James Robert Wallace, baron Wallace of Tankerness (ur. 25 sierpnia 1954 w Annan, zm. 29 stycznia 2026 w Edynburgu) – brytyjski prawnik, ekonomista i polityk pochodzący ze Szkocji. Zastępca (1999–2005) i pełniący obowiązki pierwszego ministra Szkocji (2000 i 2001), poseł do Izby Gmin (1983–2001) oraz do Parlamentu Szkockiego (1999–2007), par dożywotni (2007–2026), lider: Szkockiej Partii Liberalnych Demokratów (1992–2005) oraz Liberalnych Demokratów w Izbie Lordów (2013–2016). Do 1988 członek Partii Liberalnej.
Życiorys Młodość, wykształcenie i kariera zawodowa Urodził się i wychował w Annan, w hrabstwie Dumfriesshire. W 1972 ukończył studia prawniczo-ekonomiczne w na Uniwersytecie w Cambridge. W 1977 otrzymał doktorat w dziedzinie prawa na Uniwersytecie Edynburskim. W 1979 uzyskał uprawnienia adwokackie i prowadził praktykę prawniczą do 1983. W 1997 otrzymał tytuł radcy królewskiego (ang. ).
Działalność polityczna Wstąpił do Partii Liberalnej w 1972. W kandydował do Izby Gmin z , nie uzyskując wówczas mandatu. W tym samym roku, również bez powodzenia, kandydował w wyborach do Parlamentu Europejskiego. W został po raz pierwszy wybrany do Izby Gmin z , w którym zastąpił Jo Grimonda (lidera Partii Liberalnej w latach 1956–1967). Uzyskiwał reelekcje poselskie z tego samego okręgu w kolejnych wyborach, w: , 1992 i 1997. W 1988, w wyniku zjednoczenia Partii Liberalnej z Partią Socjaldemokratyczną, stał się członkiem partii Liberalnych Demokratów. W latach 1992–2005 był liderem wchodzącej w jej skład Szkockiej Partii Liberalnych Demokratów (SPLD). Od 1988 do 1992 sprawował funkcję głównego whipa Liberalnych Demokratów w Izbie Gmin. Opowiadał się za zwiększaniem samodzielności krajów Zjednoczonego Królestwa i utworzeniem parlamentu w Szkocji, co nastąpiło w wyniku referendum z 1997. Uczestniczył w pracach przygotowujących reformę decentralizacyjną.
W 1999 kandydował w do Parlamentu Szkockiego. Zdobył wówczas mandat w okręgu wyborczym obejmującym Orkady. W został ponownie wybrany z tego samego okręgu. 19 maja 1999, w kierowanym przez Donalda Dewara rządzie Szkocji, objął stanowiska zastępcy pierwszego ministra oraz ministra sprawiedliwości (był to gabinet koalicyjny utworzony przez Szkocką Partię Pracy i Szkocką Partię Liberalnych Demokratów). W październiku 2000 (po śmierci Dewara), Jim Wallace tymczasowo wykonywał obowiązki pierwszego ministra – do czasu powołania rządu Henry’ego McLeisha. Ponownie pełnił te obowiązki w listopadzie 2001 od czasu rezygnacji McLeisha z urzędu (w związku z ujawnieniem faktu nielegalnego podnajmowania przez niego pomieszczeń biurowych, tzw. ), do utworzenia rządu przez Jacka McConnella. Po kolejnych wyborach do Parlamentu Szkockiego (w 2003), Wallace pozostał na stanowisku zastępcy szefa rządu oraz objął urząd ministra ds. przedsiębiorczości i uczenia się przez całe życie. Po wyborach do parlamentu brytyjskiego w 2005, Jim Wallace ogłosił swoją rezygnację ze stanowisk rządowych oraz z funkcji lidera SPLD. Pozostał w składzie Parlamentu Szkockiego do czasu następnych wyborów, w 2007.
W tym samym roku otrzymał tytuł barona (baron Wallace of Tankerness) i został powołany do Izby Lordów, jako par dożywotni. 15 października 2013 został liderem Liberalnych Demokratów w wyższej izbie brytyjskiego parlamentu. W związku z koalicyjnym charakterem gabinetu Davida Camerona, objął wówczas stanowisko zastępcy przewodniczącego Izby Lordów – które sprawował do końca istnienia koalicji rządowej Partii Konserwatywnej i Liberalnych Demokratów, w 2015. W 2016 zrezygnował ze stanowiska lidera partii w Izbie Lordów. W latach 2021–2022 sprawował urząd moderatora Zgromadzenia Ogólnego Kościoła Szkocji. Na ten okres zawiesił swoje członkostwo w partii.
Życie prywatne W 1983 ożenił się z pisarką Rosemary Fraser, z którą miał dwie córki.
Śmierć Zmarł w wyniku komplikacji spowodowanych operacją serca.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Pierwsi ministrowie Szkocji Kategoria:Zastępcy pierwszego ministra Szkocji Kategoria:Absolwenci Downing College (Cambridge) Kategoria:Absolwenci University of Edinburgh Kategoria:Baronowie Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1983–1987 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1987–1992 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1992–1997 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1997–2001 Kategoria:Parowie dożywotni Kategoria:Politycy Liberalnych Demokratów Kategoria:Szkoccy ekonomiści Kategoria:Szkoccy politycy Kategoria:Szkoccy prawnicy Kategoria:Urodzeni w 1954 Kategoria:Zmarli w 2026