Józef Wielhorski herbu Kierdeja (ur. 1759 w Horochowie, zm. 1817 w Rusinowie) – generał dywizji armii Księstwa Warszawskiego, minister prezydujący w Komisji Rządowej Wojny Królestwa Polskiego do 1816 rokuAndrzej Biernat, Ireneusz Ihnatowicz, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 572., senator-wojewoda Królestwa Polskiego, radca stanu w Radzie Stanu Księstwa Warszawskiego w 1812 rokuKalendarzyk Polityczny Piiarski Na Rok Przestępny 1812, Warszawa 1812, s. 77., zastępca ministra wojnyKawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 284., kawaler maltański, odznaczony Orderem Orła Białego (1815), Orderem Virtuti Militari i Legią Honorową.
Życiorys Oficer wojsk austriackich. Od 1789 w Wojsku Polskim i w stopniu rotmistrza uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792, walczył w kampanii wołyńskiej. Po kapitulacji wyjechał do Wiednia.
Po wybuchu insurekcji kościuszkowskiej 1794 wrócił do służby w stopniu pułkownika. Wysłany do Paryża z zadaniem uzyskania tam pomocy dla Polski. Po upadku insurekcji pozostał we Francji i usiłował nakłonić Komitet Ocalenia Publicznego do sformowania polskiego korpusu przy rewolucyjnej armii francuskiej.
Później związał się z J. H. Dąbrowskim i włączył do prac nad tworzeniem Legionów Polskich we Włoszech. Generał z 1797 z nominacji francuskiej. W latach 1797–1802 w Legionach Polskich we Włoszech, dowódca 1 Legii. Odbył kampanię włoską i pod Mantuą dostał się do niewoli austriackiej. Na znak protestu przeciwko zawarciu pokoju z Austrią podał się do dymisji i powrócił do kraju.
W 1809 organizator sił zbrojnych w Krakowskiem i Kieleckiem w związku z najazdem Austriaków. Po jego odparciu w armii Księstwa Warszawskiego, od 8 sierpnia 1809 szef Wydziału Potrzeb Wojennych Rządu Centralnego Wojskowego Tymczasowego Obojga Galicji (na obszarze ziem odzyskanych z zaboru austriackiego). W 1810 dyrektor Administracji Żywności armii Księstwa Warszawskiego. Od 1811 zastępca ministra wojny (ks. Józefa Poniatowskiego) i generał dywizji. Chory, na czas kampanii moskiewskiej pozostał z nieznacznymi siłami w Warszawie.
W latach 1815–1816 formalnie minister wojny Królestwa Polskiego i senator. Syn Michała Wielhorskiego, kuchmistrza litewskiego, brat gen. Michała Wielhorskiego i targowiczanina Jerzego Wielhorskiego.
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej.
Należał do loży wolnomularskiej Bracia ZjednoczeniJan Pachoński, Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich 1796-1807, Kraków 1998, s. 331..
Zobacz też Armia Księstwa Warszawskiego
Przypisy
Bibliografia H. P. Kosk, Generalicja polska, t. 2 wyd.: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 2001
Linki zewnętrzne Józef Wielhorski – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego Kategoria:Członkowie Rady Stanu Księstwa Warszawskiego Kategoria:Radcy stanu Rady Stanu Księstwa Warszawskiego Kategoria:Członkowie Rządu Centralnego Wojskowego Tymczasowego Obojga Galicji Kategoria:Senatorowie-wojewodowie Królestwa Kongresowego Kategoria:Generałowie dywizji Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Horochowie Kategoria:Ministrowie Królestwa Kongresowego Kategoria:Polscy ministrowie wojny Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Generałowie Legionów Polskich 1797–1807 Kategoria:Polscy uczestnicy wojen napoleońskich Kategoria:Pułkownicy powstania kościuszkowskiego Kategoria:Dyplomaci powstania kościuszkowskiego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1792 Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (powstanie listopadowe) Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polscy kawalerowie maltańscy Józef Wielhorski Kategoria:Urodzeni w 1759 Kategoria:Urzędnicy Komisji Rządowej Wojny Kategoria:Zmarli w 1817