Trampská hudba – gatunek muzyczny związany z ruchem trampingu, który rozwinął się głównie w Czechach, a w mniejszym stopniu na Słowacji. Łączy się z kulturą wędrowania, biwakowania, harcerstwa oraz aktywności na świeżym powietrzu. Muzyka ta stanowi integralną część czeskiej subkultury trampowskiej, charakteryzującej się specyficznym stylem życia, ubiorem, slangiem oraz obrzędami.
Historia Początki trampskiej hudby sięgają lat 20. XX wieku, kiedy to w Pierwszej Republice Czechosłowackiej (od 1918) zrodził się ruch trampowski. Wpływ na jego powstanie miała silna fascynacja amerykańską kulturą, zwłaszcza muzyką folk, jazzem oraz literaturą przygodową z Dzikiego Zachodu.
W latach 30. XX wieku zaczęły powstawać pierwsze drukowane śpiewniki z piosenkami trampowskimi, a także zespoły muzyczne, takie jak , Čtyřlístek, Zelená sedma czy . W okresie komunizmu tramping był przez pewien czas zakazany ze względu na swój wolnościowy charakter i inspiracje zachodnią kulturą.
W latach 50. XX wieku gatunek zaczął czerpać z amerykańskiego country, westernu i bluegrassu, a pod koniec lat 60. ukształtował się ostatecznie pod wpływem pieśniarzy () z USA, takich jak Johnny Cash czy , a także czeskich artystów, m.in. Karela Kryla.
Przełomowym momentem dla gatunku było wydanie albumu Na kameni kámen (1985) grupy Brontosauři, który zdefiniował brzmienie trampskiej hudby jako akustycznego folku z silnymi wpływami amerykańskiego country, charakterystycznymi harmoniami wokalnymi oraz refrenami do wspólnego śpiewania. Muzyka ta cieszyła się największą popularnością w latach 70. i 80., a jej spadek nastąpił w latach 90., wraz z otwarciem granic i upowszechnieniem się podróży zagranicznych.
Obecnie trampská hudba nie cieszy się już tak dużą popularnością jak niegdyś, jednak wciąż jest żywa dzięki festiwalom, takim jak Porta – największy czeski festiwal muzyki folkowej i trampowskiej, organizowany od 1967.
Charakterystyka Brzmienie i instrumentacja Trampská hudba opiera się na akustycznych instrumentach, takich jak:
gitara akustyczna (nazywana potocznie španělka), banjo (z metalowymi strunami, często 4- lub 5-strunowe), mandolina (z podwójnymi strunami, nadającymi charakterystyczny dźwięk), harmonijka ustna, kontrabas, skrzypce (rzadziej).
Utwory są zwykle krótkie, proste w formie i przeznaczone do wspólnego śpiewania. Wiele popularnych piosenek to czechizowane wersje amerykańskich utworów country, np. Folsom Prison Blues Johnny’ego Casha czy Jim Bridger Johnny’ego Hortona. Obok nich istnieje bogaty kanon oryginalnych czeskich piosenek, z których Rosa na kolejích Wabiego Daňka uważana jest za hymn ruchu trampowskiego.
Tematyka Teksty piosenek trampskiej hudby nawiązują do:
wolności i przygody (inspirowane literaturą o Dzikim Zachodzie), romantyzmu i sentymentalizmu, życia w harmonii z naturą, filozofii zachodniej (zwłaszcza amerykańskiej).
Piosenkę cechuje prosty, obrazowy język, często z elementami czeskiego slangu trampowskiego.
Wybitni przedstawiciele Do najważniejszych postaci trampskiej hudby należą:
– ikona gatunku, autor Rosa na kolejích (1970), uważanej za nieoficjalny hymn trampów. Jarek Mottl – pionier tekstów trampowskich, autor setek piosenek, które pojawiły się w licznych filmach. – piosenkarz, autor tekstów, założyciel grupy Setleři. – kompozytor, podróżnik, autor słynnej piosenki Teskně hučí Niagara. – jedna z najsłynniejszych czeskich grup trampowskich, działająca od 1930 do lat 80. XX wieku. Początkowo jako kwartet wokalny, z czasem stała się symbolem klasycznej trampskiej hudby. – duet (Josef Kníže i Jiří Veřtat), który kontynuował tradycję klasycznej muzyki trampowskiej.
Przypisy
Kategoria:Muzyka w Czechach Kategoria:Muzyka w Czechosłowacji Kategoria:Podgatunki muzyki folkowej Kategoria:Muzyka country