Wielki Kanon Pokutny (gr. bizant. , ) – rozbudowany utwór hymnografii bizantyńskiej autorstwa św. Andrzeja z Krety, poświęcony tematyce pokuty. Według obowiązującego Typikonu czytany lub śpiewany jest w Cerkwi prawosławnej w całości w czwartek piątego tygodnia Wielkiego Postu, a w częściach podczas wielkiego powieczerza pierwszego tygodnia Wielkiego Postu.
Kanon składa się z około 250 troparionów, a po każdym z nich śpiewa się wezwanie (Zmiłuj się nade mną, Boże, zmiłuj się). Treść kanonu obejmuje wezwania do nawrócenia oraz liczne przykłady biblijne ukazujące grzech i pokutę, przedstawione zasadniczo w porządku chronologicznym. Przedstawia drogę duszy ludzkiej od największego upadku do świętości. Dominują odniesienia do Starego Testamentu, natomiast tematy nowotestamentowe rozwinięte są głównie w końcowych pieśniach.
Najstarsze świadectwa liturgicznego użycia pochodzą z tradycji studyjskiej. W rękopisach zachowały się również wersje skrócone oraz utwory towarzyszące, w tym kondakion autorstwa św. Romana Melodosa.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Liturgia prawosławna Kategoria:Literatura bizantyńska 717–867