Melanogaster tuberiformis Corda – gatunek grzybów z rodziny krowiakowatych (Paxillaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Melanogaster, Paxillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1831 r. August Corda w ziemi pod sosnami w Czechach. Synonim: Hyperrhiza tuberiformis (Corda) Kuntze1898:
Morfologia Owocnik O średnicy 2–4 (6) cm, raczej nieregularny, kulisty, eliptyczny lub nerkowaty, z kilkoma cienkimi, czerwonawymi ryzomorfami u nasady. Perydium trwałe, o grubości około 0,5 mm, niebłyszczące, gładkie, drobnowłókniste, ciemnobrązowe, po osiągnięciu pełnej dojrzałości stające się prawie czarnobrązowe, podczas wilgotnej pogody często z ciemnobrązowymi kropelkami płynu na powierzchni. Gleba galaretowata, w stanie dojrzałym czarna z białawymi żyłkami, przypominająca marmurkową smołę. Zapach oleisto-metaliczny z nutą czosnku. Miąższ twardy z małymi komorami o średnicy 0,5–1,5 mm, które są wielokątne lub wyglądają jak zgniecione, na starość pełne, czarne i pokryte galaretowatą masą, przegrody cienkie i bladożółte. Wysyp zarodników Brązowy do czarnobrązowego. Cechy mikroskopowe Zarodniki elipsoidalne, mogą być również wrzecionowate z brodawkami lub resztkami sterygm, gładkie, z jedną gutulą, 7,8–12,2 × 5,4–8 µm. Gatunki podobne Czarnobrzuszek filcowaty (Melanogaster ambiguus) ma podobny, nieprzyjemny zapach mięsa, natomiast zapach czarnobrzuszka drobnozarodnikowego (Melanogaster broomeanus) i czarnobrzuszka połyskliwego (Melanogaster variegatus) jest przyjemny i aromatyczny.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie i na Półwyspie Koreańskim. Najwięcej stanowisk podano w Europie. W Polsce jego stanowiska podano w 2016 r. w Gorcach.
Grzyb podziemny i mykoryzowy. Występuje pod drzewami iglastymi: daglezją, sosną, choiną, świerkiem i jodłą pospolitą. Często w jednej kolonii tworzy liczne owocniki.
Znaczenie Przez koneserów jest uważany za grzyb jadalny. Może wydzielać bardzo silny zapach, a niektórzy używają go (w umiarkowanych ilościach) do aromatyzowania masła lub śmietany. Przez innych jest uważany za grzyba niejadalnego ze względu na nieprzyjemny smak. Można spożywać tylko młode okazy.
Przypisy
Kategoria:Grzyby podziemne Kategoria:Krowiakowate Kategoria:Mykobiota Polski