mały|Jezioro Liqeni i Skënderit na północny zachód od szczytu Mali i Lopës (2020 m n.p.m.) – góra w Albanii, w granicach miasta Bulqizë, w obwodzie Dibra; rejon wydobycia rud chromu.
Geografia Góra Mali i Lopës (dosłownie: „krowia góra”) znajduje się około 6 km na południowy wschód od miasta Bulqizë w górach Lopës, ma wysokość 2020 m n.p.m. (według innego źródła 2050 m n.p.m.), sąsiaduje z górą Balgjajt (2101 m n.p.m.), rozdziela je przełęcz (844 m n.p.m.), którą biegnie szosa. Na szczycie góry długo zalega duża pokrywa śnieżna.
Geologia Góra znajduje się w jednym w czterech obszarów chromitonośnych w Albanii, tj. w obszarze Klos (Bulqiza), w strefie skał ofiolitowych Midrita, w polu rudonośnym Mali Lopes – 10 Korriku – Thekna – Ternova o powierzchni 24 km². Masyw tworzą skały ultramaficzne. Stwierdzono występowanie minerałów: harzburgitu, dunitu i chromitu.
Rejon góry Mali i Lopës nosi ślady erozji lodowcowej, utworzyły się m.in. cyrki czy doliny zawieszone. Powstały jeziora polodowcowe: z wodą wyglądającą na ciemną z uwagi na obecne w podłożu minerały zawierające chrom oraz jezioro , z przejrzystą wodą, uznawane za największe naturalne górskie jezioro w Albanii.
Górnictwo Włosi poszukiwali rudy chromu w tym regionie od około 1918 roku. Wydobywali tamże rudę chromu do 1943 roku, kiedy to partyzanci z Dibry zaatakowali kopalnię, odbili ją i wypędzili Włochów; wydobycie zostało wstrzymane do 1948 roku. W rejonie góry jest nadal prowadzone wydobycie rud chromu, zapoczątkowane oficjalnie 18 lutego 1948 roku, założono wówczas kopalnię Fitore. Roboty górnicze rozpoczęto na wysokości 1000 m n.p.m.; w pierwszym roku działania zakładu wydobyto 10 482 tony rudy chromu. Przemianowano go później na Todo Manço, na cześć głównego inżyniera kopalni. Od 1954 roku przy kopalni przez blisko 30 lat działał obóz pracy dla więźniów, którzy pracowali zarówno pod ziemią, jak i na powierzchni. Do pracowników przymusowych należeli także więźniowie polityczni.
Zakład w Bulqizë to największa kopalnia chromu w Albanii, jest to kopalnia podziemna, prowadzi prace z wykorzystaniem wielu wyrobisk pionowych i poziomych; zarządza nią .
Przyroda Górę porastają suche zbiorowiska trawiaste, rośnie tamże m.in. turzyca wrzosowiskowa.
Przypisy
Kategoria:Góry Albanii Kategoria:Obwód Dibra