North Star Ambulatory Assessment (NSAA, także: NorthStar Ambulatory Assessment) – kliniczna skala oceny funkcji ruchowej u pacjentów z dystrofią mięśniową Duchenne’a (DMD) zachowujących zdolność samodzielnego chodzenia. Jest narzędziem ocenianym przez ; służy do ilościowego opisu sprawności ruchowej, monitorowania przebiegu choroby oraz jako miara wynikowa w badaniach naturalnej historii choroby i badaniach klinicznych.

Budowa i punktowanie NSAA jest skalą porządkową złożoną z 17 zadań ruchowych. Każde zadanie ocenia się w skali od 0 do 2 punktów: 0 oznacza brak możliwości samodzielnego wykonania zadania, 1 – wykonanie zadania samodzielnie, ale ze zmodyfikowaną strategią ruchową, a 2 – wykonanie bez widocznej kompensacji. Wynik całkowity jest sumą punktów za wszystkie elementy i mieści się w zakresie od 0 do 34 punktów; wyższy wynik oznacza lepszą sprawność.

Elementy NSAA obejmują czynności potrzebne do utrzymania samodzielnego chodzenia oraz zadania ujawniające występujące u chorych na DMD.

Według arkusza punktacji skali są to:

stanie, chód, wstawanie z krzesła, stanie na prawej nodze, stanie na lewej nodze, wejście na stopień prawą nogą, zejście ze stopnia prawą nogą, wejście na stopień lewą nogą, zejście ze stopnia lewą nogą, uniesienie głowy w leżeniu tyłem, przejście do siadu, wstawanie z podłogi, stanie na piętach, skok obunóż, podskok na prawej nodze, podskok na lewej nodze, bieg albo szybki chód na dystansie 10 m.

Oceniający bierze pod uwagę nie tylko samo wykonanie zadania, lecz także sposób jego wykonania. Wynik 1 punkt stosuje się wtedy, gdy pacjent osiąga cel czynności bez fizycznej pomocy drugiej osoby, ale używa wyraźnej kompensacji, np. zmienia ustawienie ciała, wykorzystuje kończyny górne do wspomagania ruchu albo wykonuje zadanie w sposób odmienny od przyjętego wzorca. Jeżeli wykonanie zadania nie spełnia kryteriów wyższej kategorii, zaleca się przyznanie niższego wyniku.

W ramach NSAA rejestruje się również próby czasowe, przede wszystkim czas wstawania z podłogi oraz czas pokonania 10 m marszem lub biegiem.

Przeprowadzanie badania Badanie powinno być wykonywane przez przeszkolonego oceniającego. Do prawidłowego przeprowadzenia NSAA potrzebne są co najmniej stoper, stopień lub skrzynka oraz przestrzeń umożliwiająca wykonanie próby chodu lub biegu. Instrukcja testu zaleca wykonywanie zadań boso i bez użycia maty. Jeżeli występuje uraz kończyny dolnej, nie powinno się wykonywać zadań w pozycji stojącej; możliwa pozostaje natomiast ocena elementów wykonywanych w leżeniu lub w siadzie, jeżeli pacjent jest w stanie je wykonać.

Próba 10 m wymaga wyznaczenia prostego odcinka, a badany powinien zostać zachęcony do poruszania się tak szybko, jak jest to dla niego bezpiecznie możliwe. W instrukcji NSAA wskazano również, że przy próbach czasowych wynik podaje się w sekundach z dokładnością do jednej dziesiątej sekundy.

Zastosowanie i interpretacja Skala jest przeznaczona przede wszystkim dla chodzących pacjentów z DMD. Nie jest więc uniwersalną miarą funkcji ruchowej dla wszystkich stadiów tej choroby. NSAA jest używana do śledzenia zmian funkcji ruchowej, opisu przebiegu choroby w badaniach naturalnej historii oraz jako miara wynikowa w badaniach klinicznych.

W badaniu wieloośrodkowym z 2010 roku porównywano wyniki NSAA z testem sześciominutowego marszu oraz próbami czasowymi; wykazano zależności między tymi miarami sprawności u chodzących chłopców z DMD. Skala była wykorzystywana także w analizach dotyczących wpływu genotypu oraz wieku rozpoczęcia leczenia glikokortykosteroidami na przebieg funkcji ruchowej u chłopców z DMD. Dane tego typu są istotne przy projektowaniu badań klinicznych, ponieważ naturalny przebieg choroby wpływa na oczekiwaną zmianę wyniku w czasie.

Wynik NSAA nie powinien być interpretowany wyłącznie jako pojedyncza liczba. Ten sam wynik całkowity może odpowiadać różnym kombinacjom zachowanych i utraconych umiejętności, dlatego przy ocenie znaczenia klinicznego bierze się pod uwagę wiek pacjenta, etap choroby, wcześniejszy trend wyników oraz jakość wykonania poszczególnych zadań.

Zastosowanie u młodszych dzieci W badaniach nad zmodyfikowaną wersją skali dla młodszych chłopców z DMD wykazano, że u typowo rozwijających się dzieci pełne wykonanie wszystkich 17 elementów było osiągane przez co najmniej 85% badanych dopiero około 4. roku życia. W wieku około 3 lat kryterium to spełniało 8 elementów, a około 3,5 roku – 13 elementów. Z tego powodu u dzieci młodszych interpretacja wyniku wymaga uwzględnienia wieku i dojrzałości rozwojowej.

Rozwój i walidacja W badaniu wieloośrodkowym opublikowanym w 2009 roku oceniono rzetelność NSAA w warunkach wielu ośrodków klinicznych. Autorzy wskazali, że skala może być stosowana w badaniach wieloośrodkowych, pod warunkiem odpowiedniego przeszkolenia osób oceniających.

Opis rozwoju NSAA opublikowano w 2012 roku. Celem pracy było opracowanie skali funkcjonalnej dla chodzących chłopców z DMD, możliwej do wykorzystania w praktyce klinicznej i badaniach wieloośrodkowych.

W 2011 roku opublikowano analizę psychometryczną NSAA z wykorzystaniem . Badanie objęło 191 chodzących chłopców z DMD w wieku od 3 lat i 6 miesięcy do 15 lat i 5 miesięcy. Autorzy uznali NSAA za obiecującą kliniczną skalę do oceny chorych z DMD w praktyce klinicznej i badaniach klinicznych, wskazując na jej rzetelność i trafność, przy jednoczesnej potrzebie dalszej oceny niektórych właściwości skali.

Przypisy

Kategoria:Skale stosowane w medycynie