Młody marynarz II () – obraz olejny Henriego Matisse’a z 1906 roku w kolekcji Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku.
Historia Obraz Młody marynarz II powstał w czasie pobytu Henriego Matisse’a w rybackiej miejscowości Collioure na Lazurowym Wybrzeżu. Lata 1905–1906 były dla artysty przełomowe – właśnie tam, wspólnie z André Derainem, rozwinęli język malarski fowizmu, oparty na intensywnych, nienaturalnych barwach i świadomym uproszczeniu form.
Matisse najpierw namalował bardziej realistyczną wersję portretu (Le Jeune marin I). Następnie postanowił potraktować ten sam motyw jako eksperyment malarski. W drugiej wersji radykalnie uprościł kształty, spłaszczył przestrzeń, ograniczył modelunek i zastosował wielkie, czyste plamy barw. Sam uważał obraz za próbę pokazania, że portret nie musi wiernie odtwarzać wyglądu modela, lecz może wyrażać jego charakter poprzez kolor i uproszczoną formę. Amerykański kolekcjoner sztuki Leo Stein wspominał, że Matisse pokazał mu oba obrazy jako przykład świadomego eksperymentu z deformowaniem.
Imię młodego rybaka pozującego do obrazu nie jest znane. Według źródeł muzealnych chłopak pozował tylko jeden dzień.
Matisse pokazując Steinowi obie wersje Marynarza udawał, że wykonał je listonosz z Collioure. Dopiero później wyznał, że to efekt jego malarskiego eksperymentu.
Dzieło zostało pierwszy raz publicznie zaprezentowane podczas Salonu Jesiennego w 1908 roku (1 października – 8 listopada) w Grand Palais w Paryżu, jako Jeune marin. W 1910 prezentowano je na wystawach w Odessie, Kijowie, Petersburgu i Rydze. W 1912 było wystawione w Londynie na „Drugiej wystawie postimpresjonistów”. Następnie trafiło na ważną wystawę awangardy do Stanów Zjednoczonych – Armory Show. Prezentacje prac europejskich twórców odbywały się kolejno w Nowym Jorku, Chicago i Bostonie.
W październiku 1913 Le Jeune marin II zakupiła galeria , od której w 1922 odkupił go marszand Leopold Zborowski. W 1923 obraz kupił niemiecki kolekcjoner . W 1952 po sprzedaży przez nowojorską galerię należącą do syna malarza płótno trafiło najpierw do kolekcji rodziny Block, następnie rodziny Gelmanów, by w 1998 zostać ofiarowanym przez nowojorskiemu Metropolitan Museum of Art (muzealny nr katalogowy 1999.363.41).
Studium do „Młodego marynarza” wykonane grafitem na papierze, prawdopodobnie powstałe już po namalowaniu Młodego marynarza I, znajduje się w kolekcji Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku (nr katalogowy 1999.363.40). Płótno Młody marynarz I jest w kolekcji prywatnej.
Matisse przedstawił Młodego marynarza II na obrazie Czerwona pracownia z 1911. Widoczny jest na środku w górnej części płótna, między zegarem a z 1911. Jest też częściowo widoczny na obrazie Różowa pracownia z 1911.
Opis Obraz ma format pionowy. Artysta użył farb olejnych, malując na płótnie. Wymiary dzieła to: 101 × 83 cm. Dzieło jest sygnowane na dole po lewej stronie: Henri-Matisse 1906.
W „Notatkach malarza” opublikowanych w 1908 roku Matisse’a zwierzał się, że celem jego eksperymentów malarskich jest „skondensowanie znaczenia ciała poprzez uchwycenie jego zasadniczych linii”. Pierwsza wersja Marynarza jest znacznie bliższa temu, jak model rzeczywiście wyglądał: młody mężczyzna siedzący na krześle w czapce, granatowej górze i zielonych spodniach. Pociągnięcia pędzla są swobodne i szkicowe, twarz zachowuje indywidualne rysy, światło i bryła są jeszcze modelowane, mimo odważnych barw obraz pozostaje stosunkowo naturalistyczny. Jest to jeszcze portret konkretnego młodego człowieka. W Le Jeune marin II Matisse uprościł kontury, spłaszczył przestrzeń, zredukował modelunek, kolory zredukował do dużych, w większości płaskich obszarów jaskrawej zieleni, błękitu i różuTło przyowdzi na myśl Arlezjankę van Gogha, którą Matisse bezskutecznie starał się kupić kilka lat wcześniej., twarz przekształcił niemal w maskę. Malarzowi nie zależało na przedstawieniu modela, chciał sprawdzić, jak daleko można odejść od natury, nie tracąc rozpoznawalności postaci.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Obrazy fowistyczne Kategoria:Obrazy Henriego Matisse’a Kategoria:Obrazy w Metropolitan Museum of Art Kategoria:Portrety