Stenoglene – rodzaj motyli z rodziny Eupterotidae i podrodziny Janinae. Obejmuje 16 opisanych gatunków. Zamieszkują Afrykę.
Morfologia Motyle o rozmiarach od małych po średnie. Barwa ciała i tła skrzydeł bywa żółta, pomarańczowa, oliwkowa lub brązowa.
Głowa ma podwójnie grzebykowane czułki, przy czym u samic wypustki członów są krótsze niż u samców.
Przednie skrzydło jest wydłużone, o łukowatej krawędzi zewnętrznej; w jego użyłkowaniu występuje wspólny trzonek dla czwartej i piątej gałęzi żyłki radialnej; we wzorze jego wierzchu zawsze brak znaków dyskalnych, a zakrzywione przepaski zaśrodkowa i przedkrawędziowa bywają pojedyncze lub podwójne, barwy od czerwonej po ciemnobrązową. Spód tego skrzydła może mieć wzór jak wierzch lub nie mieć go wcale. Na tylnym skrzydle brak przepasek, obecne są natomiast ciemne kropki wzdłuż tylnej krawędzi.
Samcze genitalia cechują się szerokim tegumenem, całkowicie oddzielonymi wypustkami pośrodkowymi o kształcie zaokrąglonym lub trapezowatym, cienkim, pierścieniowatym gnatosem, wąskim, V-kształtnym winkulum, krótkim i zaokrąglonym na wierzchołku sakusem, półwalcowatą, w zarysie trapezowatą, grzbietowo rozdwojoną jukstą oraz trójkątną walwą podzieloną na trójkątną lub jajowatą część kostalną zwężoną ku odsiebnemu wyrostkowi oraz szeroką, trójkątną, zwężoną ku długiemu, spiczastemu, mieczowatemu wyrostkowi odsiebnemu część sakularną. Przysadzisty edeagus ma zaokrąglone, najczęściej dogrzbietowo zakrzywione cekum, zwężoną listewkę i zaopatrzoną w małą łatkę drobnych guzków wezykę. Unkus jest zmienny i miewa boczne lub środkowe wyrostki.
Ekologia i występowanie Rodzaj afrotropikalny. Owady te zasiedlają równikowe lasy deszczowe oraz tereny z mozaiką formacji sawannowych i leśnych. Najwięcej gatunków związanych jest z prześwietlonymi lasami i zadrzewieniami.
Taksonomia i ewolucja Pozycja filogenetyczna rodzaju względem rodzajów pokrewnych wg Takano (2026) Rodzaj ten wprowadzony został w 1874 roku przez Cajetana F. Feldera i Rudolfa Feldera na kartach atlasu współredagowanego przez Aloisa F. Rogenhofera. Nazwa rodzajowa stanowi połączenie greckich słów στενός (stenos), oznaczającego „wąski”, oraz γλήνη (glene), oznaczającego „źrenica”, i przypuszczalnie odnosi się do wzoru na skrzydle dwóch gatunków umieszczonych w tym taksonie przez Felderów.
W 1892 roku William Forsell Kirby wyznaczył gatunkiem typowym omawianego rodzaju Stenoglene hilaris, opisaną w 1874 roku przez Felderów. Wprowadzony w 1894 roku przez Arthura G. Butlera rodzaj Phasicnecus zsynonimizowany został z omawianym taksonem w 1955 roku przez Williama T.M. Forbesa.
Rodzaj ten jeszcze w drugiej dekadzie XXI wieku był znacznie szerzej rozumiany. Jego redefinicji dokonał w 2026 roku Hitoshi Takano na podstawie wyników molekularnej analizy filogenetycznej. Stenoglene w nowym sensie znalazła się w pozycji siostrzanej dla kladu tworzonego przez rodzaje Atopojana, Hecateana, Smithiana, Lokiana, Urojana, Epijana.
Do rodzaju zalicza się 16 opisanych gatunków: Stenoglene basquini Bouyer, 2012 Stenoglene bipunctata (Aurivillius, 1909) Stenoglene elgonae (Bethune-Baker, 1927) Stenoglene gregorii (Butler, 1894) Stenoglene hilaris Felder & Felder, 1874 Stenoglene inversa (Gaede, 1927) Stenoglene kenyensis Bouyer, 2012 Stenoglene labda (Druce, 1887) Stenoglene leonardi Bouyer, 2012 Stenoglene lucindae Takano, 2026 Stenoglene obtusa (Walker, 1865) Stenoglene pira Druce, 1896 Stenoglene rosea (Druce, 1886) Stenoglene sarahae Takano, 2026 Stenoglene similis (Rothschild, 1917) Stenoglene susanae Takano, 2026
Przypisy
Kategoria:Eupterotidae Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1874 roku