Gmach Parlamentu Gruzji w Kutaisi () – budynek użyteczności publicznej w Kutaisi w zachodniej Gruzji, wzniesiony w latach 2011–2012 jako siedziba Parlamentu Gruzji. Parlament obradował w nim od 2012 do końca 2018 roku, po czym jego działalność przeniesiono ponownie do Tbilisi. W 2026 roku w obiekcie otwarto Kutaiskie Centrum Technologiczne.
Gmach zaprojektowała hiszpańska firma CMD Ingenieros, a głównym projektantem był Alberto Domingo Cabo. Budynek wyróżnia się owalną kopułą ze szkła i stali, przeciętą łukowatą konstrukcją z białego betonu.
Historia Budowa Decyzja o przeniesieniu siedziby parlamentu z Tbilisi do Kutaisi stanowiła element polityki decentralizacji prowadzonej przez prezydenta Micheila Saakaszwilego. Przeniesienie instytucji miało przyczynić się do gospodarczego ożywienia zachodniej Gruzji oraz ograniczenia koncentracji urzędów państwowych w stolicy.
Pod budowę gmachu przeznaczono teren zajmowany wcześniej przez Pomnik Chwały w Kutaisi, upamiętniający poległych podczas II wojny światowej. Monument został wysadzony 19 grudnia 2009 roku. Podczas rozbiórki fragmenty konstrukcji uderzyły w sąsiedni budynek, powodując śmierć kobiety i jej córki oraz obrażenia kilku innych osób.
Budowę gmachu rozpoczęto w 2011 roku. Projekt przygotowała firma CMD Ingenieros, a w zespole projektowym znaleźli się Alberto Domingo Cabo, Carlos Lázaro Fernández, Juliane Petri i Francisco Palacios Climent. Powierzchnia kompleksu wynosi około 45 tys. m².
Gmach otwarto 26 maja 2012 roku, w Dzień Niepodległości Gruzji. Tego samego dnia odbyło się w nim uroczyste posiedzenie parlamentu. Po wyborach parlamentarnych przeprowadzonych w październiku 2012 roku budynek stał się głównym miejscem obrad gruzińskiego parlamentu.
Siedziba parlamentu Przeniesienie parlamentu do Kutaisi zostało zapisane w konstytucji Gruzji. Zwolennicy rozwiązania wskazywali na możliwość rozwoju gospodarczego miasta i całej zachodniej części kraju. Krytycy podnosili natomiast, że oddalenie parlamentu od rządu, ministerstw i innych instytucji znajdujących się w Tbilisi utrudnia funkcjonowanie administracji państwowej i generuje dodatkowe koszty.
Już od 2014 roku część posiedzeń komisji parlamentarnych odbywała się ponownie w Tbilisi. W 2017 roku przyjęto zmianę konstytucji, w której zrezygnowano z określania Kutaisi jako siedziby parlamentu. Nowe przepisy weszły w życie w grudniu 2018 roku, a od stycznia 2019 roku wszystkie posiedzenia parlamentu odbywały się ponownie w Tbilisi.
Po wyprowadzce parlamentu gmach przez kilka lat pozostawał w większości niewykorzystywany. Budynek znajdował się następnie w zarządzie gruzińskiego Ministerstwa Gospodarki i Zrównoważonego Rozwoju.
Centrum technologiczne W grudniu 2022 roku rząd Gruzji zapowiedział przekształcenie dawnego gmachu parlamentu w centrum innowacji i technologii. Projekt przewidywał utworzenie przestrzeni dla przedsiębiorstw technologicznych, laboratoriów, placówek edukacyjnych, instytucji badawczych i organizacji wspierających rozwój przedsiębiorczości.
Kutaiskie Centrum Technologiczne zostało oficjalnie otwarte 24 lipca 2026 roku. Władze Gruzji określiły je jako regionalny ośrodek innowacji, technologii i kształcenia. W kompleksie ulokowano m.in. przestrzenie dla przedsiębiorstw, laboratoriów, startupów i programów edukacyjnych, a także centrum szkoleniowe gruzińskiego urzędu własności intelektualnej Sakpatenti.
Architektura Centralnym elementem budynku jest owalna kopuła wykonana ze szkła i stali, o wymiarach około 100 na 150 m i wysokości około 40 m. Przez kopułę przebiega mierząca około 200 m długości cienkościenna konstrukcja żelbetowa, przypominająca szeroką wstęgę lub dach.
Według autorów projektu szklana kopuła miała symbolizować przejrzystość procesów demokratycznych, natomiast otaczający ją betonowy element – stabilność i siłę państwa. Przeszklona konstrukcja umożliwia dopływ światła dziennego do wnętrza, w którym rozmieszczono salę plenarną, biura, sale konferencyjne oraz przestrzenie ogólnodostępne.
W pierwotnym układzie funkcjonalnym znajdowało się 217 pomieszczeń biurowych, 11 sal konferencyjnych i około 4200 m² przestrzeni wspólnych. Główna sala posiedzeń została umieszczona w centralnej części obiektu, pod szklaną kopułą.
Recepcja Budynek był przedstawiany przez administrację Micheila Saakaszwilego jako symbol modernizacji Gruzji, przejrzystości państwa i zerwania z architekturą okresu radzieckiego. Jego futurystyczna forma stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów architektury publicznej powstałej w Gruzji na początku XXI wieku.
Krytyka inwestycji dotyczyła kosztów budowy, położenia parlamentu w dużej odległości od pozostałych centralnych organów państwa oraz problemów technicznych występujących po otwarciu obiektu. Kontrowersje wywoływały również okoliczności rozbiórki Pomnika Chwały i śmierć dwóch osób podczas jego wysadzania.
Przypisy
Kategoria:Obiekty budowlane w Gruzji Kategoria:Budynki oddane do użytku w 2012 Kategoria:Budynki parlamentów