„Puszcza Kurpiowska w pieśni” - monumentalne dzieło etnograficzne i folklorystyczne księdza Władysława Skierkowskiego, wydawane od 1928 roku. Jest to pierwszy i najważniejszy zbiór pieśni ludowych z regionu Kurpi (Puszczy Zielonej), zawierający tysiące zapisów tekstów oraz melodii, które autor osobiście zbierał od mieszkańców tamtejszych wsi.
Geneza powstania
Ks. Władysław Skierkowski (1886–1941) był polskim duchownym katolickim i pasjonatem kultury kurpiowskiej. W 1913 roku przyjechał do Myszyńca i zachwycił się lokalnym folklorem muzycznym. Przez kolejne dziesięciolecia rozmawiał ze starszymi mieszkańcami wsi kurpiowskich i zapisywał tradycyjne, przekazywane ustnie pieśni.
Treść Dzieło zostało podzielone tematycznie:
Pieśni obrzędowe - najobszerniejszą część stanowi szczegółowy opis i zapis muzyczny tradycyjnego wesela kurpiowskiego (tzw. Wesele na Kurpiach). Pieśni miłosne i zalotne - dokumentujące codzienne życie, relacje i uczucia młodych ludzi z puszczy. Inne gatunki - pieśni powszechne, sieroce, żniwne, leśne, a także nabożne.
Wydawane jest w częściach oraz zeszytach.
Skierkowski zapisał muzykę w jej czystej, archaicznej formie, zanim zatarł ją wpływ nowoczesności. Muzyka kurpiowska charakteryzuje się trudnym do odtworzenia, niespiesznym tempem, unikalnymi ozdobnikami i przeciąganiem fraz.
Znaczenie
Na fundamencie tego zbioru Skierkowski stworzył widowisko Wesele na Kurpiach, które jest nieprzerwanie wystawiane od czasu premiery.
Zapisy Skierkowskiego stały się także bazą dla innych twórców. Kompozytor Karol Szymanowski napisał na podstawie materiałów zebranych w Puszczy Kurpiowskiej w pieśni napisał cykl Pieśni kurpiowskich op. 58 (powstający w latach 1930–1932) oraz Sześć pieśni kurpiowskich na chór a cappella (1928–1929). Kompozytor Witold Lutosławski w cyklu pięciu miniatur fortepianowych Bukoliki z 1952 roku wykorzystał autentyczne melodie z Puszczy Kurpiowskiej, które zaczerpnął z Puszczy kurpiowskiej w pieśni.
Współcześnie dzieło wznawiane m.in. przez Związek Kurpiów i stanowi podstawowe źródło materiałowe dla zespołów folklorystycznych, etnografów i regionalistówhttps://bazhum.muzhp.pl/media/texts/rocznik-towarzystwa-naukowego-pockiego/1929-tom-1/rocznik_towarzystwa_naukowego_plockiego-r1929-t1-s25-115.pdf.
Przypisy
Bibliografia Puszcza Kurpiowska w pieśni, Władysław Skierkowski. Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Płockiego (lata 1928–1934), późniejsze wznowienia realizował m.in. Związek Kurpiów.
Puszcza kurpiowska w pieśni na podstawie rękopisów Ks. Władysława Skierkowskiego, Henryk Gadomski. Związek Kurpiów 1997 (T. I), 2000 (T. II) oraz 2003 (T. III).
Pieśni kurpiowskie: ich struktura i charakterystyka w świetle zbiorów W. Skierkowskiego, Antonina Wozaczyńska, 1956, Zakład im. Ossolińskich.
Linki zewnętrzne Puszcza Kurpiowska w pieśni. Cz. 2 z. 3 Puszcza Kurpiowska w pieśni T.3 Ks. Władysław Skierkowski na Kurpiach. Czy wiesz już wszystko?
Kategoria:Kultura kurpiowska Kategoria:Muzyka ludowa Kategoria:Kurpie