Kamienica przy ulicy 3 Maja 16 w Katowicach – narożna kamienica mieszkalno-handlowa, położona w Katowicach przy ulicy 3 Maja 16 i ulicy Wawelskiej 2, pochodząca z lat 80. XIX wieku. Jest siedzibą Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach, a także działa w niej synagoga im. Chaskela Bessera.
Historia mały|lewo|Kamienica od strony północno-zachodniej (2018) Kamienica została wzniesiona w 1871 roku, latach 1886–1888 została nadbudowana o drugie piętro, natomiast w 1909 roku powstały oficyny.
Około 1935 roku w kamienicy od strony ulicy 3 Maja 16 Eryk Ulrich prowadził swój zakład oferujący wyroby mięsne, Mieczysław Nogawiecki restaurację, Kalman Schlehman dom konfekcyjny, a A. Müller salon kwiatów. W tym czasie jej właścicielem był A.E. Mangel, a część budynku od strony ulicy Wawelskiej 2 była wówczas własnością Stanisława Eryka Wawrzeckiego – tam też działała m.in. Centrala Radiowa, w której handlowano radiami. W latach międzywojennych funkcjonował w kamienicy także m.in. dom konfekcji męskiej.
Na początku 1951 roku do budynku przy ulicy 3 Maja 16 zostały przeniesione biura Wydziału Kultury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Katowicach, a ponadto w czasach Polski Ludowej w kamienicy funkcjonowały m.in. biuro Zrzeszenia Prywatnych Właścicieli Nieruchomości czy sklep z drobiem (otwarty w 1968 roku).
W 2003 roku Komisja Regulacyjna ds. Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Warszawie zdecydowała, iż Gmina Wyznaniowa Żydowska w Katowicach w zamian za zrzeczenie się praw do dwóch budynków: Zespołu Przychodni Specjalistycznych przy ulicy A. Mickiewicza w Katowicach i Szpitala Dziecięcego w Będzinie otrzyma kamienicę przy ulicy 3 Maja 16. W 2010 roku swoją siedzibę ulokował w niej oddział Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Jedno z pomieszczeń przeznaczono natomiast na salę modlitewną, której 1 września tego samego roku nadano imię rabina Chaskela Bessera.
Pod koniec 2014 roku zamknięto działającą przy ulicy Wawelskiej 2 kawiarnię Gaudi Cafe, a ponadto w kamienicy dawniej działała m.in. placówka Santander Consumer Banku.
Charakterystyka Narożna kamienica mieszkalno-handlowa położona jest przy ulicy 3 Maja 16 (północna część) i ulicy Wawelskiej 2 (południowa część) w Katowicach, na terenie dzielnicy Śródmieście.
Jest to obiekt murowany z cegły, otynkowany, wzniesiony na rzucie prostokąta, zwieńczony dachem dwuspadowym krytym papą. Liczy cztery kondygnacje nadziemne i jedną podziemną.
Architektonicznie posiada cechy stylu modernizmu. Jej fasada (od strony ulicy 3 Maja) jest pięcioosiowa, elewacja boczna (od strony ulicy Wawelskiej) na drugiej kondygnacji czteroosiowa, a powyżej dwuosiowa i przesunięta w kierunku południowym. Oficyna kamienicy, czyli część położona przy ulicy Wawelskiej 2, jest także potynkowana, a jej elewacja frontowa jest analogicznie rozwiązana do budynku frontowego.
Kamienica posiada prostokątne okna w tynkowych opaskach, dwu- i czterokwaterowe ze ślemieniem. W 1992 roku w sieni zachowana była ceramiczna wzorzysta posadzka z początków XX wieku. Schody na klatce schodowej są drewniane i posiadają balustradę z toczonych tralek.
W sierpniu 2026 roku w systemie REGON zarejestrowane były cztery aktywne podmioty z siedzibą przy ulicy 3 Maja 16 i osiem z siedzibą przy ulicy Wawelskiej 2. Funkcjonuje tutaj synagoga im. Chaskiela Bessera – nabożeństwa odbywają się w niej we wszystkie szabaty oraz święta, a ponadto działały tutaj wówczas m.in.: sklep z towarami orientalnymi, sklep obuwniczy, sklep z winem, zakład zegarmistrzowski czy lokal gastronomiczny.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Architektura modernizmu w Katowicach Maja 3, 16 Kategoria:Ulica 3 Maja w Katowicach Katowice Kategoria:Obiekty w Katowicach wpisane do gminnej ewidencji zabytków