Bombardowanie Oławy – atak lotniczy dokonany 2 września 1939 r. przez polskie Siły Powietrzne na niemieckie miasto Ohlau (obecnie Oława w województwie dolnośląskim, Polska). Atak został dokonany za pomocą samolotu bombowego i rozpoznawczego PZL.23 Karaś pilotowanego przez plutonowego Wacława Buczyłkę z 21 Eskadry Bombowej Lekkiej. W jej trakcie zbombardowano fabrykę chemiczną zlokalizowaną w Oławie. Atak ten jest uznawany za pierwszy nalot bombowy na obiekty przemysłowe znajdujące się na terytorium III Rzeszy w czasie II wojny światowej.

Przebieg Początkowa faza lotu 2 września 1939 r. około godziny 4:30 nad ranem po dwóch nieudanych próbach startu bombowiec rozpoznawczy PZL.23 Karaś z 21 Eskadry Bombowej Lekkiej wystartował z lotniska we Wsoli położonego 10 km od Radomia. Załogę bombowca stanowili pilot plutonowy Wacław Buczyłko, strzelec pokładowy kapral Teofil Gara i obserwator-bombardier podchorąży (według części opracowań sierżant) Stefan Gębicki. Sam zaś samolot był uzbrojony w osiem bomb o łącznej wadze 400 kg przyczepionych do kadłuba samolotu pomiędzy jego goleniami i obydwa karabiny maszynowe kalibru 7,9mm zamontowane na stanowisku obserwatora i strzelca. Bombowiec leciał początkowo w kierunku Radomska i Częstochowy na wysokości 1100 metrów. Po natrafieniu na ogień polskiej i niemieckiej artylerii przeciwlotniczej trwającej około 20 minut załoga obniżyła lot do 900 metrów, a następnie do 200 metrów. Po osłabieniu widoczności z powodu dymu i mgły załoga skierowała bombowiec na zachód, przekraczając ówczesną granicę polsko-niemiecką. Załoga utrzymywała maszynę przy niskiej wysokości lecąc nad lasami, a następnie zwiększyła wysokość do 1300 metrów. Wbrew obaw załogi bombowiec nie natrafił na opór niemieckiej artylerii przeciwlotniczej ani myśliwców Luftwaffe, którego Messerschmitty Bf 110 z pułku Zerstörergruppe 76 (ZG 76) stacjonujące w Marcinkowicach w momencie ataku Karasia na Oławę znajdowały się w polskiej przestrzeni powietrznej.

Nalot bombowy na Oławę Na wysokości 1400 metrów załoga bombowca zauważyła miasto, którym okazało się być Ohlau (obecnie Oława w województwie dolnośląskim). Pilot Buczyłko skierował maszynę w lot nurkowy, kierując się na fabryczne kominy, a następnie zrzucił osiem bomb, które następnie trafiły w fabrykę chemiczną, poważnie ją uszkadzając. Samolot z załogą następnie wrócił na lotnisko we Wsoli nie natrafiając na Messerschmitty Bf 110 z pułku ZG 76 stacjonujące w Marcinkowicach ani na niemiecką obronę przeciwlotniczą w drodze powrotnej i nie ponosząc przy tym żadnych uszkodzeń kadłuba ani obrażeń wśród jego załogi.

Skutek W wyniku bombardowania uszkodzeniu uległa fabryka chemiczna w Oławie, na którą spadło osiem bomb. Bombardowanie nie miało żadnego znaczenia strategicznego, niemniej jednak podniosło morale walczącego Wojska Polskiego. Niemiecka prasa nie zamieszczała wzmianek o bombardowaniu Oławy, które nie pasowało do szerzonego przez propagandę III Rzeszy obrazu zwycięskiego pochodu Wehrmachtu na wschód.

Ten sam Karaś, który brał udział w bombardowaniu Oławy, został zestrzelony dzień później 3 września nad Radomskiem przez myśliwiec Messerschmitt Bf 109 sterowany przez dowódcę stacjonującego w Kamieniu Śląskim 3/ZG 2 (3/Zerstörergeschwader 2) Oberleutnanta Josefa Kellnera-Steinmetza. W wyniku zestrzelenia zginął strzelec pokładowy Mieczysław Mazur, a plut. Buczyłko został lekko ranny. Wszyscy członkowie załogi bombowca, która bombardowała Oławę 2 września (w tym Buczyłko, który dołączył do Dywizjonu 304 brytyjskiego Royal Air Force oraz kapral Teofil Gara, który został pojmany przez siły niemieckie w Radomiu po zestrzeleniu Karasia z 21. Eskadry nad Brzezinami 7 września 1939 r. i spędził resztę wojny jako więzień obozu jenieckiego Stalag VIII A w Zgorzelcu) przeżyli II wojnę światową.

Zobacz też Kampania wrześniowa Bitwa graniczna Ostrzał Bytomia Wypady polskiej kawalerii na Prusy Wschodnie (1939) Wypad na Wschowę Bombardowanie Wielunia

Przypisy

Bibliografia

Przemysław Pawłowicz, Lew nad Oławą - 2 września 1939, "Gazeta Powiatowa - Wiadomości Oławskie", 6 września 2010, dostępny w Internecie: https://www.tuolawa.pl/artykul/15327,lew-nad-olawa-2-wrzesnia-1939 (dostęp 2026-06-02) Michael Morys-Twarowski, Historia polskiego ataku w kampanii wrześniowej, "Focus Historia", 18 grudnia 2014, 9/2014, dostępny w Internecie: https://www.focus.pl/artykul/historia-polskiego-ataku-w-kampanii-wrzeniowej (dostęp 2026-06-02)

Kategoria:Kampania wrześniowa Kategoria:Historia Oławy Kategoria:Siły Powietrzne Kategoria:Naloty