Třebíč (, ) – miasto na południu Czech (zachodnia część Moraw), w kraju Wysoczyna, na Wysoczyźnie Czeskomorawskiej, nad rzeką Igławą. Jest stolicą powiatu Třebíč. thumb|left|180px|Plac Karola thumb|left|180px|Dzielnica żydowska Historycznie Třebíč znajduje się na Morawach. Za datę założenia miasta często uznaje się rok 1101, kiedy powstał klasztor benedyktyński. Pierwsza pisemna wzmianka o Třebíci pochodzi z 1277 roku. Prawa miejskie otrzymała ona w roku 1355. W okresie swojego największego rozwoju (XVI–XVII wiek) był to jeden z trzech głównych ośrodków Moraw, obok Brna i Ołomuńca. Przemiany XIX wieku w dużej mierze Třebíč ominęły, przez co straciła ona swoje znaczenie. Na ścieżkę szybkiego rozwoju miasto powróciło w drugiej połowie XX wieku. W 1933 w miejscowości powstał jeden z zakładów Baty.
Třebíč jest jednym z najbardziej zabytkowych miast w kraju. Posiada świetnie zachowany zespół staromiejski (Vnitřní Město) z rynkiem o powierzchni 22 000 m², którego symbolem jest tzw. „Wieża Miejska” przy kościele św. Marcina. Na drugim brzegu Igławy znajduje się dawna dzielnica żydowska z kirkutem oraz renesansowy zamek, romańska bazylika św. Prokopa odbudowana w XVIII wieku w barokowej interpretacji gotyku. Bazylika oraz dzielnica żydowska znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Obecnie Třebíč pełni funkcję regionalnego centrum administracyjnego, przemysłowego, handlowo-usługowego. O wiele większe jest jednak znaczenie miasta jako ośrodka kulturalnego i turystycznego. Przez miasto przebiega droga krajowa I/23, drogi wojewódzkie: 351, 360 i 410 oraz linia kolejowa z Igławy do Brna, ze stacją Třebíč. W mieście rozwinął się przemysł obuwniczy, pończoszniczy, odzieżowy, maszynowy, spożywczy oraz meblarski.
Według danych z 2024 roku liczba ludności Třebíci wynosiła 34 797, czyniąc miasto 28. najludniejszym w kraju, a powierzchnia – 57,6 km². Miasto jest podzielone na siedemnaście dzielnic.
Gramatyka Nazwa Třebíč jest w języku czeskim rzeczownikiem rodzaju żeńskiego, a nie męskiego. Odmienia się według wzoru miękkiego: Třebíči w celowniku, bierniku, narzędniku i miejscowniku., stąd o Třebíči, nie o Třebíču, w dopełniaczu Třebíče.
Ludzie związani z Třebíčem
Miasta partnerskie Oschatz Lilienfeld Humenné Kielce
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa miasta Strona poświęcona Třebíčy (ogólnie)
Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Czechach Kategoria:Miasta w kraju Wysoczyna