Palazzo del Governo w Trieście – eklektyczny pałac administracyjny położony przy Piazza Unità d’Italia w Trieście. Został wzniesiony w latach 1901–1905 według projektu wiedeńskiego architekta Emila Artmanna jako siedziba Namiestnictwa Austriackiego Wybrzeża. Obecnie mieści prefekturę Triestu, urząd komisarza rządu we Friuli-Wenecji Julijskiej, mieszkanie prefekta oraz pomieszczenia reprezentacyjne.
Pałac zamyka północno-wschodni narożnik placu i jest ostatnim chronologicznie spośród reprezentacyjnych gmachów tworzących jego zabudowę. Główną elewację wyróżnia dwukondygnacyjna loggia oraz dekoracja mozaikowa, pierwotnie zawierająca symbole monarchii habsburskiej.
Historia W miejscu obecnego pałacu znajdowała się wcześniej siedziba namiestnictwa wzniesiona w 1764 roku za panowania Marii Teresy. Budynek powstał na terenie zajmowanym wcześniej przez zabudowania cesarskiego arsenału. Początkowo miał dwie kondygnacje, a w 1825 roku został podwyższony o kolejne piętro. Pod koniec XIX wieku nie odpowiadał już potrzebom rozrastającej się administracji ani obowiązującym wymaganiom technicznym i sanitarnym, dlatego w 1899 roku został rozebrany.
Projekt nowego gmachu przygotował departament budownictwa austriackiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Jego autorem był Emil Artmann, działający pod nadzorem dyrektora departamentu Emila Förstera. Budowę prowadzono w latach 1901–1905. Pałac miał reprezentować władzę Habsburgów w największym porcie austriackiej części monarchii i był siedzibą namiestnika Austriackiego Wybrzeża.
Ze względu na niestabilne podłoże w pobliżu morza budynek posadowiono na platformie o grubości około 160 cm, wspartej na około 3000 betonowych palach. Rozwiązanie miało zapobiegać osiadaniu rozległej konstrukcji wzniesionej na terenie dawnego nabrzeża.
Po zajęciu Triestu przez wojska włoskie w listopadzie 1918 roku pałac stał się siedzibą wojskowego gubernatora Wenecji Julijskiej Carla Petittiego di Roreto. Po utworzeniu prowincji Triestu w 1922 roku umieszczono w nim prefekturę.
Po przejściu miasta pod władzę włoską zmieniono dekorację odnoszącą się do monarchii habsburskiej. Z mozaik i rzeźb usunięto lub przekształcono herby, korony i symbole cesarskie, zastępując część z nich emblematami dynastii sabaudzkiej i państwa włoskiego. Na elewacji od strony nabrzeża umieszczono także tablicę z tekstem biuletynu zwycięstwa generała Armando Diaza.
Podczas niemieckiej okupacji Triestu w latach 1943–1945 pałac nadal był siedzibą prefekta, którym był Bruno Coceani. Po II wojnie światowej, w okresie alianckiej administracji strefy A Wolnego Terytorium Triestu, mieściła się w nim Rada Strefy. Po przejęciu administracji nad miastem przez Włochy w 1954 roku budynek ponownie stał się siedzibą prefektury.
Architektura Pałac ma nieregularny plan dostosowany do stosunkowo wąskiej działki pomiędzy Piazza Unità d’Italia, Via San Carlo, Piazza Verdi i nabrzeżem. Wewnątrz rozmieszczono trzy dziedzińce: główny oraz dwa mniejsze. Wokół głównego dziedzińca zlokalizowano reprezentacyjne wejście, klatkę schodową i dawne pomieszczenia dla powozów.
Na parterze, antresoli i najwyższych kondygnacjach znajdowały się biura administracji. Reprezentacyjne sale oraz mieszkanie namiestnika urządzono na pierwszym piętrze. Do najważniejszych wnętrz należała dwukondygnacyjna sala balowa, a także apartamenty przeznaczone dla namiestnika, jego rodziny i członków rodziny cesarskiej. Na płaskim dachu planowano ogród przeznaczony dla namiestnika.
Centralną część elewacji od strony placu zajmuje dwukondygnacyjna loggia. Miała ona ograniczać nagrzewanie znajdującej się za nią sali balowej oraz służyć jako trybuna, z której namiestnik mógł przemawiać do zgromadzonych na placu mieszkańców.
Fasadę pokrywa dekoracja z jasnego kamienia, mozaik, kolumn, arkad i medalionów. Pomiędzy arkadami górnej kondygnacji loggii znajdują się kamienne tonda, natomiast na fryzie umieszczono napis „PALAZZO DEL GOVERNO”.
Mozaiki fasady powstały pod wpływem wzrostu zainteresowania sztuką bizantyńską i dekoracjami mozaikowymi, w tym ponownie odkrywanymi wówczas mozaikami bazyliki Eufrazjusza w Poreču. Pierwotnie zawierały przedstawienia związane z dynastią habsburską oraz cesarstwem austriackim. Po 1918 roku część kompozycji przerobiono, usuwając symbole monarchii i wprowadzając elementy odnoszące się do dynastii sabaudzkiej.
Na krańcach balustrady loggii ustawiono dwie grupy puttów, które pierwotnie podtrzymywały austriacką koronę cesarską. Po zmianie przynależności państwowej Triestu korony zostały usunięte, pozostawiając częściowo przekształcone figury.
Wnętrza Reprezentacyjne wnętrza obejmują główną klatkę schodową, sale recepcyjne, dawną salę balową oraz apartamenty prefekta. Wystrój tworzą dekoracje stiukowe, malowidła, rzeźby, żyrandole i elementy wyposażenia z początku XX wieku. Pomieszczenia wykorzystywane są podczas uroczystości państwowych, spotkań dyplomatycznych i oficjalnych przyjęć.
Pałac pozostaje czynną siedzibą administracji państwowej. Mieszczą się w nim biura prefektury, pomieszczenia komisarza rządu dla regionu Friuli-Wenecja Julijska oraz mieszkanie służbowe prefekta.
Przypisy
Kategoria:Pałace w Trieście Kategoria:Zabytki Triestu Kategoria:Architektura eklektyczna we Włoszech Kategoria:Budynki oddane do użytku w 1905