mały|Ołtarz główny z cudownym obrazem i wotami mały|Sanktuarium Pana Jezusa w Kobylance Obraz Pana Jezusa Ukrzyżowanego – obraz Jezusa znajdujący się w głównym ołtarzu sanktuarium Pana Jezusa Ukrzyżowanego w Kobylance, koło Gorlic, w województwie małopolskim. Obraz otoczona jest kultem religijnym i uważany za cudowny.

Opis Obraz kobylański przedstawia Jezusa na krzyżu. Postać Jezusa jest na nim przedstawiona zgodnie z opisem św. Jana w ewangelii: „Jezus rzekł: Wykonało się. I skłoniwszy głowę wyzionął ducha” (J 19, 30). Twarz Chrystusa jest spokojna, blada, okolona czarnymi włosami i brodą. Głowa Jezusa spleciona cierniem jest lekko pochylona w prawą stronę, wokół niej złoty nimb. W prawym boku szeroka rana, z której wypływają krople krwi. Na biodrach wąska przepaska – perizonium, lekko pofałdowane opadające na prawą stronę. Ciało Jezusa jest przybite do krzyża trzema gwoździami. Dłonie przebite na środku; palce prawej ręki są zaciśnięte, a lewej rozwarte i lekko zakrzywione, jakby zastygłe w bolesnym skurczu. Cała postać jest statyczna, ukazująca zmarłego Chrystusa, świadczą o tym zamknięte oczy i przebity bok. Krzyż na którym wisi Jezus, jest w kształcie litery T. Krzyż taki zwany jest „crux com missa” lub „Krzyżem św. Antoniego”. Na połączeniu belki poziomej z pionową znajduje się napis na pergaminie: I.N.R.I. Ukrzyżowany przedstawiony jest na jednolitym ciemnobrązowym tle, na którym widnieją nieco jaśniejsze chmury, rozstępujące się w dwóch miejscach i ukazujące niebieskosine niebo. Źródło światła znajduje się poza obrazem i pada ostro z góry z lewej strony.

Historia W głównym ołtarzu sanktuarium kobylańskiego znajduje się łaskami słynący obraz Pana Jezusa Ukrzyżowanego (Krzyż święty). Obraz powstał w XVII w., malowany jest na płótnie o wymiarach 188 x 120 cm. Malowidło wykonane jest farbami olejnymi, na gruncie bolusowym. Nie jest znany jego twórca, obraz pochodzi z Włoch i jest kopią obrazu Chrystusa Ukrzyżowanego w Rzymie. Właściciel Kobylanki hrabia Jan Wielopolski (syn również Jan, późniejszy Kanclerz Wielki Koronny) miał udać się w roku 1680 wraz małżonką do Rzymu. Papież Innocenty XI za dowód wdzięczności za zasługi dla Kościoła miał podarować kopię watykańskiego obrazu, poświęconego wcześniej przez papieża Urbana VIII. Odnotowana historycznych wizyta Wielkiego Kanclerza Koronnego Jana Wielopolskiego w Rzymie rozstrzyga spór, który z Janów Wielopolskich (ojciec czy syn) otrzymał obraz. Jan (ojciec), wojewoda krakowski, najdalej w swoich podróżach dotarł do Wiednia. Natomiast Jan (jego syn) dwukrotnie odbył podróż do Rzymu. Pierwszy raz w 1673 spotykając się z papieżem Klemensem X i drugi raz w 1680. Feliks Jan Szczęsny Morawski w „Arianach Polskich” ofiarodawcą obrazu uczynił papieża Urbana VIII. Pewne fakty przeczą prawdziwości opisu, papież ten mógł poświęcić obraz, jednak nie mógł go przekazać Janowi (ojcu), gdyż ten nigdy w Rzymie nie był. Wiadomo, że obraz przybył do Kobylanki ok. 1680 r. i został umieszczony w dworze Wielopolskich w Kobylance. Kilkakrotnie miano widzieć łunę nad dworem, miała wychodzić z kaplicy gdzie umieszczony był obraz Ukrzyżowanego. Po przyjściu na miejsce stwierdzano, że nic się nie pali. Jedno z takich zdarzeń zaobserwowano 7 grudnia 1681 r., w czasie nieszporów odprawianych przez ojców Reformatów z Biecza. Jasność była tak duża, że zbiegli się ludzie sądząc, że pali się kaplica dworska. Powiadomiony o tym Jan Wielopolski darował obraz do kościoła parafialnego. W uroczystość Zesłania Ducha Świętego w 1682 r. obraz został przeniesiony uroczyście do ówczesnego kościoła parafialnego i umieszczony wybudowanym specjalnym ołtarzu na bocznej ścianie prezbiterium kościoła. Po wybudowaniu nowego kościoła parafialnego pw. św. Jana (w latach 1720–1750), obraz został przeniesiony do nowej świątyni i umieszczony w ołtarzu głównym do obecnych czasów. Ołtarz wykonany jest z czarnego marmuru sprowadzonego z Włoch; przypomina Kalwarię, gdzie obok krzyża Jezusa stała jego matka – Maryja i św. Jan Apostoł (późnobarokowe drewniane figury). Nad obrazem umiejscowiony jest Duch św. w postaci gołębicy, ołtarz wieńczy płaskorzeźba przedstawiająca Boga Ojca. Obraz jest codziennie odsłaniany i zasłaniany przy dźwięku fanfar, które stworzył zespół Matula z Krakowa.

Kult Kult związany z łaskami słynącym obrazem Pana Jezusa Ukrzyżowanego – Kobylańskiego trwa nieprzerwanie od ok. 1682 r. po przeniesieniu go z kaplicy dworskiej do kościoła. Ze względu na rozwijający się duży kult powołano specjalną komisję, celem zbadania dokumentów o uzdrowieniach i łaskach otrzymanych od Jezusa Ukrzyżowanego, dokumenty te zaginęły w czasie bezkrólewia po śmierci Jana III Sobieskiego. W 1728 r. ówczesny bp krakowski Konstanty Szaniawski (1720–1732) powołał nową komisję pod przewodnictwem ks. Wojciecha Smoniewskiego z Nowego Sącza. Po zapoznaniu się z dokumentami bp. Szaniawski listem pasterskim z 1728 roku ogłasza obraz Pana Jezusa w Kobylance za słynący łaskami, a kościół podniesiono do rangi sanktuarium. Spowodowało to napływ pielgrzymów m.in. z całej ówczesnej diecezji krakowskiej. W 1882 r. obchodzono uroczyście 200-tną rocznicę przeniesienia cudownego obrazu do kościoła. Obraz wówczas przeniesiono tymczasowo do kaplicy polowej, w uroczystościach trwających 3 dni zgromadziło się ok. 50 tys. wiernych. 300-lecie obecności obrazu odbyło się w 1982, wówczas odbyła się peregrynacja kopii obrazu Jezusa Kobylańskiego pośród rodzin w parafii, kolejna odbyła się m.in. w 2004. Część cudownych uzdrowień i wydarzeń za przyczyną Jezusa z Kobylanki jest zapisana w kronice parafialnej. Specjalna księga „Liber votorum” oraz inne dokumenty zaginęły w czasie I wojny światowej. Jednym z cudownych wydarzeń był rok 1721, kiedy Małopolskę i Podkarpacie nawiedziła dżuma. Właścicielka dworu z Gorlic doznała we śnie proroczej wizji, która podawała, że epidemia ustąpi, gdy młode dziewice (noszące imię Matki Bożej) obejdą granice parafii. Błagalno-pokutna nazajutrz pielgrzymka do Kobylanki ocaliła mieszkańców Gorlic przed epidemią. Przejawem dużego kultu jaki odbierał w cudownym obrazie Jezus Ukrzyżowany, są umieszczone m.in. stacje drogi krzyżowej i konfesjonały w murze wokół kościoła (powstałe w latach 1750–1777) oraz istniejące zwłaszcza na Podkarpaciu liczne kopie wizerunku w kościołach, kapliczkach przydrożnych, często także w domach prywatnych i muzeach pochodzące z XVIII i XIX w.

Obecnie przy obrazie wisi wiele wotów dziękczynnych za doznane łaski; do roku 1882 było ich około 2 tys. (podczas I wojny światowej zrabowano wota wraz z księgami). Główne uroczystości w sanktuarium – odpust parafialny przypadają w niedzielę ok. 14 września – święto Podwyższenia Krzyża świętego (trzy dni) i w uroczystość Zesłania Ducha świętego (cztery dni) – 50 dni po Wielkanocy oraz najważniejszym dniem dla sanktuarium jest Wielki Piątek. Istnieją specjalne modlitwy i pieśni do Pana Jezusa Ukrzyżowanego – Kobylańskiego. W każdy 3. piątek miesiąca odbywa się nowenna do Pana Jezusa Kobylańskiego z odczytaniem intencji składanych przez wiernych. W każdy piątek celebrowana jest w sanktuarium Droga Krzyżowa (z wyjątkiem adwentu, okresu bożonarodzeniowego i wielkanocnego). W okresie wielkiego postu kult ożywia się przez tradycyjne nabożeństwa pasyjne: Godzinki o Męce Pańskiej, Drogę Krzyżową a szczególnie przez Gorzkie Żale, które w Kobylance są śpiewane zgodnie z zachowaną tradycją od pokoleń w lokalnej melodii. Kult cudownego wizerunku Chrystusa, który niegdyś obejmował m.in.: Śląsk, Lwów – Ukrainę, Słowację i Węgry ma obecnie zasięg ogólnopolski (szczególnie z okolic Nowego Sącza, Limanowej, Gorlic, Jasła, a także ze Słowacji). Do sanktuarium pielgrzymują przede wszystkim m.in. chorzy, cierpiący, starsi, dzieci pierwszokomunijne, bierzmowani, maturzyści, nauczyciele i wychowawcy.

Przypisy

Bibliografia

Kobylanka. Krzyż Święty. Aleksander Stanula; Tarnowskie Studia Teologiczne, 1983, T. 9, s. 120–122. Sanktuarium Pana Jezusa Kobylańskiego. Władysław Pasiut; 1986. Kobylanka miejsce spotkania z Ukrzyżowanym. Jan Potoplak, 2007.

Kategoria:Jezus Chrystus na obrazach Kategoria:Obrazy w polskich świątyniach Kategoria:Kobylanka (województwo małopolskie)