Narodowy System Kart Płatniczych (NSPK, ) – centrum operacyjno-rozliczeniowe dla transakcji kartowych na terenie Rosji i operator systemu płatniczego . Stanowi również zaplecze operacyjne i rozliczeniowe dla Systemu Szybkich Płatności. Jego jedynym właścicielem jest Centralny Bank Federacji Rosyjskiej.

23 lutego 2024 roku Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych nałożył na NSPK tymczasowe sankcje. Nie niosą one ze sobą konsekwencji na terytorium Rosji, mogą jednak ograniczyć możliwość korzystania z kart Mir w niektórych innych państwach.

Historia W marcu 2014 roku, po nałożeniu przez USA sankcji na Rosję w związku z aneksją Krymu, międzynarodowe systemy płatnicze Visa i MasterCard po raz drugi w historii przestały obsługiwać karty kilku rosyjskich banków w punktach handlowych i bankomatach sieci międzynarodowej. Zainicjowano prace nad nowelizacją ustawy federalnej „O krajowym systemie płatniczym”, aby pod względem infrastrukturalnym i informacyjnym uniezależnić proces przekazywania pieniędzy wewnątrz Rosji.

23 lipca 2014 roku powołano spółkę akcyjną Narodowy System Kart Płatniczych (NSPK SA), której powierzono dwa główne zadania:

utworzenie centrum operacyjno-rozliczeniowego do procesowania krajowych transakcji dokonywanych kartami międzynarodowych systemów płatniczych; emisję i promocję narodowej karty płatniczej.

Na stanowisko dyrektora generalnego NSPK SA został powołany Władimir Komlew, który wcześniej kierował firmą United Credit Card Company (UCS).

Od kwietnia 2015 roku wszystkie krajowe transakcje kartami MasterCard zostały w pełni przeniesione do systemu procesingowego NSPK. Dzięki temu karty międzynarodowych systemów płatniczych zaczęły ponownie działać na Krymie.

W czerwcu 2015 roku ostatecznie zakończono również proces przenoszenia wszystkich krajowych transakcji realizowanych kartami Visa do systemu NSPK.

NSPK podpisało kilka umów dotyczących wspólnej emisji kart współbrandowanych z międzynarodowymi systemami płatniczymi:

19 czerwca 2015 r. – z systemem MasterCard w zakresie kart Maestro; 7 lipca 2015 r. – z japońskim systemem JCB; Lipiec 2015 r. – z systemem American Express.

15 grudnia 2015 roku NSPK ogłosiło emisję pierwszych kart Mir przez siedem rosyjskich banków.

W 2017 roku Narodowy System Kart Płatniczych został członkiem (PCI SSC).

W 2022 roku, w związku z inwazją Rosji na Ukrainę, Visa, Mastercard oraz American Express zawiesiły swoją działalność w Rosji. Skutkiem tego:

karty tych systemów wydane przez rosyjskie banki przestały działać za granicą oraz w zagranicznych sklepach internetowych; karty tych systemów wydane przez banki zagraniczne przestały działać na terenie Rosji.

Mimo to, karty Visa, Mastercard i American Express wydane przez banki rosyjskie nadal funkcjonują wewnątrz Rosji. Jest to możliwe dzięki temu, że transakcje dokonywane tymi kartami są procesowane lokalnie przez NSPK.

Na koniec 2022 roku zysk netto NSPK według rosyjskich standardów rachunkowości (RAS) wzrósł 2,58-krotnie, osiągając poziom 25,3 miliarda rubli. Przychody spółki na koniec roku wyniosły 50,3 miliarda rubli, a wartość aktywów – 69,8 miliarda rubli. W 2022 roku NSPK wypłaciło również swojemu jedynemu akcjonariuszowi, Bankowi Rosji, dywidendę w wysokości 4,9 miliarda rubli, co stanowi kwotę o 805 milionów rubli wyższą niż rok wcześniej.

Władimir Komlew pełnił funkcję dyrektora generalnego NSPK od momentu założenia firmy aż do końca 2023 roku. Stanowisko to opuścił 1 stycznia 2024 roku. 29 maja 2024 roku ogłoszono, że nowym szefem NSPK zostanie Dmitrij Dubynin – decyzję w tej sprawie podjęła Narodowa Rada Finansowa Banku Centralnego Federacji Rosyjskiej.

Działalność RokPrzychody (mld rubli)Zysk netto (mld rubli)Źródła20152,611,2120166,212,8820177,93,3201811,84,7201916,25,6202022,28,2202129,49,9202250,325,3

Współpraca z międzynarodowymi systemami płatniczymi Od czerwca 2015 roku wszystkie banki będące bezpośrednimi uczestnikami międzynarodowych systemów płatniczych (IPS) przesyłają wszelkie wewnątrzrosyjskie zapytania autoryzacyjne oraz wymieniają komunikaty rozliczeniowe dla kart systemu płatniczego Visa za pośrednictwem Operacyjnego i Płatniczego Centrum Rozliczeniowego (OPCC) należącego do NSPK.

Od 1 kwietnia 2015 roku wszystkie transakcje bankowe dokonywane kartami MasterCard są realizowane poprzez procesing NSPK.

W lipcu 2015 roku NSPK i MasterCard zawarły umowę dotyczącą emisji kart współbrandowanych pod markami Mir i Maestro. W grudniu 2015 roku Gazprombank wydał karty Mir-Maestro.

We wrześniu 2016 roku rosyjski Narodowy System Kart Płatniczych oraz chiński system płatniczy zawarły porozumienie w sprawie emisji wspólnych kart bankowych. Umowa została podpisana 14 września w Szanghaju, a pierwsze karty zostały wydane w lipcu 2017 roku przez . Na rynku pojawił się również szereg kart współbrandowanych Mir-JCB.

System płatniczy Mir W okresie od kwietnia do maja 2015 roku, w drodze ogólnokrajowego konkursu kreatywnego, wybrano nazwę „Mir” oraz logo dla narodowego systemu płatniczego. Ostateczna wersja logotypu, dopracowana przez agencję Plenum Brand Consultancy, została zaprezentowana 16 lipca 2015 roku.

W październiku 2015 roku na stronie internetowej NSPK opublikowano zasady i taryfy systemu płatniczego Mir. Według rosyjskiego banku centralnego przewidują one niższe ceny w porównaniu do międzynarodowych systemów płatniczych (IPS), a także brak prowizji za obrót wewnątrzbankowy.

Otwarta emisja kart systemu płatniczego Mir rozpoczęła się 15 grudnia 2015 roku. Pierwszymi bankami wydającymi te karty były: , MDM Bank, RNKB, Bank Rossija, Swiaź-bank, MINBank oraz .

Według stanu na luty 2023 roku do systemu płatniczego Mir dołączyły 233 banki, z czego 158 to wydawcy kart płatniczych.

Na koniec drugiego kwartału 2023 roku w Rosji wydano łącznie 228,4 miliona kart Mir.

Mobilna usługa Mir 4 marca 2019 roku system płatniczy Mir uruchomił w Rosji usługę mobilnych płatności zbliżeniowych , z której mogą korzystać właściciele dowolnych smartfonów z systemem Android (od wersji 6.0 wzwyż) wspierających technologię NFC.

System Szybkich Płatności

NSPK pełni rolę operacyjnego i płatniczego centrum rozliczeniowego dla Systemu Szybkich Płatności (SBP). Sam system został uruchomiony w Rosji 28 stycznia 2019 roku. Również w 2019 roku Rosjanie zaczęli korzystać z SBP w sklepach stacjonarnych i internetowych. Pierwsze płatności za pośrednictwem SBP w różnych usługach rozpoczęły się niemal jednocześnie.

Sankcje Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych wydał ostrzeżenie, że nałoży sankcje na banki i firmy, które będą kontynuować współpracę z NSPK. Organizacje finansowe zawierające umowy z NSPK „ryzykują wspieranie wysiłków Rosji zmierzających do ominięcia sankcji USA” – poinformował departament. Pierwszy szef NSPK, Władimir Komlew, jest objęty osobistymi sankcjami USA.

23 lutego 2024 roku NSPK zostało objęte pełnymi sankcjami blokującymi USA (wpis na listę SDN). Decyzję uzasadniono tym, że system ten obsługuje zarówno płatności krajowe, jak i zagraniczne, przez co „umożliwia Federacji Rosyjskiej omijanie restrykcji i zachowanie łączności z globalnym systemem finansowym”.

Przypisy

Kategoria:Przedsiębiorstwa finansowe w Rosji