Bajki pilotów – zbiór opowiadań fantastyczno-naukowych napisanych przez Andrzeja Miszczaka. Został wydany w 2025 nakładem wydawnictwa IX. Centralną postacią opowiadań jest Lois Yepes.
Zawartosć zbioru
Konwent fantastyczny – wcześniej opublikowane w miesięczniku „Nowa Fantastyka” 02 (497) w 2024
Dwie inwazje Kor.o.a Luna Słona lawina Wicher W oceanie szaleństwa Menhir Erato Milczenie diabła Pozdrowienia z Tytana Wspomnienia Pierwsza gwiazda
Nawiązania Zbiór przede wszystkim nawiązuje do Opowieści o pilocie Prixie i wchodzi w polemikę z twórczością Stanisława Lema. Nawiązuje jednak również do twórczości H. P. Lovecrafta i Jamesa E. Gunna.
Świat przedstawiony W opowiadaniach występują androidy, nazywane nielautami, od słów nieliniowe automaty.
Odbiór Tymoteusz Wronka w recenzji dla miesięcznika „Nowa Fantastyka” zwraca uwagę, że w opowiadaniach ze zbioru w różnorodny sposób nawiązuje do Stanisława Lema. Wszystkie teksty osadzone są w świecie przedstawionym znanych z Opowieści o pilocie Prixie. Miszczak nawiązuje jednak również do H. P. Lovecrafta i nie skupia się tak mocno na rozwoju algorytmów oraz sztucznej inteligencji. Wronka twierdzi, że opowiadania bronią się same w sobie, poruszając tematy takie jak problemy związane ze sztuczną inteligencją, funkcjonowanie ludzkich umysłów, percepcji oraz psychiki. Podsumowuje, że zbiór to interesująca próba literacka, składająca hołd wielkiemu twórcy, a z drugiej próbująca nadać współczesny kontekst tekstom Lema i wejść z nimi w polemikę.
Gabriela Nina Piasecka w recenzji dla portalu Katedra zauważa również, że to prawdopodobnie najciekawszy hołd dla „Opowieści o pilocie Pirxie”, który jednocześnie polemizuje z oryginałem. Zwraca uwagę, że Miszczak porusza tematy, po które nie sięgał Lem, a są one obecnie częściej dyskutowane w kontekście kolonizacji przestrzeni kosmicznej. Są to na przykład rywalizacja polityczna, ludzkie słabości na wyżynach władzy, korupcja, nepotyzm i dbałość o zyski, kosztem bezpieczeństwa. Zwraca uwagę, że wiele z tekstów to kontynuacja wydarzeń z Opowieści o pilocie Pirxie.
Piszący dla portalu Fahrenheit Maciej Tomczak uważa, że choć zbiór opiera się w pewnym stopniu na sentymentalnym odwołaniu się do przeszłości, i przede wszystkim, do reminiscencji klasycznych powieści science fiction czytanych w latach młodości, to publikacja nie jest przeznaczona wyłącznie dla czytelników urodzonych w okresie słusznie minionym. Uważa, że Lois Yepes to bohater wymykający się jednoznacznym ocenom. Zwraca też uwagę, że jednym z tematów opowiadań jest odpowiedzialność kosmicznych pilotów.
Jarosław Jakubowski w recenzji dla „Nowych książek” także zwraca uwagę, że Bajki pilotów to intertekstualna gra z twórczością Stanisława Lema. Pisze, że można ten zbiór potraktować jako zarówno sprawdzian z erudycji, jak i zaproszenie do uzupełnienia listy lektur. Chwali przedstawienie sztucznej inteligencji, zauważając, że autor stawia pytanie o to, gdzie leży granica między inteligencją a świadomością. Zwraca uwagę, że zbiór jest odpowiedzią na krytyczne słowa Henryka Berezy na temat fantastyki; Jakubowski uważa, że Bajki pilotów to literatra uprawiana z wyobraźnią i talentem artystycznym, o dużych walorach poznawczych.
Do 26 kwietnia 2026 na portalu Lubimy Czytać zbiór został dodany na półki przez 72 użytkowników, zdobywając 30 ocen ze średnią 7,5 oraz 12 opinii.
Przypisy
Kategoria:Polskie zbiory opowiadań fantastycznych Kategoria:Utwory literackie, których akcja toczy się w kosmosie Kategoria:Polskie utwory fantastycznonaukowe Kategoria:Utwory literackie z 2025