Wiesław Kazimierz Anders (ur. 4 stycznia 1933 w Grodzisku Wielkopolskim) – polski architekt, urbanista, pedagog, profesor Politechniki Gdańskiej.
Życiorys Urodził się w nauczycielskiej rodzinie Brunona (1904–1991), nauczyciela matematyki, i Janiny (1912–1993), polonistki. Brat Danuty po mężu Kozerskiej (ur. 1937), lekarki, i Przemysława (1941–2010), prawnika.
W 1940 r. okupanci niemieccy wysiedlili całą rodzinę Andersów do obozu przesiedleńczego w Łodzi (Litzmannstadt), następnie w 1941 r. do tzw. Generalnej Guberni. Przebywali w okolicach Dęblina, następnie w Garwolinie, gdzie młody Wiesław opanował na tajnych kompletach materiał szkoły podstawowej i rozpoczął naukę w gimnazjum.
Po wojnie rodzina powróciła do Grodziska Wielkopolskiego, a Wiesław wyjechał do Zielonej Góry, gdzie w 1950 r. zdał maturę. Po maturze podjął pracę jako kreślarz w Wydziale Budownictwa Zarządu Miejskiego, w Oddziale Planowania Zabudowy Miasta Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku. Do jego zadań należała m.in. inwentaryzacja zrujnowanych budynków. Od 1951 r. studiował na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej. Studia ukończył w 1957 r. przygotowując dyplom na temat Centralnego Dworca Kolejowego w Gdańsku pod kierunkiem prof. Witolda Minkiewicza. W czasie studiów podjął pracę projektanta, a w sierpniu 1956 r. rozpoczął pracę dydaktyczno-naukową pod kierunkiem prof. Władysława Czernego jako asystent w Katedrze Urbanistyki. Za rozprawę doktorską pt. Ruch pieszy w organizacji osiedli współczesnych na tle rozwoju środków komunikacji mechanicznej, wykonaną pod kierunkiem prof. Władysława Czernego, uzyskał nagrodę ministra. Na przełomie lat 1965/1966 odbył dziewięciomiesięczny staż naukowy w pracowni wybitnego architekta urbanisty prof. Georges’a Candilisa w Paryżu. Tytuł naukowy profesora nauk technicznych uzyskał w styczniu 1978 r., w styczniu 1996 r. został mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego w Kаtedrze Urbanistyki.
Na Politechnice Gdańskiej pełnił funkcje kierownika Zakładu Urbanistyki (1969–1981), kierownika Podyplomowego Studium Urbanistyki (1970–1981), a w latach 1971–1978 dyrektora (z uprawnieniami dziekana) Instytutu Architektury i Urbanistyki. W 1980 r. otrzymał Status Twórcy nr 207 nadany przez Ministra Kultury i Sztuki. W 1981 r. w Volos zorganizował i prowadził letnią szkołę architektury. Następnie w okresie 1981–1985 był profesorem Wydziału Architektury Uniwersytetu w Oranie. W 1986 założył własną pracownię w ramach Zespołu Autorskich Pracowni Architektonicznych (ZAPA), którą prowadził do r. 1995. Równocześnie kierował Katedrą Urbanistyki, a w latach 1993–1999 pełnił dodatkowo funkcję dziekana Wydziału Architektury PG.
Po przejściu w 2003 r. na emeryturę wykładał na Wszechnicy Warmińskiej w Lidzbarku Warmińskim (2003–2010).
Przyczynił się do odbudowy Starego Miasta w Elblągu. Jako student, w 1953 r., brał udział w inwentaryzacji elementów kamieniarskich, m.in. przy kamienicy „Pod Wielbłądem”. W 1959 r., wraz z Jerzym Piasecznym i Szczepanem Baumem wykonał w katedrze prof. Władysława Czernego pierwszy projekt odbudowy w skali średniowiecznej zabytkowego centrum. W latach 1974–1975 prowadził seminarium zorganizowane przez Stowarzyszenie Architektów Polskich, w wyniku którego opracowano studium odbudowy Elbląga.
Członek Stowarzyszenia Architektów Polskich Oddział Wybrzeże (od 1956), Towarzystwa Urbanistów Polskich (od 1964, od 1996 członek honorowy), Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN (od 1975), Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (od 1976), Komisji Kształtowania Przestrzeni Polski Północnej PAN, Komitetu Badań Naukowych, European Association for Architectural Education.
Mąż Krystyny Haliny Szczypińskiej-Anders (1938–2024), siostry Zbigniewa Szczypińskiego, współpracującej z mężem w jego pracowni autorskiej w latach 1985–1993. Ojciec Magdaleny Agaty Anders-Paul (1960–2020), która była architektem wnętrz.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2000) „za wybitne zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”. Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej (2003) Medal Honorowy Profesor Emeritus Politechniki Gdańskiej (2014)
Nagrody
Nagroda III stopnia Indywidualna Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego (1971)KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1971 roku pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oś. i Szk. Wyż. Nr A-3, poz. 18 - za szczególne osiągnięcia w dziedzinie dydaktyczno-wychowawczej, organizacji procesu dydaktycznego lub za prace związane z kształceniem młodej kadry naukowej [dostęp 2026-03-01]. Nagroda II stopnia zespołowa Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
Przypisy
Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Architektów Polskich Kategoria:Członkowie Towarzystwa Urbanistów Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Grodzisku Wielkopolskim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Urodzeni w 1933