Goszczyna (niem. Gusten) – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.
Informacje ogólne Wieś jest położona 12 kilometrów od Oławy, 6 kilometrów od siedziby gminy w Domaniowie i 29 kilometrów od Wrocławia. Przez teren wsi przebiega droga wojewódzka nr 396. Wieś znajduje się niedaleko węzła umożliwiającego wjazd na autostradę A4. We wsi znajduje się staw.
We wsi znajduje się sklep spożywczo-przemysłowyRaport o stanie gminy Domaniów w 2025 roku, s. 15.
Nazwa W ciągu swojego istnienia wieś nosiła następujące nazwy:
1245: Gostny, Gostin 1372: Kostenow 1392: Gostenaw (lub Gostenau) do 1945: Gusten (niemiecka nazwa wsi) do 1945: Gostynów (polska nazwa wsi) 1945-1947: Gostynie (nazwa wsi nadana po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym ŚląskuObwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska)
9 września 1947 ustalono obecnie obowiązującą polską nazwę miejscowości – Goszczyna.
Heinrich Adamy w swoim dziele dotyczącym nazw miejscowości na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., wywodził niemiecką nazwę wsi Gusten od polskiego Gostinow, którego znaczenie podawał w języku niemieckim jako "Gastwirtschaft" lub "Wirtshaus". Nazwę wsi zaliczał do grupy nazw wsi wywodzących się od funkcji wsi albo budynków rządowych lub publicznych.
Podział administracyjny W okresie pruskim Goszczyna należała i była siedzibą gminy oraz urzędu stanu cywilnego. Wieś znajdowała się od 1816 r. na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk. Od 1919 r. znajdowała się na terenie wydzielonej prowincji Dolny Śląsk.
Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku wieś należała w latach 1945-1954 do gminy KurówWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady GoszczynaUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71), a po jej zniesieniu w gromadzie Ośno w latach 1960-1972Uchwała Nr 25 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 1959 r. w sprawie zniesienia, utworzenia, zmiany granic oraz przeniesienia siedzib niektórych gromad w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 34), zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 458/59 z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad. Od 1973 r. wieś znajduje się na terenie gminy DomaniówUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. wieś znajdowała się w powiecie oławskim województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 była podporządkowana urzędowi rejonowemu w Oławie.
Historia Wieś założona w XIII w. w układzie owalnicy poszerzonej na wschodzie. W XV w. Goszczyna wchłonęła obszar opuszczonej wsi Schloßwitz. W okresie od XIII do XVII w. była własnością książąt oławskich z dynastii Piastów śląskich, a po przejęciu władzy nad Śląskiem przez Prusy po wojnach śląskich w połowie XVIII w. wieś należała do urzędu królewskiego w Oławie. W 1604 r. wieś miała powierzchnię 20 łanów, z czego sołtys wsi posiadał dwa wolne łany. W 1654 r. sołtys Goszczyny był w posiadaniu dwóch wolnych łanów i trzech łanów czynszowych.
Na początku XIX w. we wsi funkcjonowała karczma i kuźnia, a w połowie XIX w. odnotowano we wsi oprócz karczmy również cztery przędzalnie lnu, dwóch handlarzy ziarnem, siedem sklepów spożywczych oraz jedenaście zakładów rzemieślniczych. W 1845 r. odnotowano hodowlę 1010 owiec, a także pszczół oraz uprawę lnu. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 506 ha, z czego pola uprawne stanowiły 485 ha. Dochód netto z podatku gruntowego z pól wynosił 40,34 marek niemieckich za hektar. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 506,7 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 40,38 reichsmarek za hektar. Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Wiązowie (Wansen) i w Polwicy (Polwitz).
Do 2025 r. we wsi funkcjonowała szkoła podstawowaUchwała Nr XIII/66/25 Rady Gminy Domaniów z dnia 10 marca 2025 r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Goszczynie (dostęp 2026-08-11)Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 18 i 153. Szkoła ta była od 2013 r. prowadzona przez fundację „Świat Dzieci i Dorosłych”, która przejęła szkołę od gminy Domaniów. Do szkoły tej uczęszczało w roku szkolnym 2024/25 59 uczniów w 9 oddziałachStrategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 153. Do obwodu szkoły podstawowej należały oprócz Goszczyny także wsie Brzezimierz, Kurzątkowice, Wyszkowice, Skrzypnik i PełczyceRaport o stanie gminy Domaniów w 2025 roku, s. 84.
Teraźniejszość We wsi znajduje się świetlica wiejskaStrategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 158.
We wsi znajduje się remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Goszczynie, która nie jest umieszczona w Krajowym Systemie Ratowniczo-GaśniczymStrategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 160. Jednostka OSP we wsi powstała w latach 60. XX w. z inicjatywy Jana Kłodzińskiego, Bronisława Salwacha i Stanisława Chwoińskiego. Pierwsza remiza OSP znajdowała się w pobliżu szkoły podstawowej, a obecny budynek remizy powstał w 1975 r. W 2006 r. jednostka OSP w Goszczynie otrzymała figurę św. Floriana jako nagrodę za zajęcie II miejsca w zawodach pożarniczych. W 2011 r. sala w remizie strażackiej używana była do odprawiania mszy.
We wsi funkcjonuje koło gospodyń wiejskich, ujęte w Krajowym Rejestrze Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji RolnictwaStrategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 162.
We wsi funkcjonuje również Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej.
Zabytki Na wykazie zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:
historyczny układ ruralistyczny wsi budynek szkoły zespół mieszkalno-gospodarczy (zagroda) nr 1, składający się z domu mieszkalnego, stodoły, obory i budynku gospodarczego. domy mieszkalne nr 4 i 5 dom mieszkalny nr 9 z oborą dom mieszkalny nr 16 dom mieszkalny nr 18 z zabudowaniami gospodarczymi dom mieszkalny nr 20 dom mieszkalny nr 21 ze stodołą budynek mieszkalno-gospodarczy przy budynku nr 25 budynek gospodarczy nr 27 zespół mieszkalno-gospodarczy (dawny folwark) między nr 27-29, składający się z dwóch obór i domu mieszkalnego (dawnego budynku gospodarczego). budynek mieszkalno-gospodarczy przy budynku nr 35 transformator we wschodniej części wsi.
Demografia W 1783 r. we wsi mieszkało 168 osób. W 1819 r. mieszkało w Goszczynie 218 osób, w 1830 r. 207 mieszkańców, w 1845 r. 302 mieszkańców, w 1871 r. 346 mieszkańców, w 1885 r. 354 mieszkańców, w 1895 r. 293 mieszkańców, w 1905 r. także 293 mieszkańców, a w 1925 r. 321 mieszkańców. W 1933 roku w miejscowości mieszkało 301 osób, w 1935 r. także 301 osób, a w 1939 – 284 osoby. W roku 2009 mieszkało tu 221 osób, a w roku 2011 – 224 osoby. W 2023 r. wieś zamieszkiwało 217 osóbRaport o stanie gminy Domaniów..., s. 4.
W 1925 r. na 321 mieszkańców wsi 144 było mężczyznami, a 177 kobietami. 287 mieszkańców wsi było ewangelikami, a 28 było katolikami. Ewangelicy podlegali zborowi w Witowicach (Weigwitz), a katolicy parafii w Wiązowie (Wansen).
Przypisy Stan na 16 czerwca 1933 roku. Stan na 17 maja 1939 roku. Stan na 1 stycznia 2009 roku.
Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. ().
Bibliografia Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju Urząd Gminy Domaniów, Wielkopolska Akademia Nauki i Rozwoju, Strategia rozwoju gminy Domaniów na lata 2026-2035 (dostęp 2026-07-14) Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku (dostęp 2026-07-14) Raport o stanie gminy Domaniów w 2025 roku (dostęp 2026-09-18) "Gusten" w serwisie "Familienforschung Kreis Ohlau" (dostęp 2026-07-22) Emil Opitz, Die Arten des Rustikalbesitzes und die Laudemien und Markgroschen in Schlesien, Breslau 1904, s. 72, 176, 262 i 264-266 Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów) Barbara Meyer, Gusten ein Kinderparadies, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1978, s. 3 Eberhard Bittner, In memoriam Dr. Friedrich-Albrecht Hinke Gusten, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 2/1984, s. 10 Edeltraud Möbius, Gusten; Aus Einwohnerbuch Stadt und Kreis Ohlau – 1935, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 4/2001, s. 23 Heinz Quester, Aus der Geschichte von Gusten, Kreis Ohlau, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 1/2005, s. 21 Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 63
Kategoria:Goszczyna