Radość życia (, także Le Bonheur de vivre) – obraz olejny Henriego Matisse’a z 1905–1906 roku w kolekcji Fundacja Barnesa w Filadelfii.
Opis Na obrazie nagie kobiety i mężczyźni bawią się, wykonują muzykę i tańczą w arkadyjskim plenerze skąpanym w żywych barwach. W centralnej części tła znajduje się krąg tańczących postaci, który stał się bezpośrednią inspiracją dla późniejszego obrazu Taniec (La Danse, 1909–1910).
Jest to obraz olejny na płótnie o wymiarach 176,5 × 240,7 cm.
Inspiracja Historycy sztuki i zasugerowali, że inspiracją dla dzieła była rycina Agostina Carracciego Reciproco Amor, nawiązująca do obrazu o podobnym tytule XVI-wiecznego flamandzkiego malarza (1540–1596). Dzieło Fiaminga to fantastyczna sielanka na temat „Miłości w Złotym Wieku”. Opierając się na licznych podobieństwach do ryciny, w szczególności na motywie fantazji pasterskiej i kompozycji z kręgiem tancerzy w tle, Cuno doszedł do wniosku, że rycina Carracciego miała decydujący wpływ na ostateczny kształt kompozycji.
Od lat 80. XX wieku historycy sztuki debatują nad koniecznością ustalenia dokładnych źródeł inspiracji, twierdząc, że odwraca to uwagę od ingerencji Matisse’a. Choć Matisse odwołuje się do tradycji sielskiego krajobrazu, jego kolory, formy i postacie nie przynoszą jasnych ani prostych znaczeń czy skojarzeń.
Obraz ten wydaje się być przemyślaną odpowiedzią Matisse’a na wrogość, z jaką jego dzieła fowistyczne spotkały się podczas Salonu Jesiennego w 1905 roku. Malarz sporządził wiele szkiców przygotowawczych postaci i karton całej kompozycji.
Znaczenie Kiedy obraz został wystawiony w Salonie Niezależnych () w 1906 roku, spotkał się z powszechną krytyką za niejednoznaczność tematu i brak spójności stylu. Niektórzy krytycy obawiali się wręcz, że to koniec malarstwa francuskiego.
Francuski malarz pointylista Paul Signac, który kupił niektóre z wcześniejszych prac Matisse’a, uznał dzieło za dziwaczne, nie bojąc się nawet stwierdzenia, że autor „zszedł na psy” Przypis 41: „List z 14 stycznia 1906 r.” cytowany w Alfred Barr, Matisse, His Art and His Public, New York, Museum of Modern Art, 1951, str. 82..
Jednak inni artyści uznali pracę za inspirującą. Zdaniem Marthy Lucy, kuratorki w Fundacji Barnesa, Pablo Picasso, który pragnął prześcignąć Matisse’a pod względem „wywoływanego przez dzieło wrażenia”, natychmiast rozpoczął pracę nad swym przełomowym dziełem Pannami z Awinionu, co zirytowało Matisse’a.
Jednak w latach 20. XX wieku Radość życia została uznana za arcydzieło nowożytności. Sam Matisse uważał ją za jedno ze swoich najważniejszych dzieł.
Krytyk sztuki napisał, że Radość życia jest „najmniej znanym spośród współczesnych arcydzieł”, ponieważ Fundacja Barnesa przez wiele lat nie pozwalała na tworzenie barwnych reprodukcji, a samo muzeum do 2012 mieściło się na przedmieściach Merion w Pensylwanii.
Pierwszymi właścicielami dzieła byli kolekcjonerzy Gertrude i Leo Steinowie, którzy powiesili obraz w swojej jadalni.
Konserwacja Obraz „Le Bonheur de vivre” charakteryzuje się dużą ilością żółci na bazie siarczku kadmu. Fragmenty obrazu zawierające siarczek kadmu stają się białe lub brązowe, co degraduje dzieło. Naukowcy z oraz konserwatorzy z Fundacji Barnesa zbadali mikrostrukturę farby, próbując ustalić, dlaczego siarczek kadmu zmienia kolor.
Wstępne testy przeprowadzone w Europejskim Ośrodku Promieniowania Synchrotronowego w Grenoble, wykazały, że dwutlenek węgla reaguje z siarczkiem kadmu, powodując powstawanie węglanu kadmu, który ma białą barwę. Ponadto obecność chlorków w farbie wydaje się być katalizatorem degradacji. Wysunięto teorię, że spoiwo, olej podobny do oleju lnianego, może brązowieć.
Przypisy
Kategoria:Obrazy fowistyczne Kategoria:Obrazy Henriego Matisse’a Kategoria:Obrazy w amerykańskich kolekcjach Kategoria:Taniec w sztuce