Janusz Wolny (ur. 1 grudnia 1954 w Raciborzu) – polski fizyk, pedagog.
Życiorys Ukończył w 1977 r. studia na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu JagiellońskiegoLaureat Nagrody im. prof. A. Hoborskiego. Prof. Janusz Wolny [dostęp 2026-04-17].. W 1978 r. rozpoczął pracę na stanowisku asystenta w Międzyresortowym Instytucie Fizyki i Techniki Jądrowej AGH w Krakowie. W 1985 r. na UJ uzyskał stopień doktora, w 1991 r. na AGH - stopień naukowy doktora habilitowanego na podstawie rozprawy habilitacyjnej pt. Kwazikryształy i inne dwuwymiarowe układy o zabronionej symetrii. 30 czerwca 2003 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk fizycznych., a 1 czerwca 2007 r. został mianowany przez Rektora AGH na stanowisko profesora zwyczajnego na czas nieokreślony. Prowadzi wykłady z fizyki ogólnej, wstępu do mechaniki kwantowej, mechaniki statystycznej, fizyki ciała stałego i wybranych problemów techniki.
W latach 1996–2002 pełnił funkcję prodziekana ds. ogólnych Wydziału Fizyki i Techniki Jądrowej AGH. Od 1998 r. był kierownikiem Podyplomowych Studiów Pedagogicznych i Zawodowych. Był członkiem Komisji ds. Promocji Wydziału Fizyki i Techniki Jądrowej, członkiem Senatu AGH (2002–2012), kierownikiem Zakładu Fizyki Fazy Skondensowanej (od 2005), kierownikiem Katedry Fizyki i Materii Skondensowanej (od 2007), dziekanem Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH (2012–2020).
Zajmował się stopami amorficznymi. Opracował oryginalną metodę wyznaczania energii aktywacji z izotermicznych pomiarów zmienności czasowej wybranych wielkości fizycznych. Prowadził badania strukturalne układów amorficznych, włókien węglowych i ciekłych metali (gal). Opracował diagram fazowy dla ciekłego galu z uwzględnieniem efektu pamięci struktury krystalicznej po stopieniu do fazy ciekłej. Zajmował się kwazikryształami oraz ziemiami rzadkimi (neodym, prazeodym). Prowadził wieloletnie badania dyfrakcji neutronów na monokryształach ziem rzadkich.
Autor ponad 300 publikacji oraz patentów. Jest pomysłodawcą i współorganizatorem Olimpiady o Diamentowy Indeks AGHNagroda im. prof. Antoniego Hoborskiego "Diamentowa Kula" dla prof. Janusza Wolnego 26-11-2025 [dostęp 2026-04-17]..
Członek m.in. Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Komitetu Krystalografii PAN, komisji „Aperiodic Structures” pod auspicjami Międzynarodowej Unii Krystalograficznej.
Mąż Danieli, ojciec czterech córek: Agnieszki, Justyny, Weroniki i Moniki.
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (2003) Srebrny Krzyż Zasługi (1998) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1999)
Źródło:.
Nagrody
Nagroda indywidualna Ministra Edukacji Narodowej za wyróżnioną rozprawę habilitacyjną pt. Kwazikryształy i inne dwuwymiarowe układy o zabronionej symetrii Nagroda im. Profesora Władysława Taklińskiego I stopnia za wybitne osiągnięcia w dziedzinie dydaktyki (2002) Nagroda im. prof. Antoniego Hoborskiego „Diamentowa Kula” (2025)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Raciborzu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy fizycy XX wieku Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1954