Powłocznica liliowa (Peniophora lilacea Bourdot & Galzin) – gatunek grzybów należący do rodziny powłocznicowatych (Peniophoraceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Peniophora, Peniophoraceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1913 r. Hubert Bourdot i Amédée Galzin na drewnie jesionu we Francji. Brak synonimów naukowych. Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Owocniki Całkowicie rozpostarte, mocno przyrośnięte do podłoża, nieodrywające się nawet po wyschnięciu, początkowo okrągłe, zlewające się w kilkucentymetrowe plamy. Powierzchnia gładka, oszroniona, woskowa, w stanie wilgotnym szaroróżowa lub liliowa, po wyschnięciu jasnoliliowa, różowawa do prawie białej. Brzeg przylegający, ostro odgraniczony, bez ryzomorfów. Cechy mikroskopowe Hymenium składa się głównie z warstwy (prawie wyłącznie młodych) podstawek, wśród których znajdują się rozproszone dendrohyfidy i gleocystydy. Podstawki 54–80 × 11,5–13 μm duże, 4-zarodnikowe, cylindryczne lub lekko maczugowate, często skręcone, często z dużymi gutulami, z wypustką u podstawy, sterygmy do 5 μm długości. Zarodniki 14–20 × 7,5–10,5 μm, Q = 1,6–2,2, przeważnie eliptyczne do szerokoeliptycznych, rzadko prawie cylindryczne lub prawie gruszkowate, z wyraźnym wierzchołkiem, gładkie, cienkościenne, hialinowe, nieamyloidalne i niecyjanofilne. Gleocystydy w hymenium 53–75 × 8–13 μm, wrzecionowate, z wierzchołkiem rzadko przechodzącym w dzióbek, czasami lekko grubościenne, bez przegród, tylko rzadko przekraczające warstwę hymenium. Dendrofizy strzępkowe, często z przegrodami wtórnymi bez wypustek, czasami przechodzące w gleocystydy. Gatunki podobne Powłocznica liliowa jest wśród powłocznic łatwa do zidentyfikowania, makroskopowo po różowo-liliowej barwie hymenium oraz preferencji do występowania na wiązach, mikroskopowo głównie ze względu na duże, eliptyczne zarodniki, brak lamprocystyd oraz obecność dendrofiz w hymenium. Inne europejskie gatunki z tego rodzaju bez lamprocystyd, a z dendrofizami to powłocznica osikowa (Peniophora polygonia), ale odróżnia się cylindrycznymi zarodnikami i występowaniem głównie na topolach. Powłocznica olszy zielonej (Peniophora aurantiaca) i powłocznica olszowa (Peniophora erikssonii) mają lamprocystydy, inny kolor i występują na innych drzewach. U powłocznicy różowoszarej (Peniophora nuda) lamprocysty zdarzają się rzadko i tylko u niektórych okazów, jednak brakuje dendrofiz, a jej zarodniki są cylindryczne.
Występowanie i siedlisko Występuje w Europie, Australii i na Półwyspie Arabskim. W Polsce W. Wojewoda w 2003 r. przytoczył kilka stanowisk, w późniejszych latach podano następne.
Nadrzewny saprotrof. Występuje w liściastych lasach i parkach na leżących na ziemi pniach i gałęziach drzew liściastych, zwłaszcza jesionu wyniosłego, śliwy domowej, wierzby, wiązu pospolitego. Owocniki przez cały rok.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Powłocznicowate