Centrum Leczenia Hipotermii Głębokiej (ang. Severe Accidental Hypothermia Centre) – wyspecjalizowany ośrodek działający przy I Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Jana Pawła II w Krakowie. Koordynuje kwalifikację osób z ciężką przypadkową hipotermią do leczenia pozaustrojowego i prowadzi ich leczenie, w tym ogrzewanie z użyciem ECMO.
Utworzone w 2013 roku centrum było pierwszym w Polsce ośrodkiem wyspecjalizowanym w leczeniu przypadkowej hipotermii.
Powstanie Centrum utworzono w 2013 roku w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II jako pierwszy w Polsce ośrodek wyspecjalizowany w pozaustrojowym leczeniu ciężkiej przypadkowej (niezamierzonej) hipotermii. Jego twórcami byli i Sylweriusz Kosiński. Model działania opracowany przez ten zespół obejmował wczesne rozpoznawanie ciężkiej hipotermii, kwalifikację do leczenia pozaustrojowego oraz koordynację transportu i terapii. Program leczenia początkowo miał charakter regionalny i obejmował województwo małopolskie.
Model działania Model działania Centrum oparto na całodobowej możliwości konsultowania przypadków przez koordynatora oraz na algorytmie kwalifikacji. Jego celem jest wczesne rozpoznawanie pacjentów mogących wymagać transportu do ośrodka zdolnego do prowadzenia ogrzewania pozaustrojowego.
Model współpracy obejmuje zespoły ratownictwa medycznego, Lotnicze Pogotowie Ratunkowe, służby ratownictwa górskiego, szpitalne oddziały ratunkowe oraz zespoły anestezjologii, intensywnej terapii i kardiochirurgii.
W ciężkiej przypadkowej hipotermii zastosowanie żylno-tętniczego ECMO umożliwia jednoczesne ogrzewanie oraz czasowe wspomaganie krążeniowo-oddechowe. Wytyczne z 2025 roku wskazują żylno-tętnicze ECMO jako preferowany system pozaustrojowego ogrzewania odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów.
Ośrodek działa w ramach I Oddziału Anestezjologii i Intensywnej Terapii, który dysponuje aparaturą ECMO w konfiguracjach żylno-żylnej i żylno-tętniczej oraz prowadzi leczenie głębokiej hipotermii z zastosowaniem ogrzewania pozaustrojowego.
Działalność badawcza i edukacyjna W 2016 roku zespół centrum opublikował wyniki prospektywnej obserwacyjnej serii przypadków obejmującej 10 pacjentów z zatrzymaniem krążenia w przebiegu hipotermii, leczonych według protokołu ośrodka z użyciem żylno-tętniczego ECMO. Stabilność krążeniowo-oddechową i pełny powrót sprawności neurologicznej uzyskano u 7 pacjentów. Autorzy przedstawili wyniki jako wstępne i wskazali na znaczenie koordynacji akcji ratunkowej, wysokiej jakości resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz ogrzewania pozaustrojowego.
Centrum prowadziło projekty badawczo-rozwojowe dotyczące rozwiązań wykorzystywanych w rozpoznawaniu i leczeniu hipotermii, jak również działalność szkoleniową skierowaną do ratowników, w tym członków służb ratownictwa górskiego.
Ośrodek podejmował także działania dotyczące społecznego wymiaru przypadkowej hipotermii, w tym tzw. hipotermii miejskiej oraz zwiększania świadomości zagrożenia wśród osób szczególnie narażonych na wychłodzenie, m.in. osób doświadczających bezdomności lub ubóstwa.
Wyróżnienie WHO W maju 2022 roku centrum zostało jednym z laureatów nagrody im. dra Lee Jong-wooka (). W uzasadnieniu wyróżnienia Światowa Organizacja Zdrowia wskazała m.in. na utworzenie pierwszego w Polsce ośrodka przeznaczonego do leczenia pacjentów z hipotermią, działalność badawczo-rozwojową oraz szkolenie personelu ratowniczego.
Przypisy
Kategoria:Medycyna ratunkowa