Mary Alison Frantz (ur. 27 września 1903 w Duluth, zm. 1 lutego 1995 w New Brunswick) – amerykańska fotografka archeologiczna, archeolożka i bizantynistka. Oficjalnie odpowiadała za dokumentację fotograficzną wykopalisk Agory ateńskiej i sfotografowała wiele rzeźb starożytnej Grecji, w tym i dzieła ze świątyni Zeusa w Olimpii. Jej zdjęcia tabliczek pisma linearnego B z Pylos posłużyły do pierwszej transkrypcji tych zapisów, a następnie do prac nad odczytaniem pisma. Podczas drugiej wojny światowej pracowała dla amerykańskiego wywiadu w Office of Strategic Services, a po wojnie jako ambasady USA w Atenach utworzyła Program Fulbrighta w Grecji. Jej prace nad i kolejnymi okresami uznaje się za pionierskie i przypisuje im wkład w podniesienie naukowej rangi archeologii postklasycznej w Grecji.
Młodość i wykształcenie mały|alt=Sześć młodych kobiet w białych strojach sportowych|Frantz (z przodu, po lewej) w 1924, jako członkini drużyny hokejowej Smith College Mary Alison Frantz urodziła się 27 września 1903 w Duluth w stanie Minnesota jako najmłodsze z pięciorga dzieci. Jej ojciec, wydawca gazety, zmarł wkrótce potem na zapalenie płuc. Jej matka, Szkotka Mary Kate Frantz, przeniosła rodzinę do Edynburga w Szkocji, gdzie kształciła córkę w domu. To właśnie w Edynburgu Alison Frantz dostała w prezencie od brata pierwszy aparat fotograficzny. Później mówiła, że jej zainteresowanie fotografią wzięło się stąd, że w wieku pięciu lat przyglądała się, jak brat wywołuje zdjęcia w ciemni. Po dwóch latach rodzina wróciła do Stanów Zjednoczonych. Matka osiadła z rodziną w Princeton: Frantz tłumaczyła później tę decyzję bliskością Uniwersytetu Princeton, choć mówiła, że było to zamierzone „dla [jej] braci, oczywiście”.
Frantz kształciła się w Smith College, żeńskiej uczelni typu (o szerokim programie ogólnokształcącym) w Massachusetts, gdzie grała w drużynie hokejowej i należała zarówno do klubu greckiego, jak i łacińskiego. Ukończyła studia licencjackie z filologii klasycznej w 1924. W latach jej studiów wykładał w Smith historyk sztuki Clarence Kennedy, który fotografował rzeźbę starożytną i renesansową, dążąc do ograniczenia osobistego stylu na rzecz dokumentalnej dokładności. Jego podejście najpewniej wpłynęło na późniejszą twórczość Frantz. W kolejnym roku akademickim 1924–1925 była stypendystką . W tym czasie po raz pierwszy pojechała do Grecji – na krótką wycieczkę zorganizowaną przez dyrektora akademii, Gorhama P. Stevensa, i jego grecką żonę, Annette Notaras. Wizyta, trwająca nieco ponad miesiąc od kwietnia do maja 1925, nie przypadła Frantz do gustu. Napisała do matki, że „Rzym [jest] o wiele lepszy od Aten, poza Akropolem”.
W latach 1927–1929 Frantz pracowała na Uniwersytecie Princeton dla historyka , prowadząc badania do jego (indeksu ikonografii sztuki chrześcijańskiej). Jesienią 1927 wróciła na krótko do Grecji, odwiedzając w prowadzonych przez nią ateńskich warsztatach Near East Industries. Capps, podobnie jak Frantz, była absolwentką Smith College i córką , przewodniczącego komitetu zarządzającego (ASCSA). Obie pojechały do Meteorów w północnej Grecji, które Frantz opisała w liście jako „najbardziej niezwykłe miejsce, [jakie] kiedykolwiek widziała”. Doktorat z historii sztuki bizantyjskiej przygotowywała pod kierunkiem Moreya, promotora wielu badaczy bizantynistyki i pośrednika w wymianie młodych naukowców między Princeton a ASCSA. Ponieważ Princeton nie przyjmował wówczas kobiet na studia, doktorat Frantz przyznał w 1937 Uniwersytet Columbia. Późną starożytność w Atenach (III–VII wiek), wówczas niemodną w nauce, sarkastycznie nazywała „nędznym okresem”.
Rok akademicki 1929–1930 Frantz spędziła w ASCSA jako jedna z pierwszych stypendystek szkoły. Pracowała wtedy w bibliotece i wykonała pierwsze zdjęcia starożytnych greckich zabytków. Priscilla Capps zapewniła jej pokój w hotelu Miramare Palace w Starym Faleronie. W 1930 odwiedziła Saloniki, gdzie , architekt, który odbudował bazylikę św. Dymitra po jej zniszczeniu w , oprowadził ją po tej bizantyjskiej świątyni.
Początki kariery mały|alt=Widok lotniczy Aten z Akropolem i Agorą|Ateny z lotu ptaka w 1934. Obszar wykopalisk na Agorze widoczny jest w górnej części zdjęcia, za Akropolem W styczniu 1934 Frantz rozpoczęła karierę przy wykopaliskach ateńskiej Agory, prowadzonych przez ASCSA pod kierunkiem a. Początkowo w Wydziale Dokumentacji asystowała , sekretarce prowadzącej dokumentację wykopalisk. Znaczną część pracy przy Agorze Frantz wykonywała jako wolontariuszka. Wraz z Talcott odegrała główną rolę w katalogowaniu znalezisk z wykopalisk i w położeniu podwalin pod kolekcję fotograficzną Agory, uznawaną później za wzorzec skrupulatnej dokumentacji archeologicznej. W latach 30. XX wieku pracowała głównie nad malarstwem bizantyjskim i opracowała studium fresków kilku kościołów – wkrótce potem wyburzonych – zilustrowane przez artystę i rysownika . 16 lutego 1935 wraz z Talcott odwiedziła dom greckiego malarza awangardowego . Gospodarza nie było, bo odnawiał wówczas ikony dla muzeum archeologicznego na Korfu. Gości przyjął jego uczeń, prawdopodobnie malarz Nikos Engonopoulos, który szczegółowo objaśnił Frantz technikę malarstwa freskowego.
Oficjalnym fotografem wykopalisk na Agorze był z . Wykonywał on również inne zadania przy wykopaliskach, dlatego od 1935 Frantz coraz częściej odpowiadała za dokumentację fotograficzną projektu. Tytuł oficjalnej fotografki otrzymała, gdy Wagner ustąpił w 1939. Wiosną 1939 Carl Blegen odkrył na mykeńskim stanowisku w ponad sześćset tabliczek zapisanych pismem linearnym B. Przewieziono je do Narodowego Muzeum Archeologicznego w Atenach, gdzie jesienią i zimą 1939/1940 zostały oczyszczone i sklejone, a wobec zbliżającej się wojny spakowane i złożone w skarbcu Banku Grecji, w którym pozostały do 1950. Frantz sfotografowała tabliczki w ciągu dwóch dni, a zestaw odbitek dostarczono w 1940 do Uniwersytetu Cincinnati, gdzie pracował Blegen, i posłużył on do sporządzenia pierwszej transkrypcji tabliczek i przygotowania ich wydania, opublikowanego w 1951. Wydanie nie zawierało żadnej fotografii tabliczek, a zdjęcia Frantz pozostawały nieopublikowane jeszcze w 1954. Autor nekrologu Frantz, James R. McCredie, uważał, że jej fotografie umożliwiły odcyfrowanie pisma linearnego B przez Michaela Ventrisa w 1952, które wykazało, że pismo to zapisywało formę starożytnej greki.
II wojna światowa i okres powojenny Po włoskiej inwazji na Grecję w październiku 1940 prace archeologiczne w kraju zostały zawieszone. Kilku archeologów ASCSA, pod przewodnictwem i , założyło Komitet Szkoły Amerykańskiej ds. Pomocy Grecji, który zakupił karetki dla greckich sił zbrojnych. Frantz przyłączyła się do komitetu wraz z Talcott, Edwardem Cappsem, George’em Elderkinem, , i T. Leslie Shearem, z którym współpracowała przy Agorze. Komitet zorganizował koncert charytatywny. Frantz i Talcott wspólnie zredagowały też album fotografii, . Złożyły się na niego zdjęcia członków ASCSA i ich znajomych, a pod fotografiami umieszczono cytaty z autorów klasycznych albo komentarze objaśniające, wiążące grecką przeszłość z teraźniejszością. Wydana w 1941 książka przedstawiała wyidealizowany obraz ciągłości greckiej kultury od starożytności do współczesności i podkreślała kluczowe znaczenie demokracji i niepodległości dla życia Greków. Tantiemy ze sprzedaży przeznaczono na działalność komitetu. Miały wesprzeć Greków, którzy utracili źródło utrzymania w walce o zachowanie niepodległości kraju. Do końca stycznia 1942 komitet rozdysponował na pomoc dla Grecji 24 500 dolarów.
Frantz przeniosła się do Waszyngtonu, gdzie została stypendystką instytutu badawczego Dumbarton Oaks. Latem 1941 wraz z Youngiem otrzymała grant w wysokości 1000 dolarów na sporządzenie indeksu pierwszych dziesięciu tomów „”, czasopisma naukowego szkoły. Young opuścił projekt i jeszcze w tym samym roku dołączył do Office of Strategic Services, amerykańskiej wojskowej służby wywiadowczej. Frantz ukończyła zestaw alfabetycznych kart indeksowych, obejmujący niemal całą angielską część indeksu, po czym latem 1942 również ona wstąpiła do OSS.
Frantz i Young znaleźli się wśród kilku archeologów – w tym Amerykanów Blegena, Meritta i Sheara oraz Brytyjczyka – którzy pracowali dla alianckich służb wywiadowczych. Zdaniem Evanthisa Hatzivassiliou archeolodzy ASCSA, którzy trafili do OSS jako nowicjusze w świecie wywiadu, z reguły źle znosili „kolonialny” stosunek brytyjskich kolegów do Greków. Do OSS polecił ją Meritt, ówczesny kierownik greckiej sekcji tamtejszego Wydziału Narodowości Zagranicznych (, FNB). Wcześniej pracowała dla Meritta na pół etatu jako indeksatorka w Instytucie Studiów Zaawansowanych w Princeton. W OSS początkowo pracowała w (R&A), a jeszcze w 1942 została asystentką i analityczką polityczną Blegena, który we wrześniu tego roku objął po Meritcie kierownictwo sekcji. FNB zajmował się głównie przeprowadzaniem wywiadów z mieszkańcami Stanów Zjednoczonych pochodzącymi z europejskich i śródziemnomorskich grup etnicznych oraz odnotowywaniem ich poglądów na politykę i sytuację w krajach pochodzenia. Oficjalnie pracowała jako młodsza analityczka do spraw społecznych. Zajmowała się przede wszystkim wywiadami z uchodźcami politycznymi z okupowanej przez Niemcy Europy. Wraz z Blegenem stacjonowała w Waszyngtonie i towarzyszyła mu, gdy stanął na czele sekcji Języków Różnych FNB. Pod koniec 1942 Blegena mianowano szefem Kancelarii FNB. Frantz po raz kolejny przeszła tam razem z nim i awansowała na starszą analityczkę polityczną. W 1944 , szef OSS, bezskutecznie próbował zwerbować Frantz do pracy kontrwywiadowczej.
Powojenna służba rządowa Po zakończeniu wojny wzrosła rola ASCSA jako pośrednika kulturowego między Grecją a Stanami Zjednoczonymi w czasie, gdy Plan Marshalla finansował odbudowę kraju, który miał się stać bałkańskim bastionem powstrzymującym ekspansję komunizmu. Na stanowiska attaché kulturalnych ambasada amerykańska powołała wówczas dwoje członków ASCSA: Frantz i Blegena. W 1946 Frantz i Blegen zostali powołani do Alianckiej Misji Obserwacyjnej Wyborów Greckich (, AMFOGE). Wielka Brytania, Francja i Stany Zjednoczone wysłały tę grupę obserwatorów i statystyków, aby czuwała nad uczciwością do Parlamentu Greckiego przeprowadzonych 31 marca. Frantz przybyła do Aten 8 stycznia i zamieszkała z Blegenem w jego domu przy ulicy Plutarchou 9. Wspólnie opracowali kurs greckiej historii, polityki i kultury dla pozostałych amerykańskich członków AMFOGE. Oboje poprowadzili ten kurs w Neapolu w lutym. W czasie pobytu przeszli szkolenie obejmujące pierwszą pomoc, czytanie map, trening fizyczny oraz prowadzenie i naprawę jeepa.
Frantz wróciła do wykopalisk na Agorze, gdy wznowiono je wiosną 1946. W tym samym roku pracowała krótko dla amerykańskiej służby informacyjnej (). W latach 1946–1949 pełniła funkcję attaché kulturalnej ambasady USA w Atenach, którą przejęła po Blegenie. Na tym stanowisku odegrała ważną rolę w odbudowie Ateńskiej Orkiestry Symfonicznej i utworzyła Program Fulbrighta w Grecji, w ramach którego w 1949 do ASCSA wysłano dziesięciu stypendystów i ośmiu starszych stypendystów badawczych. Była też pierwszą dyrektorką wykonawczą nowo utworzonej Fundacji Fulbrighta w Grecji. Dwustronną umowę amerykańsko-grecką w sprawie programu podpisano w 1948 i jeszcze w tym samym roku przyjechali do Grecji pierwsi amerykańscy stypendyści, a 4 grudnia 1948 Frantz przesłała memorandum o programie ambasadorowi USA w Atenach. Przez całe lata 50. XX wieku wygłaszała wykłady o bizantyjskiej Grecji – wówczas dziedzinie rzadko nauczanej na amerykańskich uniwersytetach czy w programie ASCSA – dla przyjezdnych studentów i naukowców.
Późniejsza kariera mały|alt=Bizantyjski kościół prawosławny|Bizantyjski kościół Świętych Apostołów na ateńskiej Agorze, odrestaurowany przez Frantz i Johna Travlosa w latach 1954–1957