Izby (łem. Ізбы) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście GorlickieGUS. Rejestr TERYT nad Białą dopływem Dunajca.
Historia wsi W końcu XVI wieku Izby były wsią biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskimWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.. Do 1947 r. zamieszkana była przez Łemków, którzy zostali przymusowo wysiedleni. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
Mieszkańcy zajmowali się dawniej rolnictwem, hodowlą, eksploatacją lasów oraz drobnymi rzemiosłami domowymi. Izby były jednym z głównych ośrodków tutejszego tkactwa, słynnym zwłaszcza z wyrobu tkanych w deseń (tzn. czynowanych) płócien lnianych.
Tu Konfederaci barscy w latach 1769–1772 mieli swój obóz i siedzibę dowódcy Kazimierza Pułaskiego oraz byli wspierani przez miejscową ludność. Ku ich pamięci 27 września 2025 r. został odsłonięty pomnik (Konfederatów barskich) na szlaku prowadzącym w stronę Lackowej.
We wsi stoi była cerkiew greckokatolicka pw. św. Łukasza Ewangelisty, obecnie pełniąca funkcję kościoła rzymskokatolickiego. Do lat 60. XX wieku we wsi stała drewniana cerkiew prawosławna, która została zniszczona i rozebrana. Obecnie we wsi zamieszkuje kilka rodzin łemkowskich. W 2012 roku postawiono z inicjatywy byłych mieszkańców wsi i ich potomków pomnik na obecnym cmentarzu, na którym chowano do 1947 roku, przodków wygnanych Rusinów (Łemków). Za rzeką naprzeciwko cerkwi znajduje się stary cmentarz, na którym zachowało się kilka nagrobków. Chowano na nim zmarłych do 1928 roku, czyli daty powrotu całej ludności wsi do prawosławia, wraz ze swoim proboszczem ks. Dymitrem Chylakiem.
W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Izby”.
Zabytki Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego: Cerkiew św. Łukasza, murowana, z 1888. cmentarz przy cerkwi, ob. nieczynny.
Cerkiew św. Michała Archanioła w Bielicznej
Szlaki piesze Mochnaczka Niżna – Banica – Izby – Ropki – Hańczowa – Kozie Żebro (847 m n.p.m.) (Główny Szlak Beskidzki)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie biskupów krakowskich (województwo krakowskie) Kategoria:Wsie w powiecie gorlickim