Pępkogrzybówka gruboblaszkowa (Pseudoomphalina pachyphylla (Fr.) Knudsen) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pseudoomphalina, Pseudoomphalinaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1815 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus pachyphyllus. W 1992 r. Henning Knudsen przeniósł go do rodzaju Pseudoomphalina Niektóre inne synonimy: Clitocybe pachyphylla (Fr.) Gillet 1874 Camarophyllus pachyphyllus (Fr.) P. Karst. 1879 Omphalia pachyphylla (Fr.) Quél. 1886 Collybia pachyphylla (Fr.) Quél. 1888 Pseudoomphalina pachyphylla (Fr.) Knudsen 1992 Clitocybe incomis (P. Karst.) P.D. Orton 1960 Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz O średnicy 10–30 mm i zmiennym kształcie; najczęściej pępówkowaty, ale czasami wypukły. Lekko higrofaniczny. Powierzchnia szarobrązowa, ciemno sepiowobrązowa na środku, drobno kłaczkowata. Blaszki Przyrośnięte do lekko zbiegających, często nieregularne, dość grube, szerokie, białawe, ale z wiekiem mające tendencję do nabierania koloru kapelusza. Trzon Wysokość 15–30 mm, grubość 1–3 mm, rozszerzający się ku wierzchołkowi, czasami lekko przesunięty w bok. Powierzchnia naga, w kolorze kapelusza, ale czasami ciemniejsza. Miąższ Po roztarciu o mączystym zapachu. Smak gorzki. Wysyp zarodników Biały, obfity. Cechy mikroskopowe Bazydiospory 7–9 × 4,7–6,1 μm, Qav = 1,5, elipsoidalne, szkliste, bardzo słabo amyloidalne. Podstawki 4-zarodnikowe, 30–40 × 6,5–10,5 μm. Stosunkowo liczne bazydiole, cystyd brak. Na brzegu blaszki widoczne kilka powyginanych włosków. Miąższ trzonu zbudowany z równoległych strzępek z ciemną pigmentacją. Sprzążki obecne. Skórka zbudowana z płasko położonych strzępek o ścianach silnie poprzecinanych inkrustowanymi złogami pigmentu; liczne, bardzo wyraźne pętelki.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji, Afryce i Australii. W Polsce podano dwa stanowiska: Bogumir Eichler w 1900 r. w Międzyrzecu Podlaskim i Kaufmann w 1915 r. w Elblągu, po roku 2014 podano nowe. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Grzyb saprotroficzny występujący na ziemi w lasach. Preferuje kwaśne, piaszczyste gleby pod drzewami iglastymi, zwłaszcza sosnami, ale zgłaszano go sporadycznie pod cedrami, drzewami liściastymi, pod czystkami, na terenach trawiastych, a nawet na cmentarzach oraz na starych wypaleniskach. Wydaje się, że preferuje obszary z gołą glebą
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pseudoomphalinaceae