Stefan Pawlikowski (ur. 9 grudnia 1899 w Sanoku, zm. 6 grudnia 1980 w Krakowie) – polski inżynier chemik technolog, naukowiec, nauczyciel akademicki.
Życiorys Urodził się w rodzinie inteligenckiej. Uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Kołomyi, które ukończył w 1918 r. Następnie do 1925 r. studiował na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej. Tematem jego pracy dyplomowej było Otrzymywanie chemicznie czystego cynku elektrolitycznego. Po uzyskaniu dyplomu podjął pracę asystenta w Katedrze Technologii Nieorganicznej i Elektrochemii Technicznej Politechniki Lwowskiej, kierowanej przez prof. Ignacego Mościckiego. Tam w 1928 r. na podstawie dysertacji pt. Rozdzielenie emulsji prądem zmiennym wysokiego napięcia uzyskał stopień doktora nauk technicznych. Habilitował się 6 listopada 1948 r. na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach uzyskując stopień naukowy doktora habilitowanego i stanowisko docenta. Tematem jego rozprawy habilitacyjnej były badania nad syntezą związków chemicznych z węglowodorów w polu cichych wyładowań koronowych. W 1957 r. uzyskał stanowisko profesora nadzwyczajnego, a w 1962 r. nominację Rady Państwa na profesora zwyczajnego.
Po doktoracie przez kilka miesięcy pracował w Warszawie, w Biurze Budowy Fabryki Związków Azotowych w Mościcach, gdzie brał udział przy opracowywaniu projektu technologicznego. Pod koniec 1928 r. został zatrudniony w Państwowej Fabryce Związków Azotowych w Mościcach, gdzie pracował do wybuchu wojny w 1939 r. Początkowo kierował oddziałem niskich temperatur Lindego, a następnie oddziałem konwersji i przygotowania gazu do syntezy amoniaku. Jako ekspert odpowiedzialny za kontrolę danych licencyjnych dużo podróżował, zapoznając się z przemysłem azotowym Francji, Belgii, Niemiec i Włoch. W 1934 r. został prokurentem Zjednoczonych Fabryk Związków Azotowych w Mościcach, Chorzowie i Jaworznie.
Okres okupacji niemieckiej spędził w Krakowie, gdzie ukrywał się przed aresztowaniem zatrudniony w małej prywatnej fabryce kleju „Ramnoza”.
Po wyzwoleniu Krakowa, w styczniu 1945 г. został powołany przez Państwowy Urząd Naftowy na stanowisko zastępcy naczelnego dyrektora Zakładów Paliw Syntetycznych w Dworach. W 1946 r. organizował Biuro Projektów i Studiów Zakładów Syntezy Chemicznej w Dworach, a następnie był dyrektorem tego Biura i brał udział w projektowaniu i montażu pierwszej polskiej fabryki benzyny syntetycznej, metodą Fischera-Tropscha w Oświęcimiu, której instalacje techniczne przywieziono z Schwarzheide w ramach reparacji wojennych.
Związany z Politechnika Śląską w Gliwicach już od pierwszych miesięcy jej istnienia. Początkowo prowadził zlecone wykłady elektrochemii technicznej. W 1949 r. otrzymał stanowisko profesora kontraktowego na Wydziale Chemicznym w Katedrze Technologii Chemicznej Nieorganicznej II, a w 1952 r. objął kierownictwo Katedry Technologii Wielkiego Przemysłu Nieorganicznego. Wykładał technologię nieorganiczną, prowadził specjalizację z zakresu związków azotowych i techniki niskich temperatur, a równocześnie był opiekunem Zakładu Analizy Technicznej związanego z tą Katedrą. Na tym stanowisku pracował aż do przejścia na emeryturę 1 października 1970 r. W latach 1957–1958 pełnił funkcję dziekana Wydziału Chemicznego Politechniki Śląskiej. Od 1950 r. współpracował także z Gliwickim Biurem Projektów Budownictwa Przemysłowego, pełniąc funkcję głównego specjalisty z zakresu korozji materiałów budowlanych. Kierował projektem pierwszej zrealizowanej w Polsce ochrony katodowej gazociągu Knurów-Mysłowice. Uczestniczył w ochronie katodowej rurociągu „Przyjaźń”, zajmował się zabezpieczeniem chemoodpornym instalacji przemysłowych.
Autor lub współautor ponad 200 publikacji naukowych lub popularno-naukowych oraz podręcznika akademickiego Zarys elektrochemii technicznej, podręcznika monograficznego (wspólnie z prof. Włodzimierzem Bobrownickim) Technologia związków azotowych, a także popularnej pozycji Powietrze i woda rządzą chemią. Był też autorem lub współautorem ok. 20 patentów z dziedziny technologii chemicznej i ochrony przed korozją. Był promotorem 15 prac doktorskich i opiekunem kilku prac habilitacyjnych.
Był członkiem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego i Polskiego Towarzystwa Chemicznego, w którym pełnił również funkcje wiceprezesa Zarządu Oddziału w Gliwicach i Zarządu Głównego w Warszawie. Otrzymał godność Honorowego Członka PTChem. W 1974 г. otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Przemysłu Chemicznego w Veszprémie.
Zmarł 6 grudnia 1980 r. w Krakowie, pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera LXXII-36-2).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Odznaka 25-lecia Politechniki Śląskiej (1970) Złota Odznaka XV-lecia Politechniki Śląskiej (1960) Źródło:.
Nagrody
Nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego indywidualna stopnia I w dziedzinie dydaktyki (1969)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej
Kategoria:Ludzie urodzeni w Sanoku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy inżynierowie chemicy Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1980