Szeliniak modrzewiowiec, szeliniak czarny (Hylobius excavatus) – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Molytinae. Zamieszkuje Europę i palearktyczną Azję. Żeruje na drzewach iglastych.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1775 roku przez Charlesa De Geera pod nazwą Curculio piceus. Okazała się ona jednak młodszym homonimem, w związku z czym za ważny uznaje się epitet nadany w 1781 roku przez Johanna Nepomuka von Laichartinga w kombinacji Curculio excavatus.
Morfologia Chrząszcz o ciele długości od 12 do 17 mm. Oskórek ma czarny, skąpo, brunatno owłosiony; wydłużone, żółtawe łuski tworzą plamki po wewnętrznych stronach oczu, parę plamek na bokach przedplecza, jedną pośrodku jego tyłu i nieliczne, drobne kropki na pokrywach.
Przedplecze ma zarys przewężony za przednią krawędzią i dość mocno jak na szeliniaka po bokach zaokrąglony. Na jego wierzchu występuje krótkie żeberko środkowe i dwie pary nieregularnych wgłębień po jego bokach. Punkty na bokach przedplecza porozdzielane są ostrymi ziarenkami, na wierzchu zaś krótkimi żeberkami lub dużymi ziarenkami. Tarczka jest płaska, prawie naga, lśniąca, drobno i skąpo punktowana. Pokrywy są wyraźnie szersze od przedplecza, o dobrze wykształconych barkach, brzegach bocznych w przedniej części trochę rozbieżnych, w tyle szeroko zaokrąglone. Punkty w rzędach są duże, prostokątne i nieznacznie maleją ku wierzchołkowi pokryw. Międzyrzędy są płaskie, o rzeźbie w postaci drobnych ziarenek, ku tyłowi pokryw coraz mniejszych i ostrzejszych. Skrzydła tylnej pary są w pełni wykształcone, pozwalające na lot. Przednie odnóża mają ząbek na udach bardzo mały, niekiedy całkiem zanikły.
Ekologia i występowanie Owad ten zasiedla lasy iglaste i mieszane, chętnie na wyżynach i w górach, ale także na niżu. Zarówno larwy, jak i postacie doskonałe są fitofagami drzew iglastych. Do ich roślin pokarmowych należą daglezje, jodły, modrzewie, sosny i świerki. Larwy żerują w drewnie, natomiast postacie dorosłe na młodej korze, igłach i pąkach. Aktywne owady dorosłe obserwuje się od maja do listopada. Są one stadium zimującym.
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Francji, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Rumunii i Chorwacji. W Azji notowany jest z zachodniosyberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji, Kazachstanu, Mongolii, Chin, Korei Północnej i Japonii.
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Chin Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Japonii Kategoria:Chrząszcze Korei Kategoria:Chrząszcze Mongolii Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1781 roku