Pałac w Ramułtowicach (niem. Schloss Romolkwitz) – nieistniejąca neogotycka rezydencja rodziny Henckel von Donnersmarck, położona w Ramułtowicach w województwie dolnośląskim. Pałac wzniesiono w 1865 roku dla Łazarza IV Henckla von Donnersmarcka według projektu wrocławskiego architekta Carla Johanna Lüdecke. Budynek został zniszczony w 1945 roku, a jego pozostałości rozebrano w latach 60. XX wieku.
Pałacu nie należy utożsamiać z zachowanym w Ramułtowicach późnoklasycystycznym dworem z lat 20. XIX wieku. Starszy budynek po wzniesieniu nowej rezydencji służył jako mieszkanie zarządcy majątku, a po 1945 roku został zaadaptowany na cele mieszkalne.
Historia W XVIII i pierwszej połowie XIX wieku dobra ramułtowickie były podzielone na kilka majątków. W 1825 roku Ramułtowice Górne i Dolne kupił Heinrich von Haugwitz. W źródłach z 1830 i 1845 roku w miejscowości wymieniano istniejącą już siedzibę pańską, utożsamianą z zachowanym późnoklasycystycznym dworem.
W latach 50. XIX wieku właścicielem dóbr był Ferdinand von Schickfuss-Neudorf, po którym majątek przejął Guido von Schweinitz und Krain. Jego córka, Maria von Schweinitz und Krain, poślubiła Łazarza IV Henckla von Donnersmarcka. W 1865 roku Łazarz odkupił ramułtowickie dobra od teścia i zlecił budowę nowej rezydencji.
Projekt pałacu sporządził Carl Johann Lüdecke. W zbiorach Architekturmuseum der Technischen Universität Berlin zachował się zespół jego rysunków architektonicznych z 1865 roku, obejmujący rzuty kondygnacji, przekroje, widoki elewacji oraz projekty detali i wyposażenia technicznego budynku.
Po Łazarzu IV właścicielem ramułtowickiego majątku został jego syn Edwin Henckel von Donnersmarck. W pałacu urodzili się między innymi Edwin oraz jego syn Friedrich-Carl Henckel von Donnersmarck. Po śmierci Edwina w 1929 roku Friedrich-Carl odziedziczył dobra i pozostawał ich ostatnim właścicielem przed 1945 rokiem. W 1937 roku majątek rycerski w Ramułtowicach obejmował 271 ha, w tym około 30 ha lasu i parku.
W 1945 roku, po wkroczeniu Armii Czerwonej, pałac został zniszczony przez pożar. Majątek przejęło następnie państwo polskie i włączono go do miejscowego państwowego gospodarstwa rolnego. Pozostałości pałacu rozebrano w latach 60. XX wieku, a na jego miejscu wzniesiono budynek mieszkalny.
Architektura Pałac był budowlą neogotycką o nieregularnie ukształtowanej, rozczłonkowanej bryle. Kompozycję rezydencji tworzyły zróżnicowane pod względem wysokości skrzydła, ryzality i wieże. Elewacje zwieńczono krenelażami i schodkowymi szczytami, a część otworów okiennych ujęto w formy nawiązujące do architektury gotyckiej.
Głównym elementem wertykalnym była czworoboczna wieża, zwieńczona krenelażem i nadwieszonymi narożnymi wieżyczkami. Od strony parku znajdował się taras oraz przeszklone pomieszczenie ogrodu zimowego. Zachowane projekty wskazują, że budynek wyposażono w instalację ogrzewania powietrznego, której przebieg uwzględniono na rzutach kondygnacji.
Rezydencję otaczał park krajobrazowy z rozległym drzewostanem i stawem. Park pałacowy, założony w latach 1820–1850 i przekształcony po budowie nowej rezydencji, został wpisany do rejestru zabytków 29 marca 1977 roku pod numerem A/3774/386/W. Zachowały się w nim pojedyncze okazy starodrzewu oraz staw.
Przypisy
Kategoria:Pałace w województwie dolnośląskim Kategoria:Architektura neogotycka w województwie dolnośląskim Kategoria:Zamki i pałace Henckel von Donnersmarcków Kategoria:Ramułtowice Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1865