Rafał Piotr Gaweł (ur. 23 czerwca 1973 w Węgorzewie) – polski dziennikarz, reżyser teatralny, współzałożyciel Teatru TrzyRzecze, Ośrodka Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych i ruchu Ludzie Przeciw Myśliwym.
Życiorys Syn Tadeusza i Urszuli z domu Szydłowskiej. W 2011 roku Rafał Gaweł wraz z założył Teatr TrzyRzecze. W 2012 roku na deskach teatru wystawił sztukę na podstawie dramatu .
W 2013 roku razem z Konradem Dulkowskim przeprowadził na ulicach Białegostoku akcję „Zamaluj zło”, polegającej na eliminacji z przestrzeni miasta swastyk i haseł rasistowskich, faszystowskich, nazistowskich czy ksenofobicznych.
W 2014 roku współzałożył Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych (OMZRiK). Po dwóch latach działalności w Białymstoku, fundacje przeniesiono do Warszawy.
Jesienią 2014 roku usłyszał zarzuty, sąd pierwszej instancji skazał go nieprawomocnie na 4 lata więzienia za oszustwa finansowe i wyłudzenie dotacji. Na ławie oskarżonych zasiadły też jego była żona i wspólniczka. Obie otrzymały wyroki w więzienia w zawieszeniu.
Pokrzywdzonymi mieli być właściciele firm, z którymi Rafał Gaweł robił interesy. W styczniu 2019 roku zapadł prawomocny wyrok. Sąd Apelacyjny w Białymstoku skazał go na 2 lata więzienia. Sędzia sprawozdawca uznała za rzecz bulwersującą, iż „twórca ważnych społecznie inicjatyw uczynił z wyłudzania pożyczek i dotacji sposób na wygodne życie”. „Tworzył on pozory działalności pro publico bono, a pożyczki i dotacje przyznawane na finansowanie projektów obywatelskich przeznaczał na własne cele” – powiedziała sędzia Alina Kamińska. Rafał Gaweł nie przyznawał się do winy i twierdził, że został skazany w „niesprawiedliwym procesie, na podstawie sfabrykowanych dowodów”. Jego zdaniem śledztwo było zemstą prokuratury.
Na podstawie subsydiarnego aktu oskarżenia złożonego przez Gawła w 2021 roku, Parlament Europejski 9 listopada 2023 roku uchylił immunitet czworgu europosłom Zjednoczonej Prawicy – Beacie Mazurek, Tomaszowi Porębie, Beacie Kempie i Patrykowi Jakiemu. Sprawa dotyczyła rozpowszechniania spotu wyborczego Prawa i Sprawiedliwości z 2018 roku, który zdaniem OMZRiK nawoływał do nienawiści wobec imigrantów.
Azyl w Norwegii Zanim zapadł prawomocny wyrok, w styczniu 2019 roku Rafał Gaweł wyjechał z rodziną do Norwegii, gdzie wystąpił o azyl. Norweskie władze przyznały mu prawomocnie azyl we wrześniu 2020 roku. Rafał Gaweł uzyskał norweskie obywatelstwo, co oznacza, że nie może być poszukiwany Europejskim Nakazem Aresztowania.
Sąd w Norwegii uznał, że w Polsce nie ma możliwości przeprowadzenia sprawiedliwego i rzetelnego procesu, uzasadniając decyzję o azyl brakiem kontroli polskich władz nad bojówkami skrajnej prawicy oraz politycznym charakterem sprawy karnej – „W związku ze zniszczeniem trójpodziału władzy przez polski rząd i upolitycznieniem sądów”. Gaweł napisał na Facebooku, że decyzję o azylu podjęto po analizie „wszystkich aspektów związanych z sytuacją, w której się znalazłem, moim procesem i w tym kontekście skandalicznymi działaniami białostockiej prokuratury”. Polski rząd bezskutecznie starał się o ekstradycję Gawła z Norwegii. Przyznanie azylu obywatelowi Unii Europejskiej w państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego uznano za przypadek rzadki.
Od 2019 roku Rafał Gaweł prowadzi w Oslo firmę Hello I Love You Social Media Agency.
W październiku 2025 roku norweskie służby aresztowały mężczyznę z Polski, który odgrażał się online Rafałowi Gawłowi, i przybył do Norwegii w celu jego „upolowania”.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Działacze antyrasistowscy Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1973 Kategoria:Ludzie urodzeni w Węgorzewie