Katarzyna Habsburg, Katarzyna Austriacka (port. Catarina da Áustria; ur. 14 stycznia 1507, zm. 12 lutego 1578) – królowa Portugalii jako żona Jana III, regentka Portugalii w latach 1557–1560. Córka Filipa I i Joanny Szalonej, siostra Karola V Habsburga.

Urodziła się 14 stycznia 1507 roku i wychowywała się na dworze swojej matki w Hiszpanii.

W 1525 roku Karol V wydał Katarzynę za mąż za króla Portugalii Jana III Aviza. Powodem było utrzymanie politycznej stabilności w Iberii, gdzie Karol był już królem Hiszpanii.

Katarzyna wykorzystywała swoją pozycję i mecenat do kolekcjonowania azjatyckich i bliskowschodnich eksponatów i dzieł. Do jej kolekcji można zaliczyć m.in. wyroby z kości słoniowej z Cejlonu, porcelanę z dynastii Ming, czy wyroby z masy perłowej z Gudźaratu.

Po śmierci swojego męża w 1557 roku została regentką swojego 3-letniego wnuka Sebastiana. Pretendentem do zostania regentem był również arcybiskup Lizbony i Evory – Henryk I Kardynał, jednak na mocy klauzuli do testamentu Jana III władzę nad niepełnoletnim władcą miała sprawować Katarzyna. Mimo tego, obawiając się zbyt dużego wpływu jezuitów na rządy w Portugalii, uczyniła swoim doradcą Henryka. Katarzyna prowadziła politykę zbieżną z polityką władców Hiszpanii – najpierw Karola V, a po jego – śmierci Filipa II. Była z tego powodu podejrzewana o wzmacnianie wpływów hiszpańskich w państwie.

W 1562 roku zrezygnowała z funkcji regenta na rzecz Henryka oraz wyemigrowała do Hiszpanii. Zmarła 12 lutego 1578 roku. Pochowana jest wraz ze swoim mężem w kaplicy głównej Klasztoru Hieronimitów.

Potomstwo Katarzyna urodziła 9 dzieci:

24 lutego 1526 urodził się Alfonso, książę Portugalii, zmarł w tym samym roku. 15 kwietnia 1527 urodziła się Maria Manuela, księżniczka Portugalii w latach 1527–1531 i 1537, od 1543 pierwsza żona Filipa II. Zmarła w czerwcu 1545. 28 kwietnia 1529 urodziła się Izabela, zmarła we wczesnym dzieciństwie. 15 lutego 1530 urodziła się Beatrycze, zmarła we wczesnym dzieciństwie. 1 listopada 1531 urodził się Manuel, książę Portugalii w latach 1531–1537. 25 marca 1533 urodził się Filip, książę Portugalii w latach 1537–1539, zmarł w 1539 r. 20 kwietnia 1535 urodził się Dionizy, zmarł w dzieciństwie. 3 czerwca 1537 urodził się Jan Manuel, książę Portugalii w latach 1539–1554, od listopada 1552 mąż Joanny Habsburg. Zmarł 2 stycznia 1554. 9 marca 1539 urodził się Antoni, zmarł 20 stycznia 1540.

Genealogia

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Urodzeni w 1507 Kategoria:Zmarli w 1578 Kategoria:Królowe Portugalii Kategoria:Habsburgowie Kategoria:Hiszpanie pochodzenia niemieckiego