mały|Pz.W. 719 – klatka schodowa w szybie. Widok od dołu Grupa warowna „Gneisenau” – jedna z 13 niemieckich grup warownych frontu ufortyfikowanego Łuku Odry-Warty (niem. Festungsfront Oder-Warthe Bogen), zwanego powszechnie Międzyrzeckim Rejonem Umocnionym (MRU). Znajduje się ok. 1–1,5 km na północ od osady Pniewo (dawn. PGR Kaława). Nazwa grupy upamiętnia pruskiego feldmarszałka hr. Augusta von Gneisenau, uczestnika wojen napoleońskich i gubernatora Berlina.
Grupa składa się z dwóch żelbetowych schronów bojowych o odporności B (tzw. B-Werków), wybudowanych w latach 1938–1939R.M.Jurga, A.M. Kędryna, Festungsfront Oder–Warthe–Bogen. Katalog. Odcinek centralny. Zentralabschnitt, b.m., 2006, s. 83–84.:
Pz.W. 719 – obecnie częściowo zburzony, dwukondygnacyjny, posiadał: 2 kopuły pancerne dla dwóch karabinów maszynowych MG 34 każda (20 P7)J. Miniewicz, B. Perzyk, Międzyrzecki Rejon Umocniony 1934-1945, b.m.r. [2012?], s. 30., kopułę obserwacyjną dla piechoty (438 P01), kopułę dla automatycznego granatnika fortecznego M19 (424 P01), pancerz dla fortecznego miotacza ognia (420 P9) i płytę pancerną dla karabinu maszynowego (7 P7); Pz.W. 720 – zachowany w dobrym stanieRobert Jurga i Anna Kędryna podają, że obiekt jest zachowany w 100%, jednak brakuje w nim wejściowych drzwi pancernych i większości wyposażenia wewnętrznego. R.M. Jurga, A.M. Kędryna, dz. cyt., s. 84., wyposażony identycznie jak Pz.W. 719, a konstrukcyjnie będący jego odbiciem lustrzanym; w 1944 trzy kopuły pancerne obiektu (2 × 20 P7 i 438 P01) otrzymały żelbetowe osłony, chroniące je przed ostrzałem czołowym nieprzyjaciela (od wschodu)J. Miniewicz, B. Perzyk, dz. cyt., s. 83..
Oba schrony posiadały szyby z klatkami schodowymi, prowadzącymi do ich systemów koszarowo-magazynowych, które były skomunikowane podziemnymi chodnikami z innymi obiektami MRU.
Panzerwerki grupy warownej „Gneisenau” w 2011 zostały wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa lubuskiego pod nr rej. L-460/A.
Na północ od grupy warownej „Gneisenau” znajduje się grupa warowna „Yorck”, a na południe od niej – grupa warowna „Scharnhorst”J. Miniewicz, B. Perzyk, dz. cyt., s. 119..
Przypisy
Bibliografia
Robert M. Jurga, Anna M. Kędryna, Festungsfront Oder–Warthe–Bogen. Katalog. Odcinek centralny. Zentralabschnitt, Wydawnictwo Donjon, bez miejsca wydania, 2006, ISBN 83-86489-01-21. Janusz Miniewicz, Bogusław Perzyk, Międzyrzecki Rejon Umocniony 1934-1945, wyd. 2 poprawione i rozszerzone, MBP-Militaria Bogusława Perzyka / Military Books Publishing, bez miejsca i roku wydania [Copyright 2012], ISBN 83-900868-3-9.
Kategoria:Międzyrzecki Rejon Umocniony