Gromada – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Biłgoraj.
W latach 1954–1956 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gromada, po jej zniesieniu w gromadzie Majdan Gromadzki, a od 1960 w gromadzie Biłgoraj. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego.
Wieś jest sołectwem w gminie Biłgoraj. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 952 mieszkańców i była trzecią co do wielkości miejscowością gminy.
Gromada jest północnym przedmieściem Biłgoraja – leży przy jego północnej granicy, nad rzeką Białą Ładą. Wieś stanowi typ ulicówki: zabudowa jest rozłożona wzdłuż drogi powiatowej nr 2916L, łączącej drogę wojewódzką nr 835 z biłgorajską dzielnicą BojaryPodgląd w Geoportalu [dostęp 2019-01-07].. Przez Gromadę przebiega rowerowy szlak turystyczny Białej Łady.
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy.
Historia Wieś została lokowana pod koniec XVI wieku przez Adama Gorajskiego poprzez wykarczowanie lasu i osiedlenie się tam kilku rodzin chłopskich. W 1626 roku istniało tu 8 zagród z polami„Rejestr poborowy województwa lubelskiego z roku 1626”, Archiwum Państwowe w Lublinie.. Później wieś była w posiadaniu m.in. Teofili Rejowej, Szczuków, Kątskich i Potockich.
W 1827 roku 38 domostw i mieszkało 200 mieszkańców. Była tutaj również karczma i folwark. Miejscowość nazywano również "Gromadami Biłgorajskimi".
Oświata 20 grudnia 1920 roku została w Gromadzie utworzona 1-klasowa szkoła powszechna, dla dzieci z Gromady, Majdanu Gromadzkiego i Rapów Dylańskich. Szkoła mieściła się w domu nauczycielki, który w 1922 roku spłonął i z powodu braku pomieszczenia, szkoła czasowo była zamknięta. W 1928 roku szkoła stała się 2-klasową i nadal znajdowała się w prywatnych domach. W 1934 roku w szkole powstało koło Ligi Ochrony Przyrody.
W 1948 roku przygotowano plac pod budowę nowej szkoły, która w 1953 roku została oddana do użytku. W 1966 roku szkoła stała się 8-klasowa. W 1990 roku podjęto decyzję o rozbudowie szkoły, która w 1994 roku została oddana do użytku.
W 1999 roku na mocy reformy oświaty szkoła podstawowa stała się 6-klasowa, a starsi uczniowie przeszli do gimnazjum w Biłgoraju. W 2002 roku w Gromadzie zostało utworzone 3-letnie gimnazjum. W 2017 roku na mocy reformy oświaty przywrócono 8-latnią szkołę podstawowaHistoria szkołySzkoła w Gromadzie 1920-20210.
Kierownicy i dyrektorzy szkołyKadra kierownicza szkoły podstawowej w Gromadzie
Zobacz też gromada Gromada
Przypisy
GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. Strona gminy, sołectwa [dostęp 2023-12-08]
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Opis parafii na stronie diecezji
Linki zewnętrzne
Kategoria:Gromada (powiat biłgorajski)