Chawa Wołodymyriwna Wołowicz (; ur. w Sośnicy, zm. 14 lutego 2000 w Menie) – ukraińska pisarka pochodzenia żydowskiego, aktorka i reżyserka teatru lalek, znana przede wszystkim jako autorka wspomnień z pobytu w sowieckich łagrach.
Biografia Chawa Władimirowna (Wilkowna) Wołowicz () urodziła się r. w robotniczej rodzinie żydowskiej we wsi Sośnica, w guberni czernihowskiej Imperium Rosyjskiego. W 1931 r. ukończyła siedem klas szkoły podstawowej, ale była głównie samoukiem dzięki książkom pozyskiwanym przez ojca. Następnie pracowała jako zecerka w drukarni, a potem jako korektorka w redakcji gazety „Kołchoźny Trud” («Колхозный труд») w miejscowości Mena w obwodzie czernihowskim Ukraińskiej SRR.
Za publiczną krytykę szkód wyrządzonych ukraińskim chłopom przez forsowną kolektywizację aresztowano ją 14 sierpnia 1937 r. pod zarzutem agitacji antyradzieckiej i skazano na 15 lat łagru oraz pięć lat pozbawienia praw obywatelskich. Karę odbywała w różnych obozach pracy, m.in. w (wycinanie lasu), łagrach mariinskich (prace rolne), i (Żezkazgan). W 1942 roku urodziła córkę Eleonorę, która zmarła w obozie w 1944 r. Chawa Wołowicz była jedną z dziesiątek tysięcy młodych więźniarek, które zaszły w ciążę, urodziły dziecko i przedwcześnie straciły je z powodu złych warunków w więziennych żłobkach, niedożywienia, restrykcyjnego harmonogramu karmienia piersią i panującego okrucieństwa.
Przez wiele lat brała udział w amatorskich, obozowych przedstawieniach teatralnych, począwszy od grupy teatralno-estradowej w Siewżełdorłagu kierowanej przez . Organizowała również teatr lalek.
Z łagru została zwolniona 20 kwietnia 1953 r. Po obozie przez trzy lata przebywała na zesłaniu w Kraju Krasnojarskim do 1956 r. W 1957 r. wróciła do rodzinnej Meny. Pracowała jako świniarka, stróżka i i palaczka. Od 1958 r. kierowała teatrem lalek przy miejscowym domu kultury.
Została zrehabilitowana 28 grudnia 1963 r.
Zmarła 14 lutego 2000 r. w Menie. Została pochowana na tamtejszym cmentarzu żydowskim.
Twórczość Międzynarodowe uznanie Chawa Wołowicz zdobyła dzięki swoim wspomnieniom. Jej zapiski z łagru porównywano do opowiadań Warłama Szałamowa i pamiętnika Anny Frank. Zdaniem Anne Applebaum twórczość Wołowicz wyróżnia się tym, że podobnie jak Jelena Glinka () nie boi się poruszać tematów tabu. Chawa Wołowicz pisała również opowiadania i nowele, które do dziś nie zostały opublikowane. Kopia jej wspomnień wraz z opowiadaniami i dokumentami znalazła się w archiwach Stowarzyszenia Memoriał.
Publikacje
Hava Volovich, My Past [w:] Vilensky, Simeon, Till my Tale is Told: Women’s Memoirs of the Gulag, tłum. J. Crowford, Indiana: Virago Press, 1999, s. 241—278
Hava Volovich, My Child [w:] Anne Applebaum, Gulag Voices: An Anthology, tłum. Jane Ann Miller, New Haven, Conn.: Yale Univ. Press, 2011, s. 95—104
Przypisy
Linki zewnętrzne [Wspomnienia Chawy Wołowicz]
Kategoria:Radzieccy Żydzi Kategoria:Ukraińscy Żydzi Kategoria:Działacze kulturalni Kategoria:Aktorki lalkarki Kategoria:Radzieccy pisarze Kategoria:Więźniowie radzieckich łagrów Kategoria:Ludzie związani z Żezkazganem Kategoria:Ukraińscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Ukraińscy pisarze rosyjskojęzyczni Kategoria:Ukraińscy prozaicy XX wieku Kategoria:Ukraińscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 2000