Sweden Solar SystemTaka jest oficjalna nazwa, także przyjęta w języku szwedzkim. – największy na świecie model Układu Słonecznego, zachowujący właściwy stosunek wielkości i odległości ciał niebieskich. Słońce jest reprezentowana przez Avicii Arena w Sztokholmie, czyli największy sferyczny budynek na świecie, o średnicy 110 metrów. Model jest wykonany w skali ok. 1:20 000 000, przy czym w przypadku Słońca jego średnica jest liczona razem z koroną. Wszystkie planeta wewnętrzne znajdują się w obrębie Sztokholmu i na przedmieściach. Inne ciała niebieskie rozmieszczone są po Szwecji.

Ciała niebieskie Model zawiera Słońce, wszystkie 8 planet Układu Słonecznego, wszystkie planety karłowate oraz część innych ciał, jak komety i planetoidy. Rzeźby reprezentujące planety i część innych ciał umieszczone są na północ od modelu Słońca, wzdłuż wybrzeża. Inne ciała umieszczane są także na południe. Cały model rozciąga się niemalże na całej rozciągłości południkowej Szwecji. Planowane jest także umieszczenie rzeźby reprezentującej szok końcowy.

Słońce Słońce jest reprezentowane przez Avicii Arena (określane też jako Globen). Według skali powinno mieć średnicę 71 m, ale budynek ma średnicę 110 m, co jest interpretowane jako średnica razem z koroną, czyli zewnętrzną warstwą jego atmosfery.

Planety wewnętrzne

Merkury ma 25 centymetrów i umieszczony jest w w odległości 2,9 km od Słońca. Posiada zaznaczone kratery. Rzeźba jest dodatkowo podgrzewana, co symbolizuje bliskość planety do Słońca. Na postumencie znajdują się symbole reprezentujące ruch peryhelium związany z ogólną teorią względności. Wenus ma 62 centymetry i umieszczony jest w odległości 5,5 km od Słońca, w parku koło Domu Nauki należącego do Centrum Uniwersyteckiego . Rzeźba otoczona jest przez płyty zawierające opisy: Wenus jako gwiazdy porannej, jej orbity, faz, efektu cieplarnianego oraz bogini, od której wzięła swoją nazwę. Ziemia jest reprezentowana przez globus o średnicy 65 centymetrów w muzeum historii naturalnej w Sztokholmie. Znajduje się w odległości 7,6 km od Słońca. Księżyc, o średnicy 18 centymetrów znajduje się w tym samym budynku, w odległości 20 metrów od Ziemi. Mars jest reprezentowany przez rzeźbę pokrytą symbolami chemicznymi oznaczającymi pierwiastki powszechne na planecie. Ma średnicę 35 cm i oddalony jest o 11,6 kilometra od Słońca. Znajduje się w Mörby Centrum, czyli centrum handlowym położonym w gminie Danderyd na przedmieściach stolicy.

Planety zewnętrzne

Jowisz jest symbolizowany przez świecący pierścień znajdujący się w hotelu Clarion na lotnisku Arlanda. W tym samym budynku znajdują się jego księżyce galileuszowe. Dawniej reprezentowany był przez układ kwiatów. Ma średnicę 7,1 metrów i znajduje się 40 kilometrów od Globen. Saturn był do 2009 roku reprezentowany przez dywan kwiatowy. Obecnie jako jedyna planeta nie posiada rzeźby. Planowana jest jego budowa, jako kopuły, w Uppsali. Według skali powinien mieć 6 m średnicy i znajdować się 73 kilometry od budowli reprezentującej Słońce. Uran ma średnicę 2,6 m i znajduje się 146 km od Globen, w . Został on stworzony w pobliskiej elektrowni jądrowej Forsmark, co ma znaczenia symboliczne, jako że kluczowy w energetyce jądrowej jest pierwiastek uran. Rzeźba jest wykonana ze stalowych prętów z zaznaczoną na czerwono osią o nietypowym nachyleniu. Neptun przedstawiony jest jako kula podświetlana na niebiesko o średnicy 2,5 metra. Położony jest w Söderhamn w centralnym parku Gurkparken. Lokalizacja ma znaczenie symboliczne, gdyż miasto ma długą tradycję rybołówstwa i żeglarstwa, a nazwa planety pochodzi od rzymskiego boga mórz, Neptuna. Od Słońca dzieli go 229 kilometrów.

Mniejsze asteroidy i komety

, bardzo mała asteroida, która w prawdziwym Układzie Słonecznym ma średnicę ok. 648 m, a w modelu ma 0,05 mm. Jej orbita ma kształt mocno wydłużonej elipsy, której peryhelium to 0,22 au (bliżej niż Merkury), a aphelium to 2,71 au (dalej niż Mars). W modelu znajduje się w pobliżu stacji Skanstull, w odległości 1,8 km od Globen, co w zaokrągleniu odpowiada rzeczywistemu peryhelium. Eros, w owalnym kształcie o wymiarach 2,0 mm × 0,7 mm × 0,7 mm (w rzeczywistości 34,4 km × 11,2 km × 11,2 km), oddalona od centrum o 11 kilometrów, przechowywana pod adresem Vendevägen 94A w gminie Danderyd. Wykonany jako projekt szkolny z okazji walentynek w 2000 roku, Saltis, o średnicy poniżej 1 milimetra, umieszczona w szkole w pobliżu obserwatorium w Saltsjöbaden, gdzie została odkryta ta asteroida, 12,8 kilometrów od Globen. Westa, o średnicy ok. 3 cm, oddalona o 17 km od budowli reprezentującej Słońce, zlokalizowana w szkole Åva w Täby. , w modelu używająca nazwy 5025 PL. Jej rzeczywista średnica to ok. 2,5 km, a w modelu 0,2 mm, a odległość od słońca waha się od 0,66 au, do 4,42 au. W modelu była oddalona o 60 km i położona w miejscowości Knivsta. Została jednak usunięta. Kometa Halleya, wykonana w trzech modelach, niezachowujących skali jeśli chodzi o rozmiar. Umieszczone w centrum nauki Balthazar w Skövde, 260 km od Słońca. Varda, o średnicy 33 mm i umieszczona obok muzeum Bohusläns w Uddevalli, 370 km od Globen. Wraz z asteroidą został przedstawiony jej księżyc Ilmarë. Rzeźba Vardy wykonana jest z granitu, a rzeźba jej księżyca z metalu. 109P/Swift-Tuttle, model o średnicy mniejszej niż 1 centrymetr, zlokalizowana w muzeum w Karlshamn, 390 km od Słońca. Model reprezentuje jej aphelium. ʻOumuamua, małe ciało niebieskie przemierzające Układ Słoneczny po otwartej orbicie, także została przedstawiona w modelu. Ma w nim średnicę 0,3 mm, a jego lokalizacja to w regionie Halland, 440 km od Globen.

Obiekty transneptunowe

Pluton jest kulką o średnicy 12 cm i jest umieszczony na słupie, obok którego znajduje się drugi słup z rzeźbą księżyca Charona, o średnicy 6cm. Słupy są stylizowane, by kojarzyły się z grobowcem, co nawiązuje do pochodzenia nazw: Pluton od rzymskiego boga świata podziemnego i Charon od greckiego przewoźnika dusz. Pomniki znajdują się w pobliżu jeziora meteorytowego Dellen, w miejscowości Delsbo, 300 km od centrum Układu. Quaoar, model o średnicy 6 cm, zlokalizowany w bibliotece w Gislaved, 340 kilometrów od Słońca. Haumea przedstawiona została w owalnym kształcie o wymiarach 10 cm × 7,5 cm × 5 cm. Figura położona jest w Borlänge, w muzeum nauki, 200 km od Globen. Razem z nią przedstawione zostały jej księżyce: Hiʻiaka i Namaka. W jej przypadku skala nie została zachowana, gdyż choć jej orbita ma duży mimośród, to nigdy nie zbliża się do Słońca bardziej niż Neptun. Iksjon to planetoida przedstawiona w modelu jako kulka o średnicy 6,5 cm. Znajduje się w centrum nauki Technicus w Härnösand, 360 kilometrów od centrum. Makemake ma średnicę mierzącą 7 centymetrów. Znajduje się 400 km od Globen, w parku Slottsskogen w Göteborgu. Jego lokalizacja ma znaczenie symboliczne. to bóg stworzenia w mitologii Wyspy Wielkanocnej, natomiast model planety znajduje się w ogrodzie botanicznym koło drzewa , gatunku pochodzącego właśnie z tej wyspy. Gonggong, o średnicy 7,5 cm, została przedstawiona razem z jej księżycem. Umieszczona została w pobliżu obserwatorium Tycho Brahe w Oxie, 500 kilometrów od centrum. Eris, planeta karłowata, w tym modelu ma średnicę 13 centymetrów, umieszczona 510 kilometrów od Słońca, w centrum nauki Curiosum w mieście Umeå. Sedna, 10 cm średnicy. Zlokalizowana jest w centrum nauki , w Lulei, w północnej Szwecji. Jej odległość w modelu to 733 km, co według skali reprezentuje odległość niecałych 15 miliardów kilometrów, czyli 100 au. Jej orbita jest bardzo wydłużona, odległość od Słońca waha się od 76 au do 937 au.

Szok końcowy Według planu, w modelu ma zostać umieszczona także rzeźba przedstawiająca szok końcowy. Jej planowaną lokalizacją jest Kiruna, miasto w Laponii, a dokładniej okolice . Rzeźba zlokalizowana byłaby w odległości 950 kilometrów od Avicii Arena, co czyniłoby ją najdalej na północ wysuniętą częścią modelu oraz najbardziej oddaloną od budowli reprezentującej Słońce.

Galeria

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Architektura Szwecji Kategoria:Atrakcje turystyczne w Szwecji