Chorągiew lekkiej jazdy koronnej Andrzeja Potockiego – oddział koronnej lekkiej jazdy autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej drugiej połowy XVII wieku (okresu wojny polsko-tureckiej 1672–1676 i wojny polsko-tureckiej 1683–1699).
Charakterystyka Chorągwie lekkiej jazdy (wołoskie, tatarskie i kozaków regestrowych) były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 60–100 koni. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Uzbrojenie jazdy typu tatarskiego składało się z szabli i łuku, w wołoskiej zamiast łuku często występowała rusznica. Podział porcji w oddziale był następujący: 5 porcji brał rotmistrz, 2 porcje porucznik, 2 porcje chorąży, a nieco ponad 40 porcji dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W 1672 wybuchła kolejna wojna z Turcją. Armia Imperium Osmańskiego pod dowództwem sułtana Mehmeda IV w walkach na Ukrainie osiągała początkowo znaczne sukcesy. W kolejnym roku sejm pacyfikacyjny nie tylko nie ratyfikował traktatu buczackiego, ale podjął uchwały o powiększeniu liczebności wojsk zarówno koronnych, jak i litewskich. Jesienią 1673 król Michał Korybut Wiśniowiecki przekazał dowodzenie nad wojskami hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Sobieskiemu, a połączone siły koronno-litewskie 9 listopada stanęły pod Chocimiem. Była wśród nich chorągiew wołoska koronna wojewody kijowskiego Andrzeja Potockiego. W czasie bitwy liczyła 80 koni.
Żołnierze chorągwi lekkiej kasztelana krakowskiego (od 1684 hetmana polnego) Andrzeja Potockiego pod dowództwem Ejsmonta znaleźli się w kompucie wojsk koronnych z 1683 i wzięli udział w wojnie polsko-tureckiej. Walczyli między innymi pod Wiedniem. Zgodnie z etatem chorągiew powinna posiadać 70 koni nowego zaciągu. Faktycznie posiadała 70 koni.
Przedłużająca się wojna z Turcją spowodowała, że sejm warszawski w 1690 obniżył komput wojska koronnego. W skład armii miało w chodzić 31 chorągwi lekkich o łącznej sile 2500 koni. Zgodnie z nowym etatem chorągiew Szczęsnego Potockiego, wojewody krakowskiego i hetmana polnego koronnego pod dowództwem Tyszkowskiego liczyła 70 koni.
Istniała też chorągiew wojewody krakowskiego Szczęsnego Potockiego pod dowództwem Szczerbiny.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie lekkiej jazdy koronne Kategoria:Chorągwie wołoskie koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1672–1676) Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Wiedniem Kategoria:Oddziały wojskowe Potockich herbu Pilawa