Kruchaweczka workowatorozwierkowa (Psathyrella pseudogracilis (Romagn.) M.M. Moser) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1952 r. Henri Charles Louis Romagnesi, nadając mu nazwę Drosophila pseudogracilis. W 1967 r. Meinhard Michael Moser przeniósł go do rodzaju Psathyrella. Synonimy: Drosophila pseudogracilis Romagn. 1952 Psathyrella pseudogracilis f. substerilis E. Ludw. 2007 Polską nazwę zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 r. Polska nazwa gatunkowa nawiązuje do workowatych rozwierek.
Morfologia Kapelusz Średnica 10–25(–30) mm, czasami z małym garbkiem, początkowo stożkowato-dzwonkowaty, orzechowy z jaśniejszym brzegiem, później płasko-wypukły, matowobeżowy do jasnoszarego. Bardzo higrofaniczny; w stanie wilgotnym prawie całkowicie biały, często z różowawymi odcieniami. Osłona bardzo nietrwała, obecna jedynie na zawiązkach jako białawe włókienka na brzegu i na trzonie, całkowicie zanikająca u dojrzałych okazów. Trzon Wysokość 40–90 mm, grubość 1–2,5 mm, cylindryczny, pusty. Powierzchnia biała, gładka, na wierzchołku lekko oprószona, podstawa nieco rozszerzona i prążkowana z powodu białej grzybni, czasami z krótkim ukorzenieniem, czasami z nibykorzeniem, który może osiągnąć długość 25 mm. Blaszki Przyrośnięte, brzuchate, o szerokości 2–4 mm, średnio gęste, początkowo białe, po dojrzeniu szarawe do popielatoszarych. Brzeg biały, ale dyskretnie i całkowicie ciągły, czerwonobrązowy. Miąższ O grubości 1–2 mm, w kolorze kapelusza, biały, bez wyraźnego zapachu i smaku. Cechy mikroskopowe Zarodniki (11,9)12,1–12,8 13,5(15,1) × (6,1)6,3–6,7–(7,6) μm; Q = (1,7)1,8–2(2,1), ciemnoczerwonobrązowe, nieprzezroczyste lub prawie nieprzezroczystych, w widoku z przodu podłużne do elipsoidalnych, w widoku z boku asymetryczne i lekko migdałowate, z dużą centralną porą rostkową o wymiarach 1,5–2 μm. Podstawki maczugowate, 4-zarodnikowe. Cheilocystydy liczne, rzadkie lub skupione, dwóch rodzajów: (1): przeważnie szerokoworkowate, o cienkich lub lekko pogrubionych ścianach i wymiarach 25–52 × 13–22 μm, (2): butelkowate o wymiarach 23–42 × 8–13 μm, a także liczne formy pośrednie, zmieszane z wieloma maczugowatymi i zbliżonymi do kuli pseudocystydami, o często pogrubionych i pigmentowanych brązowożółto ścianach. W pobliżu brzegu kapelusza cheilocystydy stają się rzadsze, bardziej butelkowate, a brzeg jest wówczas zajęty głównie przez pigmentowane maczugowate i kulistawe pseudocystydy. Pleurocystydy o wymiarach 32–60(–70) × 13–17(–22) μm, liczne, najczęściej butelkowate i na trzonkach. Nieregularnie występują niezwykle duże pleuromakrocystydy o grubych, zabarwionych ścianach, a czasami o rozwidlonym wierzchołku. Skórka kapelusza zbudowana z komórek kulistych, maczugowatych i podobnych do kuli.
Występowanie i siedlisko Występuje w Europie, Ameryce Północnej i na Nowej Zelandii. W Polsce W. Wojewoda w 2003 r. przytoczył dwa stanowiska, w późniejszych latach podano następne. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Saprotrof. Występuje w lasach liściastych, parkach i zaroślach, przyczepiony do zakopanego drewna, na wiórach, na patykach i gałązkach, na suchej lub wilgotnej glebie. Preferuje gleby bogate w składniki odżywcze. Owocnikiod lata do jesieni.
Przypisy
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski