thumb|Pierwsze publiczne demonstracje na placu Suche Batora w 1989 roku Rewolucja w Mongolii w 1990 roku, zwana też rewolucją demokratyczną () – pokojowa rewolucja w Mongolskiej Republice Ludowej, która rozpoczęła się serią wieców i demonstracji w Ułan Bator, a zakończyła się dymisją rządu Mongolskiej Partii Ludowej (MPL), wprowadzeniem demokratycznych wyborów i przyjęciem nowej konstytucji. W trakcie wydarzeń nikt nie został zabity, ranny ani aresztowany.
Kontekst Mongolska Partia Ludowa doszła do władzy w kraju w 1921 roku podczas rewolucji ludowej będącej echem rosyjskiej wojny domowej. Przez kolejne dekady polityczna zagraniczna i gospodarka Mongolii pozostawały w ścisłym związku z ZSRR i Radą Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG). Po rezygnacji Jumdżaagijna Cedenbala ze stanowiska Sekretarza Generalnego Komitetu Centralnego MPL w 1984 roku i mianowaniu Dżambyna Batmöncha rozpoczęły się reformy gospodarcze wzorowane na tych przeprowadzonych wówczas w Związku Radzieckim.
Przebieg wydarzeń Protesty Pierwsze publiczne protesty rozpoczęły się 10 grudnia 1989 roku w Ułan Bator, naprzeciwko Pałacu Młodzieży, kiedy to Cachiagijn Elbegdordż ogłosił powstanie Mongolskiej Unii Demokratycznej. Demonstranci wezwali rząd do kontynuowania polityki zapożyczonej od Michaiła Gorbaczowa oraz do przeprowadzenia wyborów wielopartyjnych. Demokraci byli kierowani przez Sanżaasurengijna Zoriga, Erdenijna Bat-Uuła, Bat-Erdenijna Batbajar i Cachiagijna Elbegdordża. Do 14 stycznia 1990 roku protestujący, których liczba wzrosła z początkowych dwustu do tysiąca, zorganizowali demonstrację przed Muzeum Lenina w Ułan Bator, a następnie, 21 stycznia, na placu Suche Batora. Przez kilka miesięcy, aż do marca, aktywiści kontynuowali organizację demonstracji, strajków głodowych oraz strajków nauczycieli, studentów i robotników. Poparcie dla ich idei rosło zarówno w stolicy, jak i wśród ludności wiejskiej.
Reformy 7 marca na placu Suche Batora zorganizowano strajk głodowy, w którym wzięły udział tysiące osób. Biuro Polityczne MPL rozpoczęło negocjacje z liderami ruchu demokratycznego. 9 marca premier Batmönch rozwiązał Biuro Polityczne i podał się do dymisji. Następnie ogłoszono, że w lipcu odbędą się pierwsze w Mongolii wybory wielopartyjne. Demonstracje odbywały się również w przemysłowych ośrodkach kraju: Erdenecie, Darchanie i Mörönie.
Po ogłoszeniu wyników wyborów MPL utrzymała większość w parlamencie. Największe poparcie partia rządząca uzyskała w regionach rolniczych. Partia zdobyła 357 mandatów w Wielkim Churale i 31 (spośród 51) w Małym Churału.
thumb|Punsalmaagijn Oczirbat, pierwszy prezydent Mongolii, ratyfikujący nową konstytucję ubrany w tradycyjny strój mongolski, 13 stycznia 1992 Niemniej jednak reformy demokratyczne były kontynuowane; 12 lutego 1992 roku przyjęto nową konstytucję, która gwarantowała przejście mongolskiej gospodarki na zasady wolnego rynku. Reformy gospodarcze, które zbiegły się w czasie z zaprzestaniem radzieckich inwestycji w kraju, przeprowadzono w trudnych warunkach masowego zamykania przedsiębiorstw i rosnącej inflacji.
Pierwszym prezydentem Mongolii spoza MPL był Punsalmaagijn Oczirbat, który ubiegał się o drugą kadencję jako kandydat opozycji w wyborach w 1993 roku, a nie jako kandydat MPL.
Zobacz też Aksamitna rewolucja
Przypisy
Kategoria:Mongolia w XX wieku Kategoria:Rewolucje w Azji