Taniec () – obraz olejny Henriego Matisse’a z 1910 roku w kolekcji Ermitażu.
Obraz powstał na zamówienie rosyjskiego biznesmena i kolekcjonera sztuki Siergieja Szczukina, któremu zarekwirowały go władze radzieckie. Kompozycja tańczących postaci jest powszechnie uznawana za „kluczową w karierze (Matisse’a) i dla rozwoju nowoczesnego malarstwa”. Wstępna wersja dzieła, naszkicowana przez Matisse’a w 1909 roku jako studium do obrazu, znajduje się w nowojorskim Museum of Modern Art, gdzie została opisana jako Taniec (I).
La Danse został po raz pierwszy wystawiony podczas Salonu Jesiennego w 1910 roku (1 października – 8 listopada) w Grand Palais w Paryżu.
Taniec (I) W marcu 1909 Matisse namalował wstępną wersję dzieła, znaną jako Taniec (I). Było to studium kompozycyjne, w którym zastosował jaśniejsze kolory i mniej szczegółów. Obraz cieszył się dużym uznaniem artysty, nazywając go „przytłaczającym szczytem świetlistości”. Przedstawił go także w tle obrazu () z 1912 roku.
Bezpośrednią inspiracją dla kompozycji tańczących była grupa postaci namalowanych wcześniej w centralnej części dzieła Radość życia w latach 1905–1906. Historycy sztuki i zasugerowali, że inspiracją dla tego obrazu była z kolei rycina Agostina Carracciego Reciproco Amor, nawiązująca do obrazu o podobnym tytule XVI-wiecznego flamandzkiego malarza (1540–1596).
Amerykański przedsiębiorca Nelson Rockefeller, chcąc uczcić historyka sztuki , podarował Taniec (I) Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku. Dzieło ma wymiary 260,4 × 390,4 cm.
Taniec Taniec () to duży obraz o wymiarach 260 × 391 cm, namalowany wraz z towarzyszącą mu w ekspozycji muzealnej w Ermitażu Muzyką (), na specjalne zamówienie rosyjskiego biznesmena i kolekcjonera sztuki Siergieja Szczukina, dla którego Matisse przez długi czas pracował. Do rewolucji październikowej 1917 roku oba obrazy wisiały na schodach moskiewskiej rezydencji milionera, Pałacu Trubeckiego.
Obraz przedstawia pięć tańczących postaci, namalowanych intensywną czerwoną farbą, na tle uproszczonego zielonego pejzażu i głęboko błękitnego nieba. Dzieło jest wyrazem rodzącej się fascynacji Matisse’a sztuką prymitywną. Autor wykorzystał klasyczną paletę barw fowistów. Ciepłe barwy na chłodnym, niebiesko-zielonym tle oraz rytmiczność tańczących aktów oddają emocje wyzwolenia i hedonizmu. Zwracano uwagę na podobieństwo kompozycji Tańca do akwareli Williama Blake’a Oberon, Tytania i Puk z tańczącymi wróżkami () z 1786 roku, przedstawiającej postacie tańczące w kręgu.
Taniec jest uznawany za jedno z najważniejszych dzieł w twórczości Matisse’a oraz za kamień milowy w rozwoju nowoczesnego malarstwa.
Latem 1905 roku Matisse’a przykuł widok katalońskich rybaków tańczących sardanę na plaży w Collioure. Artysta przedstawił nie rzeczywistych ludzi, lecz symboliczne postacie inspirowane dawnymi tańcami ludowymi o rytualnym charakterze. Za pomocą intensywnych barw i oddanego dynamicznego ruchu ukazał więź człowieka z naturą oraz siłami wszechświata. Mimo żywiołowości kompozycja pozostaje harmonijna, ponieważ równoważy emocje przemyślaną organizacją form i proporcji.
Przypisy
Linki zewnętrzne „Taniec”. Pogańskie bachanalia na płótnie Matisse’a (audycja 2 Polskiego Radia z 12.07.2020) Tańczące postacie na obrazie Matisse’a (audycja 2 Polskiego Radia z 22.08.2021)
Kategoria:Malarstwo alegoryczne Kategoria:Obrazy fowistyczne Kategoria:Obrazy Henriego Matisse’a Kategoria:Obrazy w Muzeum Ermitażu Kategoria:Obrazy w Museum of Modern Art Kategoria:Taniec w sztuce