Kruchaweczka dzicza (Psathyrella tenuicula (P. Karst.) Örstadius & Huhtinen) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1879 r. Petter Adolf Karsten, nadając mu nazwę Psathyra tenuicula. W 1996 r. Leif Örstadius i Seppe Huhtinen przenieśli go do rodzaju Psathyrella. Pozostałe synonimy: Pilosace tenuiculus (P. Karst.) Kuntze 1898. Polską nazwę zarekomendowała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów.
Morfologia Kapelusz Średnica 2–12 mm, początkowo wypukły, potem prawie płaski. Powierzchnia kapelusza owłosiona, osłona w postaci granulek na całym kapeluszu. Jest ochrowo-żółty, higrofaniczny: w stanie wilgotnym prążkowany, po wyschnięciu blednący. Trzon Wysokość 20–60 mm, grubość 0,2–1,5 mm, w stanie wilgotnym całkowicie owłosiony (widoczne to jest dopiero przy powiększeniu). Blaszki Rzadkie. Liczba pełnych blaszek 10–18. Cechy mikroskopowe Zarodniki 1,8–2,2 μm, prawie cylindryczne, podłużne, w widoku z boku lekko spłaszczone, czasami wąsko migdałowatelub z wgłębieniem nad hilum, rzadko nieco fasolkowate, czerwono-brązowe. Pleurocystydy 20–40 × 6–10 μm, butelkowate do stożkowatych, blade, rozproszone. Cheilocystydy dwóch rodzajów: (1): 15–30 × 5–10 μm, podobne do pleurocystyd, liczne lub czasami rozproszone, (2): małe, maczugowate, rozproszone. Pilocystydy i kaulocystydy podobne do pleurocystyd lub rozszerzone u podstawy. Komórki osłony o szerokości 10–40 μm, prawie kuliste, czasami żółtobrązowo pigmentowane, gładkie lub delikatnie brodawkowate. Sprzążki występują tylko w grzybni podstawy trzonu.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Środkowe, Europie i Azji. Brak tego gatunku w opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, ale w późniejszych latach podano jego stanowiska. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Saprotrof i grzyb koprofilny. Występuje na oborniku, glebie bogatej w próchnicę i rozkładających się szczątkach roślin. Owocniki od wczesnej wiosny do jesieni.
Przypisy
Kategoria:Grzyby koprofilne Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski