Katastrofa na Dachsteinie w 1954 roku (niem. Heilbronner Dachsteinunglück) – wypadek górski, do którego doszło 15 kwietnia 1954 roku w grupie Dachsteinu w Górnej Austrii. Podczas gwałtownej śnieżycy zginęło dziesięciu uczniów i trzech nauczycieli z Heilbronn w Niemczech, którzy wyruszyli z Obertraun na pieszą wycieczkę w kierunku Krippensteinu. Grupa straciła orientację w trudnych warunkach pogodowych, a jej członkowie zmarli wskutek wyczerpania i wychłodzenia.
Akcja poszukiwawcza trwała ponad miesiąc i zaangażowała ponad 400 ratowników górskich, funkcjonariuszy żandarmerii alpejskiej oraz ochotników. Była wówczas jedną z największych akcji ratowniczych w historii Alp.
Przebieg wydarzeń W okresie Wielkanocy 1954 roku około 150 osób z Heilbronn, wśród nich około 40 uczniów miejscowej szkoły Knabenmittelschule, przebywało w federalnym ośrodku sportowym w Obertraun. Jednym z planowanych punktów pobytu były wycieczki w góry otaczające miejscowość.
Rankiem 15 kwietnia, w Wielki Czwartek, grupa dziesięciu uczniów i czterech nauczycieli wyruszyła z Obertraun w kierunku Krippensteinu. Wycieczką kierował nauczyciel Hans Georg Seiler. Warunki pogodowe pogarszały się, a przed dalszym marszem grupę ostrzegali m.in. gospodarze Schönbergalm oraz pracownicy znajdującej się w budowie kolei linowej na Krippenstein.
Jedna z nauczycielek, Hildegard Mattes, po około dwóch godzinach marszu zdecydowała się zawrócić i powróciła do miejsca zakwaterowania. Pozostałych trzynaście osób kontynuowało wędrówkę.
W ciągu dnia nad Dachsteinem rozwinęła się gwałtowna śnieżyca połączona z silnym wiatrem i ograniczeniem widoczności. Grupa utraciła orientację i zamiast kierować się ku Krippensteinowi zaczęła przemieszczać się w niewłaściwym kierunku, coraz wyżej na płaskowyż Dachsteinu. W śniegu próbowano budować prowizoryczne osłony i zagłębienia, jednak uczestnicy wycieczki nie byli przygotowani do spędzenia nocy w warunkach zimowych.
Kiedy grupa nie wróciła wieczorem do Obertraun, rozpoczęto poszukiwania. Z powodu zamieci, głębokiego śniegu i ograniczonej widoczności pierwszej nocy nie udało się odnaleźć żadnych śladów zaginionych.
Akcja poszukiwawcza Poszukiwania prowadzono na rozległym płaskowyżu Dachsteinu. Uczestniczyli w nich ratownicy górscy, funkcjonariusze żandarmerii, przewodnicy górscy, członkowie organizacji alpejskich, żołnierze i liczni ochotnicy. Łącznie w działania zaangażowano ponad 400 osób.
Dopiero 20 kwietnia, we wtorek po Wielkanocy, odnaleziono pierwsze ślady zaginionych. 24 kwietnia znaleziono pierwsze ciała. Poszukiwania pozostałych ofiar trwały przez kolejne tygodnie; ostatnich dwóch zaginionych – Hansa Georga Seilera oraz najmłodszego z uczniów – odnaleziono 28 maja 1954 roku.
Ustalono, że uczestnicy wycieczki zmarli w różnych miejscach wskutek wychłodzenia i wyczerpania. Nie byli ofiarami zejścia lawiny, choć początkowo rozważano różne możliwe przyczyny zaginięcia.
Ofiary W katastrofie zginęło dziesięciu uczniów oraz trzech nauczycieli z Heilbronn. Uczniowie mieli od 14 do 16 lat. Jedyną osobą z początkowo czternastoosobowej grupy, która przeżyła, była nauczycielka Hildegard Mattes, ponieważ wcześniej zawróciła ze szlaku.
Śmierć grupy odbiła się szerokim echem w Niemczech i Austrii. W Heilbronn, które nadal podnosiło się ze zniszczeń II wojny światowej, wydarzenie stało się jednym z najbardziej pamiętanych wydarzeń lokalnej historii powojennej.
Upamiętnienie Heilbronner Kreuz ustawiono na płaskowyżu Dachsteinu w miejscu związanym z odnalezieniem części ofiar. Krzyż znajduje się przy szlaku prowadzącym pomiędzy Krippensteinem a Gjaidalm i stał się głównym miejscem pamięci o wydarzeniach z 1954 roku.
W pobliżu wierzchołka Krippensteinu wzniesiono również Krippensteinkapelle, zwaną Heilbronner Kapelle. Świątynię zaprojektował Gottfried Nobl, a 11 lipca 1959 roku konsekrował ją biskup Franz Salesius Zauner. Kaplica została wzniesiona jako miejsce pamięci ofiar katastrofy z 1954 roku. W jej wieży znajduje się dzwon przekazany przez miasto Heilbronn.
Katastrofa przyczyniła się do zacieśnienia kontaktów między mieszkańcami Heilbronn i Obertraun. W akcję poszukiwawczą w 1954 roku zaangażowała się znaczna część lokalnej społeczności, a pamięć o wydarzeniu stała się elementem relacji między obiema miejscowościami.
W Heilbronn ofiary upamiętniono m.in. pomnikiem na cmentarzu głównym. Stadtarchiv Heilbronn gromadzi również dokumentację dotyczącą katastrofy i w 2004 roku, w 50. rocznicę wydarzenia, opublikowało obszerne opracowanie pod redakcją Christharda Schrenka.
Przypisy
Kategoria:Katastrofy w Austrii Kategoria:Katastrofy w 1954 Kategoria:Dachstein Kategoria:1954 w Austrii