Jay Robert Inslee (ur. 9 lutego 1951 w Seattle) – amerykański polityk i prawnik. Gubernator stanu Waszyngton w latach 2013–2025.

Członek Partii Demokratycznej. Członek (1988–1992) oraz Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych (1993–1995, 1999–2012). Regionalny dyrektor (1997–1998). Przewodniczący Democratic Governors Association (2017–2018). Kandydat w prawyborach prezydenckich Partii Demokratycznej w 2020 roku. Głównym tematem jego kampanii było przeciwdziałanie zmianie klimatu.

Wczesne życie i edukacja Jay Robert Inslee urodził się 9 lutego 1951 roku w Seattle, w stanie Waszyngton. Jego ojciec Frank był nauczycielem biologii, trenerem i dyrektorem ds. sportu w szkole średniej, a matka Adele z domu Brown pracowała jako sprzedawczyni.

W 1969 roku ukończył , po czym przez rok studiował na Stanford University. Następnie przeniósł się na University of Washington, gdzie w 1972 roku ukończył studia ekonomiczne. W 1976 roku ukończył studia prawnicze na , uzyskując stopień . Studia ukończył z wyróżnieniem magna cum laude.

Po ukończeniu studiów prowadził prywatną praktykę prawniczą, a w latach 1976–1984 pełnił funkcję prokuratora miejskiego w Selah. W 1985 roku wraz z żoną Trudi Inslee zaangażował się w działania na rzecz budowy nowej publicznej szkoły średniej w Selah. Sprzeciw wobec planowanych cięć finansowania szkół na obszarach wiejskich skłonił go do startu w wyborach do stanowej legislatury.

Kariera polityczna Legislatura stanowa (1976–1992) W wyborach w 1988 roku zdobył mandat w z , który sprawował przez 2 kadencje, do 1992 roku.

Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych (1993–2012) W został wybrany do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych z . Zasiadał w niej od 3 stycznia 1993 roku do 3 stycznia 1995 roku. W przegrał z republikaninem Docem Hastingsem.

W latach 1995–1996 wrócił do pracy prawniczej. W 1996 roku bez powodzenia ubiegał się o nominację Partii Demokratycznej w . W prawyborach zajął 3. miejsce, uzyskując 10% głosów.

Po prawyborach prezydent Bill Clinton powołał go na stanowisko regionalnego dyrektora , które zajmował w latach 1997–1998. Odpowiadał za region obejmujący Alaskę, Idaho, Oregon i stan Waszyngton.

W ponownie został wybrany do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych, tym razem z . Objął mandat 3 stycznia 1999 roku, a następnie uzyskiwał reelekcję 6 razy. Zasiadał w oraz .

W 2007 roku wraz z Brackenem Hendricksem opublikował książkę , poświęconą przeciwdziałaniu zmianie klimatu przez rozwój czystej energii i tworzenie miejsc pracy.

20 marca 2012 roku złożył mandat, aby skupić się na kampanii w .

Gubernator stanu Waszyngton (2013–2025) W pokonał republikanina i objął urząd gubernatora 16 stycznia 2013 roku. Ponownie zwyciężył w i . Był pierwszym od Dana Evansa gubernatorem stanu Waszyngton, który pełnił urząd przez 3 kadencje.

W 2013 roku zwołał specjalną sesję , która uchwaliła rekordowe rozszerzenie ulg podatkowych dla Boeinga, mające zapewnić montaż modelu 777X w stanie Waszyngton. Koszt pakietu szacowano na 8,7 mld dolarów w ciągu 27 lat. Już kilka miesięcy po jego uchwaleniu Boeing przeniósł poza stan tysiące dobrze płatnych miejsc pracy. W 2020 roku Boeing postanowił zakończyć produkcję modelu 787 w hrabstwie Snohomish i przenieść ją do Karoliny Południowej. Inslee wezwał wówczas do ponownej oceny ulg, argumentując, że koncern nie powinien korzystać ze szczególnego traktowania podatkowego, jeżeli przenosi produkcję i miejsca pracy poza stan.

11 lutego 2014 roku wstrzymał wykonywanie kary śmierci w stanie Waszyngton.

Polityka klimatyczna i rozwój czystej energii były głównym priorytetem jego administracji. W 2017 roku wraz z gubernatorami Jerrym Brownem i Andrewem Cuomo współtworzył , koalicję stanów zobowiązanych do realizacji celów porozumienia paryskiego po wycofaniu się z niego administracji Donalda Trumpa. W latach 2017–2018 przewodniczył Democratic Governors Association.

5 lipca 2017 roku podpisał ustawę wprowadzającą płatne urlopy rodzinne i zdrowotne. Za jego urzędowania stan wprowadził także publiczny wariant .

Za jego rządów przyjęto , który objął największych emitentów systemem handlu uprawnieniami do emisji i wyznaczył cel osiągnięcia do 2050 roku. Inslee podpisał również ustawy przewidujące wycofanie do 2045 roku energii elektrycznej wytwarzanej z paliw kopalnych z sieci stanowej oraz wprowadzenie od 2035 roku wymogu bezemisyjnego napędu w nowych samochodach osobowych i ciężarowych.

Utworzył program ułaskawień Marijuana Justice Initiative, przeznaczony dla osób skazanych od 1 stycznia 1998 roku do 5 grudnia 2012 roku za pojedyncze drobne przestępstwo związane z posiadaniem marihuany. 30 czerwca 2022 roku wydał dyrektywę zakazującą stanowej policji współpracy z organami innych stanów w dochodzeniach dotyczących aborcji, po uchyleniu przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych precedensu Roe v. Wade.

1 maja 2023 roku ogłosił, że nie będzie ubiegał się o 4. kadencję. Urząd sprawował do 15 stycznia 2025 roku.

Kampania prezydencka (2019) 28 lutego 2019 roku ogłosił start w prawyborach prezydenckich Partii Demokratycznej. Głównym tematem kampanii uczynił przeciwdziałanie zmianie klimatu. Był jednym z pierwszych kandydatów Partii Demokratycznej, którzy zobowiązali się nie przyjmować wpłat od osób i podmiotów związanych z branżą paliw kopalnych.

Inslee przedstawiał zmianę klimatu jako problem powiązany z ochroną zdrowia, bezpieczeństwem narodowym i sprawiedliwością rasową. Proponował m.in. powrót Stanów Zjednoczonych do porozumienia paryskiego, stopniowe odchodzenie od węgla, ograniczenie emisji metanu i sadzy oraz zniesienie subsydiów dla paliw kopalnych. 21 sierpnia 2019 roku wycofał się z ubiegania o nominację, oceniając swoje szanse na jej zdobycie jako zbyt małe.

Życie prywatne 27 sierpnia 1972 roku poślubił Trudi Tindall, którą poznał w . Mają 3 synów: Jacka, Connora i Joe’ego. Wychowali ich w Selah, niedaleko Yakimy.

Przypisy

Kategoria:Amerykańscy prawnicy Kategoria:Gubernatorzy Waszyngtonu Kategoria:Członkowie Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych ze stanu Waszyngton Kategoria:Demokraci (Stany Zjednoczone) Kategoria:Kandydaci w prawyborach prezydenckich Partii Demokratycznej w 2020 roku Kategoria:Ludzie urodzeni w Seattle Kategoria:Urodzeni w 1951