thumb|Adidas Adidas (także ) – potrawa kuchni filipińskiej, przygotowywana przede wszystkim z kurzych nóżek. Stanowi integralną część filipińskiej kultury, często towarzyszy konsumpcji alkoholu. Smażona, gotowana albo pieczona, spożywana z dodatkiem sosu lub octu jako przekąska, przystawka bądź danie główne.

Adidas na tle innych tradycji kulinarnych Wykorzystanie kurzych nóżek w kuchni nie jest zjawiskiem ograniczonym wyłącznie do Filipin. Dania wykorzystujące ten właśnie składnik, a w dodatku w znacznym stopniu podobne do adidasa, pojawiają się w różnych krajach azjatyckich. Można wśród nich wymienić dzielące z Filipinami granicę morską Indonezję, Malezję czy Wietnam. Obecne są również w kuchni chińskiej czy koreańskiej.

W podobny sposób przyrządzone kurze nóżki stanowią również część tradycji kulinarnych krajów położonych poza Azją. Można je odnaleźć w niektórych krajach Ameryki Południowej oraz Karaibów, a także w Republice Południowej Afryki.

Nazwa oraz umiejscowienie w krajowej tradycji kulinarnej Potoczna nazwa potrawy nawiązuje do jej specyficznego kształtu, przywodzącego na myśl popularną markę obuwia sportowego. Jest jednym z wielu humorystycznych określeń jedzenia ulicznego wywodzącego się z archipelagu. W tym kontekście wymienia się ją obok pieczonych na grillu i marynowanych wieprzowych uszu, tak zwanego walkmana, oraz pieczonych na grillu drobiowych głów, czyli helmeta. Znana jest także pod tagalskojęzyczną nazwą paa ng manok BBQ. To drugie określenie znaczy tyle co grillowana kurza stopa. Stanowi tym samym bezpośrednie odniesienie do podstawowego składnika dania. Tagalski jest największym oraz najszerzej rozumianym językiem rodzimym dla Filipin. Stanowi także podstawę dla oficjalnego języka narodowego (pambansang wika) tego wyspiarskiego kraju, czyli filipińskiego. Podobne określenia tej potrawy funkcjonują też w innych językach archipelagu, w tym w języku cebuańskim (paa sa manok) czy w języku warajskim (paa han manok).

Adidasa uznaje się zresztą w pierwszej kolejności właśnie za część tradycji kulinarnej Tagalów, jednej z ośmiu znaczących liczebnie grup etnolingwistycznych zamieszkujących Filipiny.

Pochodzenie Kurze nóżki są znanym i chętnie wykorzystywanym w filipińskiej kuchni składnikiem. Pojawiają się w różnych potrawach, w tym jako jeden z głównych elementów tinolang paa ng manok, zupy na bulionie drobiowym, jednej z odmian tinolang manok. Mogą być także ugotowane i podane jako element jednej z odmian adobo, potrawy uznawanej za filipińskie danie narodowe.

Pojawienie się adidasa jako odrębnego dania łączy się z dotkliwym kryzysem gospodarczym oraz zawirowaniami politycznymi, które dotknęły Filipiny w latach 70. XX wieku. Mniejsza dostępność mięsa na rynku w trudnym dla kraju okresie wymusiła wykorzystanie także tych fragmentów, które wcześniej podlegałyby utylizacji. W szczególności dotyczyło to wieprzowiny oraz, co jest szczególnie istotne w tym konkretnym przypadku, mięsa z kurczaka. Wprowadzenie adidasa do filipińskiego krajobrazu kulinarnego prawdopodobnie zbiegło się ze stworzeniem innych dań szybko powiązanych z jedzeniem ulicznym, takich jak na przykład isaw czy wspomniany już wyżej helmet.

Składniki i sposób przygotowania Podstawowym i nieodzownym elementem adidasa są kurze nóżki. Usuwa się im pazury oraz dokładnie oczyszcza. Następnie umieszcza się je w głębokim garnku. Wlewa się doń wodę, sos sojowy, ocet, zmiażdżony bądź też drobno pokrojony czosnek, ziarna pieprzu, liście laurowe oraz brązowy cukier. Następnie gotuje się nóżki w takiej właśnie mieszance przez około godzinę bądź też do momentu, w którym staną się miękkie. Następnie odlewa się płyn, wyjmuje się z garnka nóżki, po czym osusza się je przez przynajmniej 10 minut. Tak przygotowane wreszcie nadziewa się na bambusowe pałeczki z reguły przygotowane z lokalnego, dostępnego na miejscu i różniącego się w zależności od prowincji surowca. Tak przygotowane nóżki piecze się na grillu lub smaży w głębokim oleju. Gotowy do spożycia adidas z reguły macza się w sosie, tak zwanym sawsawanie. Jego skład różni się w zależności od przepisu oraz regionu. Inny wspominany przez źródła sposób podania wykorzystuje zamiast sosu pikantny ocet. Może być to jakakolwiek odmiana sukang may sili, octu zmieszanego z papryką chili.

Istnieje też wersja tej potrawy, w której podaje się ją wyłącznie gotowaną, bez późniejszego pieczenia czy smażenia. Można do niej wówczas dodać pod koniec nieco napoju gazowanego oraz octu. Do smaku można również dodać nieco pieprzu bądź papryki chili. Z reguły jest to siling labuyo, odmiana uprawna papryki chili rodzima dla Filipin. Kolejnym, znacznie już istotniejszym z uwagi na filipińskie uwarunkowania kulturowe dodatkiem może być gotowany ryż.

Spożycie i obecność w filipińskiej kulturze Potrawa ta stanowi integralną część filipińskiej kultury. Pozwala na dotrwanie (pantawid-gutom) do następnego większego posiłku. Prawdopodobnie przynajmniej w części wyjaśnia to, dlaczego nie jest traktowana zbyt poważnie oraz nosi humorystyczną, mocno żartobliwą nazwę.

Adidasa uznaje się za wyraz zaradności, a także kulinarnej kreatywności mieszkańców archipelagu. Wpisuje się on także w typową dla Filipińczyków niechęć do marnotrawienia żywności. W filipińskiej tradycji kulinarnej zaliczany jest do posiłków zbiorczo określanych mianem pulutan. Tym samym często wykorzystywany jest jako przekąska lub przystawka, podawana zwłaszcza do piwa oraz innych napojów alkoholowych. Po dodaniu doń ryżu może funkcjonować także jako samodzielny posiłek, a uznawanie adidasa za jedną z miejscowych odmian anglosaskiego finger food czy hiszpańskiego tapas nie jest do końca właściwe.

Adidas cieszy się znaczną popularnością. Mają na nią wpływ zarówno walory smakowe, jak i niska cena. Jedna pałeczka adidasa kosztuje bowiem między 5 a 10 peso. Niekiedy znaleźć go można w ofercie isawanów, lokali specjalizujących się w przygotowywaniu oraz sprzedaży potraw tradycyjnie wiązanych z bogatą tradycją filipińskiego jedzenia ulicznego. Adidasa spożywają także Filipińczycy reprezentujący diasporę. Kupić tę potrawę można na przykład w Stanach Zjednoczonych i Hongkongu. Sprzedawana bywa też w innym kraju zamieszkiwanym licznie przez Filipińczyków – Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

Adidas zawiera niewiele mięsa. Stanowi natomiast bogate źródło kolagenu. Informacje na temat wartości odżywczych adidasów różnią się w zależności od źródła oraz od wielkości porcji. W jednym z przepisów porcja dla jednej osoby ma 200 kalorii, 18 gramów białka oraz 8 gramów tłuszczu. Zawiera także 95 miligramów cholesterolu. Konsumpcja tego przysmaku niesie ze sobą pewne zagrożenia natury zdrowotnej. Niewłaściwie oczyszczone oraz niedostatecznie wypieczone adidasy mogą zawierać patogeny wywołujące zatrucia pokarmowe, na przykład pałeczki okrężnicy.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kuchnia filipińska Kategoria:Przekąski Kategoria:Przystawki Kategoria:Fast foody Kategoria:Potrawy mięsne