roku.
Początkowa wschodnia ściana hali była otwarta na sąsiednie boisko, a następnie całkowicie przeszklona w latach 50. XX w. W tym samym okresie zmieniono też nawierzchnię z żużlowo-ceglastej na drewnianą. Planowano, ale nie zrealizowano także montażu ogrzewania. Północną część hali wieńczyła ściana szczytowa ze skośnymi występami – w miejscu tym powstało połączenie z wybudowaną w 1973 roku Halą Gier Zespołowych projektu Wojciecha Zabłockiego. W południowej części znajdowała się widownia o kształcie amfiteatru – w czasie jednej z modernizacji zlikwidowano ją, a w jej miejscu powstały sale wykładowe.
W czasie II wojny światowej budynek uległ częściowemu zniszczeniu. Odbudowa miała miejsce w okresie 1945–1948. Modernizacje zostały przeprowadzone w 1972 roku, kiedy to dobudowano wschodnią część hali z bieżnią stumetrową oraz niewielkie trybuny i szatnie w części zachodniej; dobudowano także sale dydaktyczne (kolejne w latach 90. XX w.). Prace renowacyjne prowadzono też m.in. latach 2013–2017.
Hala była częstym miejscem inauguracji roku akademickiego uczelni. Oprócz imprez sportowych odbywały się tu liczne wydarzenia wystawiennicze i komercyjne. W 1954 roku miał tu miejsce II Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1967 odbyły się uroczystości 100-lecia polskiego sportu.
W hali rozgrywane były Zimowe Mistrzostwa Polski Seniorów w Lekkoatletyce 1955 i 1956, a także już oficjalne halowe mistrzostwa Polski seniorów w lekkoatletyce: 1973, 1975, 1976, 1982, 1983, 1984, 1986 i 1987. Jest miejscem rozgrywania zawodów lekkoatletycznych umieszczonych w kalendarzu World Athletics.
W 2014 odbywały się tu mistrzostwa świata w pięcioboju nowoczesnym.
Odbiór i ochrona Hala jako część Centralnego Instytutu Wychowana Fizycznego im. Józefa Piłsudskiego została wybrana przez Martę Leśniakowską do katalogu 299 obiektów z ogólnej liczby ok. 2000 z lat 1918–1939, które są najbardziej reprezentatywne dla Warszawy tego okresu i przedstawiają odpowiedni poziom architektoniczny.
W 1930 roku na łamach węgierskiego czasopisma „Térés forma” skrytykowano użycie konstrukcji żelbetowej budynku zamiast żelaznej.
Hala sportowa została umieszczona w rejestrze zabytków jako część zespołu Akademii Wychowania Fizycznego pod nrem 11-A z 24.05.2001. Leży też na terenie wpisanym do rejestru zabytków w 2001 roku jako układ urbanistyczny Akademii Wychowania Fizycznego (nr A-69 z 2001-05-24 i 11-A z 2003-03-21) INSPIRE_ID: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_14_UU.28592.. W 2012 roku budynek został wpisany do gminnej ewidencji zabytków m.st. Warszawy (ID: BIE03744) jako „Akademia Wychowania Fizycznego – hala sportowa (obiekt nr 3A)”.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Hale sportowe i widowiskowe w Polsce Kategoria:Budynki kultury fizycznej w Warszawie Kategoria:Zabytki nieruchome w Warszawie Kategoria:Lekkoatletyka w Warszawie Kategoria:Las Bielański Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w XX wieku Kategoria:Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Kategoria:Architektura modernizmu w Warszawie