Łuk Ryszarda w Trieście (wł. Arco di Riccardo) – rzymski łuk położony przy Piazza Barbacan, na północno-zachodnim zboczu wzgórza San Giusto w historycznym centrum Triestu. Jest pozostałością zabudowy starożytnego Tergeste. Monument datowany jest na około połowę I wieku n.e.

Historia i funkcja Łuk powstał po wzniesieniu murów miejskich Tergeste, zbudowanych z polecenia Oktawiana w latach 33–32 p.n.e. Tradycyjnie interpretowano go jako część bramy miejskiej, dobudowaną w czasie, gdy fortyfikacje utraciły już funkcję obronną. Ze względu na jego wymiary wysunięto również przypuszczenie, że był monumentalnym przejściem pomiędzy poszczególnymi częściami rzymskiego miasta.

W średniowieczu i czasach nowożytnych łuk został częściowo włączony w otaczającą go zabudowę, lecz pozostawał widoczny. W czasie wykopalisk przeprowadzonych w 1913 roku odsłonięto jego zachodni filar oraz pozostałości rzymskich pomieszczeń i konstrukcji znajdujących się w sąsiedztwie. Filar wschodni pozostaje częściowo wbudowany w późniejszy budynek.

Architektura Łuk ma około 7 m wysokości i 5 m szerokości. Składa się z jednego przejścia ujętego pilastrami zwieńczonymi kapitelami korynckimi. Górna część budowli jest pozbawiona rozbudowanej dekoracji, natomiast podniebienie łuku zdobił motyw kasetonowy lub roślinny.

Nazwa i legenda Pochodzenie nazwy obiektu nie zostało jednoznacznie ustalone. Według jednej z hipotez włoska nazwa Arco di Riccardo powstała w wyniku przekształcenia słowa cardo, oznaczającego jedną z głównych ulic rzymskiego miasta. Inne wyjaśnienie łączy ją ze średniowiecznym urzędem określanym jako ricario, którego siedziba mogła znajdować się w tej części Triestu.

Zgodnie z miejscową tradycją nazwa łuku miała natomiast upamiętniać przejazd przez Triest Ryszarda Lwie Serce, powracającego z III wyprawy krzyżowej. Inny wariant legendy wiąże zabytek z Karolem Wielkim. Opowieści te nie są traktowane jako potwierdzone wyjaśnienie pochodzenia nazwy obiektu.

Przypisy

Kategoria:Zabytki Triestu Kategoria:Bramy we Włoszech Kategoria:Architektura starożytnego Rzymu