mały|Włodzimierz i Apraksa na obrazie Sergieja Sołomki (1928) Włodzimierz Jasne Słoneczko, Włodzimierz Krasne Słoneczko, Włodzimierz Słoneczko () – postać z ruskich bylin, książę kijowski, jedna z głównych postaci . W starszej literaturze i części opracowań postać tę interpretowano nie jako proste odwzorowanie historycznego Włodzimierza I Wielkiego bądź dwóch Włodzimierzy – Wielkiego i Monomacha, lecz jako ludowe odbicie kilku postaci historycznych albo jako figurę mityczną, związaną m.in. z symboliką słońca.

Według Siergieja Azbielewa w zapisach ustnych od XVII do początku XX wieku postaci tej niemal nigdy nie nazywano „Władimirem Swiatosławiczem” (ros. Владимир Святославич). Imię ojca było pomijane albo przybierało formę „Wsesławicz”, rzadziej „Siesławicz”. Formy te występują w najstarszych zapisach z XVII–XVIII wieku, w szczególności w zbiorze Kirszy Daniłowa.

W bylinach Włodzimierz skupia wokół siebie wielu ruskich bogatyrów. Jest ich przywódcą i gospodarzem dworu, choć sam nie jest przedstawiany jako bogatyr. Jako jego żona w bylinach występuje Apraksa, utożsamiana także z Eupraksją. W sytuacjach zagrożenia korzysta z pomocy bogatyrów i nagradza ich ucztami, sam jednak nie chce ryzykować życia, a niekiedy postępuje wobec nich niesprawiedliwie.

wyjaśniał dobre i złe cechy bylinowego księcia jako wynik połączenia różnych tradycji. Wskazywał m.in. na ludowe wyobrażenie władcy niewykonującego pracy fizycznej oraz na symbolikę słońca, które powoli porusza się po niebie, bez wysiłku zsyła promienie, lecz może być także palące i groźne. W tej interpretacji cechy Włodzimierza miały zostać uzupełnione przez odbicie dawnych modeli despotycznej władzy, bizantyjskich wyobrażeń o nieograniczonej władzy zwierzchniej oraz wspomnień czasów Iwana Groźnego. W starszej literaturze postać Włodzimierza zestawiano również z mityczną symboliką solarną i z Dadźbogiem.

Poza bylinami Włodzimierz występuje jako główna postać w duchownym wierszu znanym jako Gołębia księga. Nosi w nim imiona Wołodar, Wołodimer, Wołodimir Sysławicz i Wołodumor. Zastępuje również Wołota lub Wołotomana w Rozmowie jerozolimskiej albo Opowieści o mieście Jerozolimie. Według hasła w Encyklopedycznym słowniku Brockhausa i Efrona w tych utworach imię Włodzimierz, bardziej popularne w tradycji ludowej, wyparło starsze formy „Wołot” i „Wołotoman”.

interpretował występującą w ukraińskiej poezji obrzędowej parę Wasyłyja i Małanki jako folklorystyczne przetworzenie postaci Władimira, ochrzczonego jako Wasyl, oraz jego matki Małuszy. Badacz wiązał tę parę także z sąsiedztwem dni św. Melanii i św. Bazylego w kalendarzu cerkiewnym: dzień św. Melanii kończy roczny cykl, a dzień św. Bazylego rozpoczyna następny. W interpretacji Dyby tradycja ta miała zachować zarówno nawiązania do Włodzimierza i Małuszy, jak i motywy odnoszone do norm prawnych X wieku oraz ówczesnego życia codziennego.

Odniesienia w kulturze popularnej

Włodzimierz Jasne Słoneczko pojawia się w radzieckim filmie fantasy Trójgłowy smok (1956). Włodzimierz Jasne Słoneczko pojawia się w radzieckim filmie historycznym Legenda o księżnej Oldze (1983). Kniaź kijowski, będący jednym z głównych bohaterów serii rosyjskich animowanych filmów komediowych , jest wzorowany bezpośrednio na Włodzimierzu Jasnym Słoneczku. Choć nigdy jego imię nie pojawia się w filmie, twórcy potwierdzili, że nazywa się Władimir. We wszystkich odsłonach głosu księcia użyczył Siergiej Makowiecki.

Przypisy

Kategoria:Bohaterowie bylin